In het eerste jaar van DE BLIEDEMAKER verschenen tal van bijdragen die vandaag niet meer terug te vinden zijn op de huidige website. Toch vormen deze artikels een boeiende tijdscapsule van het leven in De Panne twintig jaar geleden. Ze tonen hoe men toen dacht over erfgoed, natuur, toerisme en gemeentelijke ontwikkelingen. We brengen hier een selectie van opvallende onderwerpen uit 2005 en 2006 een beetje opgefrist door ChatGPT.
De vakantiegids van 1930 versus die van 2006
In oktober 2005 werd de nieuwe vakantiegids voor 2006 van De Panne voorgesteld. Een vergelijking met de toeristische gids van 1930, uitgegeven door Léon Demailly (burgemeester van 1939–1942 en 1944–1947), toont hoe sterk de focus in bijna een eeuw is veranderd.
De gids van 1930 stond bol van historische en natuur beschrijvingen. Ze nam de lezer mee langs de uitgestrekte duinen, het vissersleven en de verbinding met het koningshuis. Professor Rahir, bekend natuurkenner, noemde De Panne niet voor niets de “Reine des Dunes”. De gidsen waren echte leesboekjes die bezoekers uitnodigden om de badplaats te ontdekken, met aandacht voor cultuur, natuur en lokale tradities.
In 1933 telde De Panne nog 47 hotels en 18 familiepensions – bijna een verdubbeling ten opzichte van vóór de Eerste Wereldoorlog. De toeristische promotie richtte zich toen vooral op het unieke karakter van de badplaats, in plaats van op reclamecampagnes.
Ter vergelijking: in 2005 telde de gids nog slechts 19 hotels en geen pensions de famille of B&B’s.
Een merkwaardig onderdeel van de gids uit 1930 was een medisch advies over zeezwemmen, opgesteld door een dokter. Hij gaf tien richtlijnen voor veilig en gezond baden, zoals langzaam uitkleden, onmiddellijk het water ingaan en niet te lang blijven zwemmen. Zelfs de vraag of men na het baden een warme grog mocht drinken, werd besproken. Dergelijke adviezen geven een intrigerend inzicht in de gewoontes en opvattingen van die tijd.
Moeder Kloeffe viert haar voortbestaan
In 2005 kende de studentenclub Moeder Kloeffe een heropleving. Wat tien jaar eerder begon als een initiatief van enkele Pannese studenten, was uitgegroeid tot een bekende studentenvereniging met diepe wortels in de lokale geschiedenis. Aanvankelijk waren de leden zich niet bewust van het historische gewicht van hun vorige naam: de Morinen, de voorouders van de Pannese vissers, waren destijds berucht in de streek.
De naam “Moeder Kloeffe” verwijst naar de legendarische visser Pier Kloeffe, een figuur die nog steeds een prominente plaats inneemt in het lokale erfgoed. In 2005 vierde de vereniging haar tiende verjaardag, een lustrumjaar dat onder het motto “Kloeffe Vivat, Crescat et Floreat!” stond – Latijn voor: “Kloeffe leve, groeien en bloeien”.
Wim Janssens, oud-praeses van Moeder Kloeffe, herinnerde aan het belang van het erfgoed en de verbondenheid van de club met de geschiedenis van De Panne. De heropleving van Moeder Kloeffe toonde niet alleen de waarde van studententradities, maar ook hoe lokale cultuur en geschiedenis met elkaar verweven zijn.
In mijn studententijd noemde de studentenclub van De Panne: de Morinen
Parkeercomplex Esplanade II: discussie over publieke plaatsen
In 2005 stond het parkeercomplex Esplanade II op de agenda van de gemeenteraad. Het project voorzag de aanleg van 140 ondergrondse parkeerplaatsen onder de Zeedijk, maar leidde tot discussie over het behoud van publieke parkeerplaatsen.
Volgens de oorspronkelijke afspraken mochten de garages enkel gerealiseerd worden als er voldoende publieke plaatsen beschikbaar bleven. Vanaf het begin was duidelijk dat de commerciële exploitatie van de ondergrondse parking nooit volledig rendabel zou zijn, maar het was een compromis om topdagen op te vangen.
