“Beheerplan” Dumontwijk (deel 2/2)

Het “Beheerplan Dumontwijk” probeert een evenwicht te vinden tussen wonen, toerisme en erfgoedzorg.
De Dumontwijk moet haar historische charme behouden, terwijl bewoners toch hedendaags comfort kunnen realiseren binnen duidelijke erfgoedregels. In de vorige DE BLIEDEMAKER werd uiteengezet hoe moeizaam de politieke doorstart van de voorloper van dit plan, namelijk het Herwaarderingsplan, geweest is. Het halveren van het aantal parkeerplaatsen was niet evident. Hierdoor probeert men de verkeersdrukte enkel te beperken tot de eigen inwoners door parkeerfaciliteiten enkel te voorzien voor permanente of tijdelijke bewoners.
Naast de basisbepalingen voor de nieuwe straatinrichting vormt het Beheerplan een praktische handleiding voor eigenaars van de wijk en het gemeentebestuur.
Het lokaal bestuur heeft met Fase 1 en Fase 2 de doelstellingen voor een rustige wandelwijk grotendeels gerealiseerd. (zie foto hieronder maar nog beter is het om zelf eens te komen wandelen. Zelfs tijdens de hectische Pinksterdagen heerste er rust).
Eind augustus 2026 volgt de feestelijke inhuldiging van Fase 1 en Fase 2 .
Wat moet nog?

1. Het Albertpleintje (de Square Bonzel) opnieuw als poort naar de Dumontwijk

De toekomst van de Dumontwijk heeft vorm gekregen door het ambitieus “Beheerplan Dumontwijk” dat werd goedgekeurd in 2022 en een looptijd heeft van 24 jaar. Het vormt een leidraad voor zowel eigenaars als het lokaal bestuur. (lees vorige DE BLIEDEMAKER>>>)
Centraal daarin staat één duidelijke doelstelling: het unieke karakter en de ensemblewaarde van deze historische wijk bewaren én versterken. Daarbij krijgt ook het Albertpleintje een sleutelrol. (Fase 3 Eerste Infovergadering reeds in 2015: Herinrichtingswerken Dumontwijk>>>)

Volgens het “Beheerplan” moet het Albertpleintje opnieuw uitgroeien tot dé visuele en sociale toegangspoort tussen de gekende Zeedijk en de niet door iedereen gekende Dumontwijk. Net zoals ontwerper Albert Dumont het oorspronkelijk bedoeld had, moet de bezoeker vanaf de Zeedijk opnieuw letterlijk en figuurlijk de wijk binnengeleid worden.

De huidige inrichting belemmert vandaag die historische zichtlijn. Daarom voorziet het “Beheerplan” een grondige herinrichting van de tramhalte. De nieuwe tijdelijke constructie (sinds 21 mei 2026) op het pleintje zou volgens het plan verdwijnen zodat de openheid en transparantie opnieuw zichtbaar worden. Andere mogelijkheden worden onderzocht. Te Koksijde-Bad wordt om deze reden de tramhalte Koksijde-Bad radicaal verschoven naa een nieuwe plaats aan de andere kant van de Zeelaan. Overal komt ook aan beide zijden van de trambaan doorlopend een fietspad. (dit zal niet makkelijk zijn in DP).
Reizigers zouden in de toekomst gebruik maken van een eenvoudiger, gelijkvloers opstappunt voor de kusttram zonder storende constructies.

Daarnaast wil men het plein opnieuw een ontmoetingsfunctie geven met een hedendaagse interpretatie van de vroegere kijktuin. Bloemenrijke groenaanleg, rustpunten en wandelruimte moeten het Albertplein opnieuw aantrekkelijk maken voor bewoners en toeristen. De bedoeling is duidelijk: flanerende bezoekers op de Zeedijk verleiden om de Dumontwijk te ontdekken.

Bij die heraanleg wordt bijzondere aandacht gevraagd voor:

• het behoud van zichtassen naar de omliggende straten;
• materiaalgebruik dat aansluit bij de rest van de Dumontwijk;
• respect voor de historische gebouwen rond het plein;
• een betere verbinding tussen zee, Zeedijk en achterliggende wijk.
  
  Dit wordt de Fase 3 van de herinrichting Dumontwijk tezamen met de Kerkomgeving (reeds goedgekeurd plan). Voor de verdere fasen in de uitbreiding van de historische Dumontwijk in de Donnywijk is geen budget voorzien in het Meerjarenplan.

2.Verkeer/parkeren

Het “Beheerplan” benadrukt dat de Dumontwijk in de eerste plaats opnieuw een aangenaam wandel- en fietsgebied moet worden. De leefbaarheid staat centraal. Dit hoopte men te bereiken door het autoverkeer sterk te beperken door o.a. het parkeren hoofdzakelijk voor bewoners en huurders voor te behouden.

De parkeerdruk is vandaag nog redelijk groot, vooral door niet-bewoners. Volgens een vroeger onderzoek overschrijdt het aantal voertuigen tijdens piekmomenten ruim de draagkracht van de wijk. Daarom wou men:

• enkel strikt noodzakelijke parkeerplaatsen behouden. Het voorzien van parkeerplaatsen binnen een privaat perceel blijft mogelijk. Het gaat in dit geval uitdrukkelijk wel enkel om parkeerplaatsen die de parkeerbehoefte binnen het perceel oplost, commerciële parkeerfaciliteiten kunnen niet teware gekoppeld aan een gebouw met een vergunde functie.
• bezoekers doorverwijzen naar randparkings en “groene langparkeerzones”;
• maximale ruimte creëren voor voetgangers, fietsers en groen.