In de praktijk bleek dat de firma Dobbelaere al 80% van de plaatsen had verkocht, wat aanleiding gaf tot vragen: kon een privébedrijf zomaar eerdere engagementen intrekken? Het resultaat was dat De Panne feitelijk 140 publieke parkeerplaatsen verloor.
Hoewel de garage bij topdagen volledig vol zat, bleef het complex op andere momenten grotendeels leeg. Het project illustreerde de spanning tussen publieke belangen, commerciële exploitatie en gemeentelijke planning, een thema dat nog steeds actueel is in het gemeentelijke beleid.
De Sahara van De Panne
De unieke stuifduinen van De Panne worden ook wel de “Sahara van De Panne” genoemd en vormen een van de zeldzaamste landschappen in West-Europa. Tussen Noord-Denemarken en Spanje zijn zulke grote duingebieden nauwelijks te vinden. In onze jeugd noemden we dit gebied de Romeinse Vlakte, omdat er in de duinpannen ten noorden van het duinmassief tal van opgravingen hebben plaatsgevonden, onder andere eind 19de eeuw door Donny en rond 1930 door professor Rahir.
Bij deze opgravingen werden veel archeologische vondsten gedaan, waaronder scherven van potten, bekend als briquetage, en Gallische munten. Archeologisch onderzoek leert ons dat de bewoners op een soort “zandeiland” woonden en al in de late IJzertijd zout uit de zee ontgonnen. De Romeinen hadden geen koelkasten en betaalden hoge bedragen voor zout, een belang dat zelfs het woord “salaris” beïnvloedde.
In de 18de eeuw werd dit duingebied volledig kaalgekapt door de vissers, waardoor een unieke “woestijn” ontstond. De stuifduinen breidden zich uit en blijven zich tot vandaag langzaam naar het zuiden verplaatsen. Foto’s van Wim Robberechts, gemaakt circa vier jaar geleden, tonen duidelijk hoe de zuidelijke kant van het gebied het struweel onderstuift. Men kan ook nog water zien in de pannen tussen de Romeinse Vlakte en de zee; daar werd vroeger zelfs geijsschaatst.
Helaas is dit unieke duinlandschap de laatste jaren sterk veranderd. Het gebied is volledig begroeid geraakt, vooral door helmgras, dat razendsnel kiemt, en later door duindoorn. Dit proces is onomkeerbaar en betreurenswaardig voor de lokale gemeenschap. De overvloedige regen vier à vijf jaar geleden heeft de beginnende begroeiing versterkt, terwijl de recente droge periodes het proces niet konden afremmen.
Ondeskundigen beweren soms dat de groei van de vegetatie komt doordat wandelaars alleen op paden mogen blijven, maar dat klopt niet. Ook vroeger, toen er vrijwel niemand wandelde, was er stuifduin. Intensief betreden kan helmgras zeker niet vernietigen, omdat het zeer diep en stevig geworteld is.
Om het verlies van de “Sahara” te beperken, heeft het Agentschap Natuur en Bos (ANB) een herstelactie ondernomen. Tijdens de inhuldiging in 2020 werd dit initiatief officieel in de verf gezet. In 2024 lijken de werken succesvol: de zuidelijke stuifduinen zijn opnieuw zichtbaar, en een bezoek ter plaatse is absoluut de moeite waard.
Lees inhuldiging in 2020>>>
In 2024 lijken de werken gelukt te zijn. Beslist eens ter plaatse gaan zien!
De GECORO van De Panne
In 2005 werd de werking van de Gemeentelijke Commissie voor Ruimtelijke Ordening (GECORO) opnieuw in herinnering gebracht. Deze commissie, opgericht op 9 februari 2002, speelt een cruciale rol in de ruimtelijke planning van De Panne. Ze bestaat uit negen leden, samengesteld uit deskundigen en vertegenwoordigers van verschillende maatschappelijke geledingen.
De leden van de GECORO in 2005 waren:
- Johan Lapauw – voorzitter en deskundige
- Eddy Deboyser – deskundige
- Patrick De Klerck – deskundige
- José Decoussemaeker – vertegenwoordiger natuur
- Marc D’Hooge – vertegenwoordiger handel
- Serge Vandewoude – vertegenwoordiger UNIZO
- Philippe Versyp – vertegenwoordiger horeca
- Ignace Patou – vertegenwoordiger landbouw
- Willy Van Belleghem – vertegenwoordiger vakbonden
De GECORO adviseert de gemeenteraad over plannen en projecten die het ruimtelijke beleid van De Panne beïnvloeden. Dit kan gaan van het behoud van historische gebouwen tot de inrichting van nieuwe woonwijken of toeristische zones. De commissie combineert technische deskundigheid met lokale kennis en maatschappelijke belangen, waardoor ze een belangrijke brug vormt tussen het beleid en de inwoners.
Door de jaren heen heeft de GECORO tal van adviezen gegeven die het karakter van De Panne mede hebben bepaald. Het doel is steeds om een evenwicht te vinden tussen ontwikkeling, behoud van erfgoed en respect voor de natuurlijke omgeving.
De Dumontwijk – Website
DE BLIEDEMAKER heeft in 2005 veel aandacht besteed aan de geschiedenis van de Dumontwijk, een van de mooiste en meest karaktervolle wijken van De Panne. Het doel was om via een website het erfgoed van de wijk, vaak zichtbaar in oude postkaarten en archiefmateriaal, toegankelijk te maken voor een breed publiek.
De Dumontwijk staat bekend om haar typische architectuur, historische woningen en charmante straatbeelden. Door de jaren heen hebben de bewoners, vaak generaties lang, het karakter van de wijk mee vormgegeven. Het digitaal verzamelen van informatie, oude foto’s en kaarten bood de mogelijkheid om deze geschiedenis te bewaren en te delen.
Sinds 2023 is er een volledig moderne versie van de Dumontwijk-website beschikbaar, waarin bezoekers uitgebreid kunnen navigeren door de geschiedenis van de wijk. De website combineert oude en nieuwe beelden, historische context en verhalen van bewoners, waardoor een rijk en levendig beeld van de wijk ontstaat. Bezoekers kunnen zo virtueel door de tijd reizen en de evolutie van de Dumontwijk van vroeger tot nu volgen.
Het project toont niet alleen de kracht van digitale archivering, maar ook de betrokkenheid van de lokale gemeenschap bij het bewaren van hun erfgoed.
Voor de moderne volledige versie van de website over de Dumontwijk Bekijk>>>>
Een Amsterdams Peil op het strand
Tijdens archeologische opgravingen op het strand van De Panne werd een oude granieten paal gevonden met de aanduiding van het Amsterdams Peil (AP). Dit historische referentiepunt uit Nederland diende vroeger als standaard voor waterhoogtes, zodat men kon bepalen welke gebieden bij hoog water onderliepen.
Het Amsterdams Peil werd vastgesteld door de Nederlandse burgervader Johannes van Waveren Hudde (1628–1704). In die tijd liep een groot deel van Nederland bij vloed onder water. Voor bouwprojecten en waterwerken was het noodzakelijk een vast punt te hebben om overstromingen te vermijden. De paal die in De Panne werd teruggevonden, vormt een bijzondere herinnering aan de tijd dat onze streek nog nauw verbonden was met de Noord-Nederlandse waterbouwkundige tradities.
In België wordt tegenwoordig de afkorting TAW gebruikt voor Tweede Algemene Waterpassing, het officiële referentieniveau waaraan hoogtes en waterpeilen worden gekoppeld. Ter vergelijking: 0 m TAW ligt ongeveer 2,33 meter onder het Nederlandse NAP (Normaal Amsterdams Peil).
Dankzij de zorg van Rik Deroo is dit historische paaltje behouden gebleven. Het granieten monument is in uitstekende conditie en wacht op een permanente plaats, bijvoorbeeld vastgebetoneerd in de duinen als toeristische attractie of nabij een grenspaal. De paal herinnert ons aan het verleden van de streek en de ingenieuze manier waarop mensen vroeger het water beheerden.
Waarom staan de vissershuisjes allemaal in dezelfde richting?