Door minder auto’s in de wijk toe te laten, hoopt men het vroegere flaneerkarakter opnieuw laten terugkeren. Tijdens mijn regelmatige wandelingen in de wijk (ook tijdens de drukke Pinksterdagen) ervaar ik dat reeds een groot deel van dit doel bereikt is. Weinig of geen parkeerzoekverkeer met uitzondering van…
Men mag dus de genomen maatregelen als zeer effectief noemen.

Nog 1 aspect is nog niet perfect: nl de maximum snelheid van 20 km/u. Dit is geen vereiste van het “Beheerplan” maar van het statuut van Woonerf (maximumsnelheid: 20 km/u; voetgangers hebben voorrang; fietsers mogen meestal in beide richtingen rijden; auto’s zijn “te gast”).
Die 20 km/u zou op alle ingangen voor auto’s moeten vermeld staan ofwel moet bijvoorbeeld de mobiele oversnelheidscamera (nu aan de ingang van de Bortierlaan) tijdelijk in de Visserslaan kant Markt opgesteld worden.

3.Architectuur

Een opvallende visie in het “Beheerplan” is dat niet alleen afzonderlijke villa’s belangrijk zijn, maar vooral het geheel van de wijk. De Dumontwijk wordt beschouwd als één groot architecturaal ensemble.

Nieuwe woningen of uitbreidingen mogen daarom niet zomaar historiserend gebouwd worden. Ze moeten:

• kwalitatieve hedendaagse architectuur brengen;
• passen binnen het oorspronkelijke stedenbouwkundige concept;
• de harmonie van de wijk respecteren.

Dus ook moderne architectuur is mogelijk, maar moet:

• architecturale kwaliteit hebben;
• harmonieus aansluiten bij de omgeving;
• geen storend of dominant karakter hebben.
  
  Grote schaalvergroting wordt ook afgeremd:
• omvorming van villa’s naar appartementen wordt streng beoordeeld;
• bijkomende commerciële functies zijn slechts beperkt mogelijk

Elke aanvraag zal bovendien beoordeeld worden door zowel het lokaal Bestuur als het Agentschap Onroerend Erfgoed (Erfgoedtoets nodig).

4.Authenticiteit

Voor bestaande woningen wordt sterk ingezet op het herstellen van authentieke elementen:

• oorspronkelijke kleuren;
• houten luiken;
• origineel schrijnwerk;
• historische leuningen;
• vrijmaken van terrassen en portalen;
• aandacht voor historische pandnamen.

Ook de typische erfafsluitingen krijgen bijzondere aandacht. De kenmerkende lage muurtjes in gele Nieuwpoortse naksteen, gecombineerd met ligusterhagen, zouden opnieuw het straatbeeld moeten bepalen. Zo wil men opnieuw eenheid brengen tussen publiek en privédomein.

Het “Beheerplan” zegt expliciet dat nieuwbouw een “architecturale kwaliteit” moet tonen (het is immers het “erfgoed van de toekomst”). Dat betekent dat hedendaagse architectuur mogelijk is wanneer ze zorgvuldig geïntegreerd wordt in het bestaande geheel. Pure kopieën van oude villa’s zijn dus niet aangewezen, maar respect voor de erfgoedcontext wel. De bouw van een moderne villa is niet verboden op voorwaarde dat ze stijlvol is en niet te groot zodat het zicht vanaf de openbare weg naar historisch erfgoed niet afgeschermd wordt. Onroerend Erfgoed beschikt eveneens over vetorecht voor nieuwbouw. Er zijn nog meerdere onbebouwde percelen of deelpercelen in de wijk. Daar zijn dan vooral de gemeentelijke bouwvoorschriften van toepassing.
Dat is voor vele wandelaars/Pannenoars nog onvoldoende bekend.

5. Poorten

Het nieuwe “Beheerplan” ziet drie belangrijke grote toegangspoorten tot het beschermd stadsgezicht:

• het gemeentepark,
• de kerkomgeving,
• het Albertpleintje.

Het gemeentepark is reeds gerealiseerd. De omgeving van de kerk is reeds goedgekeurd en komt binnenkort in uitvoering. Het Albertpleintje vormt voorlopig nog de grote ontbrekende schakel in de herwaardering van de Dumontwijk.
Daarnaast stelt men ook voor om aan de “groene straatingangen” extra hinder aan te brengen, bijvoorbeeld door beplanting, om niet-bestemmingsverkeer af te schrikken. Hier moet nog aan gewerkt worden. Lees meer>>>>

6. Slot

Tot slot voorziet het “Beheerplan”ook een sterkere identiteit voor de Dumontwijk met:

• een eigen logo,
• uniforme materiaalkeuzes,
• herkenbare erfafsluitingen (muurtjes/lage ligusterhagen)
• meer samenhang in het straatbeeld.

De Dumontwijk moet opnieuw uitgroeien tot een uniek historisch wandelgebied waar erfgoed, leefbaarheid en toerisme elkaar versterken.

Voor de vele technische details over restauraties, erfgoedfiches en bouwkundige voorschriften verwijst het “Beheerplan” naar uitgebreide inventarisatiefiches per pand beschikbaar voor de respectievelijke eigenaars. Mogelijk komt hierover later nog een afzonderlijke bijdrage in DE BLIEDEMAKER.

-LINK NAAR HET volledig BEHEERPLAN:  Beheersplan beschermd dorpsgezicht – PDF (24.42 MB) 

Link naar Dumontwijk is geen museum >>>