Een opvallend kenmerk van de oude vissershuisjes in De Panne is hun uniforme oriëntatie. Volgens overlevering bepaalden de vissers vroeger de ligging van hun woningen aan de hand van de Poolster. Hierdoor kregen de huisjes een vrijwel identieke oost-westoriëntatie.
Deze oriëntatie verklaart ook het patroon van de oude Veurnestraat, vroeger bekend als de “Pannekalsijde”, die bijna perfect oost-west loopt. Bovendien heeft het type duinhuisjes dat in De Panne werd gebouwd een dakhelling van 52 graden, overeenkomend met de Noorderbreedte van De Panne. De Poolster staat immers op ongeveer 52 graden boven de horizon, waardoor de vissers hier hun dakhelling konden afstemmen.
Hetzelfde principe geldt voor de Oosthoek-wijk, die perfect ten oosten ligt van Panne Dorp. De oriëntatie van de huisjes en het stratenpatroon is dus geen toeval, maar een combinatie van praktische navigatie, natuurlijke aanwijzingen en bouwtechniek.
Door deze unieke bouwpraktijk ontstaat een herkenbaar straatbeeld dat nog steeds het karakter van het oude vissersdorp weerspiegelt.
Dit verklaart ook waarom de OOSTHOEK wijk PERFECT ten Oosten ligt van PANNE DORP.
Lees ook in detail>>>>
100 jaar Paters Oblaten in De Panne
In 2006 werd herdacht dat de Paters Oblaten zich 100 jaar eerder in De Panne hadden gevestigd. Hun eerste “Paterskerkje” kreeg later, onder koning Albert I, de titel van Koninklijke Kapel. Het werd een plaats die in de loop der jaren een bijzondere spirituele betekenis kreeg binnen de gemeenschap.
Volgens pater Josua zou koning Albert II, toen nog prins, De Panne meerdere malen incognito hebben bezocht. Hij kwam er graag met de motor en bracht dan vaak een bezoek aan het zijkapelletje van de heilige Rita. Deze heilige, ook bekend als de “heilige van het onmogelijke”, blijft tot vandaag veel vereerd. In de kapel worden nog steeds talrijke kaarsen gebrand, vaak in de hoop op bijzondere voorspraak.
Een bijzonder gegeven is dat er in 2026 nog steeds drie Oblaten in het klooster aanwezig zijn. Ondanks de kleine gemeenschap blijft de aanwezigheid van de orde een zichtbaar onderdeel van het religieuze erfgoed van De Panne.
Ook de geschiedenis van de Codex Historicus van het klooster is opmerkelijk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd dit belangrijke document onder het zand verborgen om het te beschermen tegen vernietiging. Na de oorlog werd het teruggevonden, maar in sterk beschadigde toestand: de pagina’s waren vochtig en gedeeltelijk vergaan. Toch werden de belangrijkste delen zorgvuldig overgeschreven om het erfgoed te bewaren.
De Oblaten vestigden zich in 1906 in De Panne, na een voorlopige noodkerk werd later de huidige stenen kapel gebouwd, die in 1914 voltooid was. Deze kapel werd gefinancierd door het echtpaar Ernest-Joseph d’Arripe-Sanchez de Aguilar, ter nagedachtenis van hun dochter Germaine, die op 21-jarige leeftijd in 1901 overleed. Zij was de tweede dochter van de eerste burgemeester van De Panne.
Het klokje van de oorspronkelijke noodkapel kreeg de naam Germaine en werd overgebracht naar de nieuwe kapel. Vandaag de dag is het nog steeds te horen tussen de moderne bebouwing van De Panne, als een stille getuige van een rijk verleden.
Het ontstaan van onze kustvlakte
In 2006 bracht een lezing van geologe professor Cécile Baeteman nieuwe inzichten over de ontstaansgeschiedenis van de Vlaamse kustvlakte, en dus ook van De Panne. Haar onderzoek verfijnde en corrigeerde een aantal klassieke opvattingen die lang in de schoolboeken hebben gestaan.
Na de laatste ijstijd, ongeveer 10.000 jaar geleden, lag het huidige kustgebied aanzienlijk lager dan vandaag. Door een geleidelijke stijging van de zeespiegel en langdurige sedimentatieprocessen ontstond stap voor stap het landschap zoals we dat nu kennen.
De traditionele theorie van de drie zogenaamde “Duinkerkse transgressies” wordt daarbij in vraag gesteld. De opeenvolging van overstromingsfasen blijft wel erkend, maar het mechanisme wordt anders geïnterpreteerd. Volgens de nieuwe inzichten gaat het om een veel continuere evolutie van de zeespiegelstijging, eerder dan om afzonderlijke, scherpe transgressiemomenten.
Op basis van C14-dateringen van basisturf werd vastgesteld dat de zeespiegelstijging aanvankelijk snel verliep, met waarden tot ongeveer 75 cm per eeuw. Hierdoor werd de kustvlakte geleidelijk opgevuld met sediment, grotendeels aangevoerd door de Rijn. Dit vormde een uitgestrekte sedimentaire vlakte, die tijdelijk werd afgesloten door een zandbarrière. Deze barrière moet niet worden gezien als een stabiele duinengordel, maar eerder als een dynamisch systeem dat ook kon worden overspoeld, vergelijkbaar met hedendaagse kustsystemen zoals rond de Mont-Saint-Michel.
Ongeveer 5.000 jaar geleden vertraagde de zeespiegelstijging. Hierdoor verminderde de mariene invloed en werd de aanvoer van zoet water uit het binnenland belangrijker. Er ontstonden uitgestrekte zoetwatermoerassen, die geleidelijk verveenden door opeenvolgende overstromingen en sedimentafzetting.
Rond het begin van onze jaartelling raakten de bovenste sliblagen verder ontwaterd, wat leidde tot een sterke inklinking van het landschap. Turf- en sliklagen bevatten immers veel water en zakken sterk in wanneer ze uitdrogen. Ook menselijke activiteit speelde hierbij een rol: in de Romeinse periode werd turf op grote schaal ontgonnen, onder meer voor de productie van zout door uitkoken van zeewater.
Hierdoor veranderde het landschap opnieuw. De kustvlakte kwam gedeeltelijk onder water te staan, geulen sneden zich dieper in en het gebied evolueerde naar een slikke- en schorrelandschap, vergelijkbaar met het huidige Verdronken Land van Saeftinghe. Later ontstonden zoute graslanden (prés-salés), gevolgd door drassige weiden zoals in de komgronden van Lampernisse.
Volgens professor Baeteman, afkomstig uit Nieuwpoort en later verbonden aan de Geologische Dienst van België, werd deze evolutie gereconstrueerd op basis van duizenden boringen tot op 20 meter diepte. Dit leverde een veel gedetailleerder beeld op dan de oudere theorieën van onder meer professor Tavernier uit de jaren 1950, die zich baseerden op veel ondiepere boringen voor bodemkartering.
Ook de ouderdom van de duinen van Cabour werd herzien: ze blijken met ongeveer 5.000 jaar aanzienlijk jonger dan vroeger werd aangenomen. Bovendien zijn ze niet rechtstreeks door de zee gevormd, maar ontstaan uit processen rond de binnenzee van de Moeren, waar zandophoping en herwerking een belangrijke rol speelden.
Zo ontstaat een veel dynamischer beeld van de kustvlakte: geen statisch gegeven, maar een voortdurend evoluerend landschap waarin zee, wind, sediment en mens elkaar door de eeuwen heen hebben beïnvloed.
Waar komt de naam Kykhill vandaan?
Over de oorsprong van de naam Kykhill bestaan verschillende verklaringen. Vroeger kregen alle hoge duinen in De Panne een naam, vaak toegekend door vissers. Opvallend is dat deze benamingen meestal eindigden op “-hill”, een verwijzing naar het Engelse of Angelsaksische woord voor heuvel of duin, zoals ook beschreven wordt in het werk Bella Stiock van Hendrik Conscience.
In die periode lag het gehucht Kerkepanne rond de Veurnestraat, een gebied dat minder last had van zandverstuiving en waar in de vochtige duinpannen zelfs kleine moestuinen werden aangelegd.
Er bestaan verschillende verklaringen voor de naam “Kykhill”:
- Volgens de eerste versie kwamen vissersvrouwen naar de duin om uit te kijken naar de terugkeer van de vissersschepen. Zodra de boten in zicht kwamen, konden zij helpen met het lossen van vis en netten, die vervolgens met karretjes naar huis werden gebracht.
- Een tweede verklaring stelt dat de vrouwen op 1 april naar de duin trokken om hun mannen uit te zwaaien die met de grote IJslandvloot vanuit Duinkerke vertrokken om kabeljauw te vissen. Vóór die datum was vertrek verboden vanwege de winterse omstandigheden.
- Volgens een derde, meer alledaagse versie gingen vissersvrouwen ’s avonds kijken of hun mannen daadwerkelijk waren uitgevaren, om er zeker van te zijn dat zij alleen thuis waren.
- Een vierde verklaring wordt traditioneel alleen ter plaatse verteld tijdens de Dumontwandeling.
In alle versies staat één element centraal: de rol van de vrouwen in het vissersleven van De Panne. De naam “Kykhill” weerspiegelt zo niet alleen een geografisch punt in het duinlandschap, maar ook een stukje sociale geschiedenis waarin wachten, uitkijken en verbondenheid een belangrijke rol speelden.
Villa Kyhill de meest merkwaardige villa van De Panne staat nu te koop
Het Duinenlied opnieuw ontdekt
In 2006 werd gewerkt aan de herontdekking van het beroemde Duinenlied van Alfons Mervillie. Dankzij het grondige onderzoek van Robert Florizoone en Will Vansteene kon een rijk archief aan bronnen en contacten worden geraadpleegd. Bij deze zoektocht stuitten zij van de ene verrassing op de andere.
Aanvankelijk werd aangenomen dat het ‘Duinelied’ het enige werk van Mervillie was, maar inmiddels is duidelijk geworden dat hij een begaafd componist, schrijver, dichter, vertaler en West-Vlaamse taalparticularist was. Zijn oeuvre omvatte een breed scala aan poëzie, liederen en orgelcomposities. Helaas zorgde de Tweede Wereldoorlog ervoor dat veel van zijn werk verloren ging onder het oorlogsgeweld. Enkel enkele liederen, waaronder het ‘Duinelied’, bleven mondeling overgeleverd.
Om dit waardevolle erfgoed te behouden, hebben Robert en Will de poëtische en muzikale schat van Mervillie verzameld, gedigitaliseerd en opnieuw toegankelijk gemaakt. Dit culmineerde op zaterdag 17 juni 2006 in een bijzondere presentatie: een uniek hulde-pakket met een CD van 24 originele uitvoeringen van het ‘Duinelied’ en een zorgvuldig ingenaaid boek.
Tegelijkertijd werd een werkgroep opgericht om een waardig feest te organiseren ter ere van Mervillie. Zijn werk, met name het ‘Duinelied: “Leve De Panne, daar staat mijn huis”’, kan gezien worden als een vroege vorm van promotie voor de stad, nog vóór het idee van toerisme-avant-la-lettre bestond. De herdenking vond plaats ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van Alfons Mervillie en bracht zijn nalatenschap opnieuw onder de aandacht van het brede publiek.
Het Microklimaat van de Westkust
Het microklimaat van de Belgische kust is opmerkelijk en wetenschappelijk goed te onderbouwen. Ook vóór 2006 waren er duidelijke aanwijzingen dat het aantal uren zonneschijn aan de kust hoger ligt dan in het binnenland.
Volgens de statistieken van het weerstation Middelkerke ontvangt de kust jaarlijks ongeveer 10% meer zon dan Ukkel, en ongeveer 5% meer dan Koksijde. Gezien Middelkerke halverwege de kust ligt, kan men globaal stellen dat de Westkust gemiddeld 12,5% meer zonneschijn krijgt dan Ukkel. Deze cijfers worden bevestigd door de ervaringen van talloze tweede verblijvers die regelmatig onze gemeente bezoeken.
Twee belangrijke factoren verklaren dit fenomeen:
- Het schaduweffect van Schotland: bepaalde luchtstromingen worden deels geblokkeerd of afgeleid, waardoor minder bewolking aan de kust arriveert.
- De mindere stijgwinden: door de koudere onderste luchtlagen ontstaan minder hevige onweersbuien dan in het binnenland.
Door deze specifieke omstandigheden heeft de Westkust een uniek weerpatroon dat afwijkt van de algemene Belgische weersverwachtingen. Dit rechtvaardigt niet alleen een kustweerbericht, maar ook een apart Westkust-weerbericht, iets wat in de praktijk nog vaak ontbreekt.
Helaas verdwijnt informatie over het kustweer op bepaalde plaatsen, zoals Meteokust in Oostduinkerke, door budgettaire beperkingen. Desondanks blijft het microklimaat van De Panne en omgeving een belangrijk onderwerp voor toerisme, landbouw en recreatie.
Vernieuwing Zeedijk – situatie begin 2006
Begin 2006 deed een petitie de ronde in De Panne tegen de bouw van de geplande ondergrondse garages onder de Zeedijk. Voor de duidelijkheid: De Bliedemaker stond positief tegenover het project. Het bood immers de mogelijkheid om ongeveer 900 wagens uit het straatbeeld te verwijderen, waardoor de dijk en het strand visueel aanzienlijk werden opgeruimd.
Het is belangrijk om te benadrukken dat het hier garages betrof, en niet grote parkeerterreinen zoals soms gesuggereerd in de petitie. De verkeershinder bleef daardoor beperkt. De bestaande drie ondergrondse garages in De Panne vormen een vergelijkbare situatie: de in- en uitritten veroorzaken weinig hinder en passen goed in het stedelijk weefsel.
De in- en uitgangen van de nieuwe garages moesten visueel worden geïntegreerd. Vooral de liftkokertjes, met een hoogte van 1,6 meter boven het dak, vormden een uitdaging. Met hydraulische liften kon deze hoogte bijna volledig worden verminderd, zodat de totale hoogte van de liftkokers beperkt bleef tot 4,2 meter. Het voorstel voorzag dat de ingangen zo veel mogelijk naast de zeedijk en het strand zouden worden geplaatst, in lijn met de bestaande parkeerrampten, en dat extra uitgangen voor veiligheid subtiel werden geïntegreerd in de nieuwe brede zeedijk, vergelijkbaar met de esthetische oplossingen in Nieuwpoort.
Helaas werd het project door procedures bij de Raad van State uitgesteld. Het huidige lokaal bestuur heeft in de legislatuur 2005–2010 de vernieuwing van de Zeedijk bestudeerd, maar geen uitvoeringsbudgetten opgenomen in het Meerjarenplan 2025–2031.
Het project blijft een belangrijke stap om de Zeedijk functioneel te verbeteren, de verkeersdruk te beperken en het straatbeeld te verfraaien, terwijl de veiligheid van voetgangers en strandbezoekers gegarandeerd blijft.
Nu studie voorzien in het Meerjarenplan 2026-2031
De haring redde De Panne tijdens de oorlog
Tijdens de moeilijke jaren van de Tweede Wereldoorlog speelde de vangst van haring een cruciale rol voor de inwoners van De Panne. De zee bood een welkome reddingsboei voor veel gezinnen, die dankzij de overvloedige haring hun basisvoorzieningen konden veiligstellen.
In de winter van 1943 werden enorme hoeveelheden haring naar de Westkust gestuurd, een gebeurtenis die bijdroeg aan de bijnaam “Panharingen” voor de inwoners van De Panne. De vissers konden de haring soms met de blote hand of met emmers uit de “zwems en de kellen” scheppen, en zelfs kleine bootjes werden ingezet om de vangst veilig aan wal te brengen.
Ook tijdens Operatie Dynamo in 1940, toen kleine reddingsbootjes en andere schepen betrokken waren bij de evacuatie van Duinkerke, werd de haringvangst intensief voortgezet. Timmerlieden en andere lokale bewoners hielpen bij het verwerken en opslaan van de vis.
De Pannenoars omzeilden vaak de Duitse reglementering en smokkelden haring naar het binnenland. Het was een riskante onderneming, maar het was essentieel voor het dagelijks leven. Zelfs buitenlandse vissers, zoals Noord-Franse collega’s, wisten tijdens het haringseizoen in De Panne aan de drukte en het toezicht van de bezetter te ontsnappen.
Het einde van het haringseizoen 1944–1945 markeerde een omslagpunt: daarmee nam het belang van De Panne als vissersplaats af. De herinnering aan deze periode leeft echter voort in de bijnaam “Panharingen”, die nog steeds gebruikt wordt om de inwoners van De Panne aan te duiden.
Waarom werden Pannenoars “Puzzeschieters” genoemd?
Een oude bijnaam voor de inwoners van De Panne was “Puzzeschieters”. De naam verwijst naar de “puzze”, een zak waarin vissers afval verzamelden tijdens hun zeetochten.
Toen door de oppositie van Oostende de subsidies voor het project PANNE-SCHUILHAVEN – ook “’t Potje” genoemd- definitief afgekeurd werden in de Kamer in 1909, zijn veel boten van het strand van De Panne verhuisd naar vooral Oostende. (nu bestaat in De Panne alleen nog de “Schuilhavenlaan” aan de Westhoek en destijds ook het café d’Anvers, vroeger “De Schuilhaven” genoemd (zie nog op gevel). Het estaminet “De Nieuwe Zeehaven” in de Veurnstraat is intussen ook verdwenen).
De liberaal Adolf Buyl samen met pastoor Dequidt en reder Ernest d’Arippe (onze latere eerste burgemeester) hebben het niet kunnen halen tegen graaf de Smet de Naeyer (katholiek). Zelfs prins Albert heeft het projet nog zwaar verdedigd in de senaat in 1908.
Gedurende de visvangst werd alle organische afval (wieren, ZEESTERREN, ingewanden van het jutten van de vis…) in deze PUZZE gegooid die aan de buitenrand van het schip hing. In de haven van Oostende teruggekomen sloegen de Pannevissers die PUZZE over hun rug en gooiden alhier die afval op hun duinakkertjes als “vette”.Nu was het zo dat de Pannenaors niet alleen hun zeesterren en dergelijke in die zak gooiden maar ook hun “grote boodschap” in die zak, deden i.p.v. overboord in de zee. Vandaar dat de Oostendenaors onze vissertjes de “PUZZESCHIETERS” noemden.Echt waar!! (zie o.a. Oostends Woordenboek”)
Deze kleurrijke Oostendse uitleg gaf aanleiding gaf tot de spotnaam die nog lang bleef voortleven.
Slotwoord
De bijdragen uit 2005 en 2006 laten zien hoe divers en levendig de geschiedenis en cultuur van De Panne zijn. Ze illustreren niet alleen de toeristische en geologische waarde van de regio, maar ook de sociale en culturele verbondenheid van haar inwoners.
Van de invloedrijke rol van vrouwen in het vissersleven tot de ontberingen tijdens de oorlog, van het behoud van erfgoed zoals het Duinenlied tot de vernieuwing van de Zeedijk en het behoud van de Sahara van De Panne – elk artikel biedt een unieke blik op de stad en haar gemeenschap.
Door deze historische stukken van DE BLIEDEMAKER opnieuw onder de aandacht te brengen, willen wij het verleden bewaren voor de toekomst. Ze herinneren ons eraan dat De Panne niet alleen een kustgemeente is, maar een plek met een rijke geschiedenis, een sterke identiteit en een verbonden gemeenschap.
DE BLIEDEMAKER blijft zo een venster naar het verleden én een inspiratiebron voor iedereen die de unieke verhalen van De Panne wil ontdekken. (“zoek” via het zoekvenstertje boven rechts)
Weet u nog wat een BLIEDEMAKER was???? Lees onder “WIE” in het bovenstaand menu onder “Wat is een DE BLIEDEMAKER”
prachtige reportage met mooie herinneringen en teksten uit het verleden van De Panne
bedankt José voor die leuke informatie van vroeger.
Ik schrijf graag een DE BLIEDEMAKER maar heb helaas niet veel inspiratie. Er zijn bijna geen cafés meer + geen gidsbeurten + geen Gecoro, enz.. ik maak gewoon een “copy paste” van vroegere tekst en vraag aan ChatGPT om een goeie samenvatting te maken.