De nieuwe kerncentrale van Grevelingen komt er!

Op 17 september 2024 start het “Débat Publique” voor de bouw van 2 nieuwe kernreactoren op de site van Grevelingen en dit gedurende een periode van 4 maanden. Deze centrale maakt deel uit van de Franse grotere nationale strategie om de nucleaire energiecapaciteit van Frankrijk verder uit te breiden en te moderniseren (de derde industrie in Frankrijk). Dit gebeurt in de context van de transitie naar CO2-neutrale energieproductie, waarbij kernenergie een belangrijke rol blijft spelen. De centrale is ontworpen volgens het European Pressure Reactor versie 2 (EPR2)-model. Het wordt een derde generatie reactor met een vermogen van 2×1600 MW. Deze technologie is een verbeterde en veiligere versie van de eerdere reactoren die al in gebruik zijn in Frankrijk.
De centrale bij Grevelingen maakt integraal deel uit van een serie van drie “tweelingcentrales,” samen met de centrales in Penly (tussen Le Tréport en Dieppe) en Bugey (op de Rhone bij Lyon). Dit gezamenlijk project is zo opgezet om de kosten te optimaliseren door de bouw en het ontwerp van deze zes reactoren zoveel mogelijk te standaardiseren. Dit verlaagt de kosten voor studies, bouw en inrichting, aangezien de reactoren in serie worden geproduceerd.
De financiering blijft echter een grote uitdaging, aangezien de geschatte kosten voor één reactor meer rond de 10 miljard euro bedragen (dus 60 miljard ineens te beslissen). Privaat kapitaal is moeilijk te vinden voor zulke grote kapitaalintensieve en langetermijnprojecten (60j?), wat de druk op de overheid en publieke instellingen vergroot om hiervoor oplossingen te vinden.
Het “Débat Publique” dat op 17 september van start gaat, is een cruciale stap in het besluitvormingsproces (te volgen online>>>). Tijdens dit debat kunnen burgers, belanghebbenden en experts hun mening geven over het project. Hoewel er nog geen vergunningen zijn afgegeven, zal een positieve uitkomst van dit publieke debat de weg effenen voor de betrokken partijen, EDF (de Franse staats-elektriciteitsmaatschappij die 57 kernreactoren in Frankrijk beheert) en RTE (de HS transmissienetwerkbeheerder), om al dan niet door te gaan met de realisatie van de 3 centrales. Echter, omdat de drie tweelingcentrales projectmatig verbonden zijn, zal het debat over de andere centrale in Bugey waarschijnlijk ook een belangrijke factor zijn vooraleer definitieve beslissingen zal worden genomen om het project te realiseren. (Het publiek debat in Penly is reeds afgelopen en liep ook voor 4 maanden eind 2022-begin 2023).
De nieuwe centrale zal zich bevinden tussen de nieuwe LNG terminal (waarvan we de 3 opslagtanks bij mooi weer kunnen zien vanuit DP en de bestaande kerncentrale (waarvan we de 6 reactorgebouwen moeilijk kunnen zien vanuit DP want in lijn met ons zicht) (zie foto hieronder). De 2 nieuwe reactoren staan dwars maar iets meer landwaarts zodat we ze juist zullen kunnen zien vanuit DP .
Naast de kerncentrale zelf zal het project ook de bouw van twee nieuwe 380 kV bovengrondse hoogspanningsleidingen vereisen (cf één Ventiluslijn in West Vlaanderen), die Noord-Frankrijk zullen doorkruisen om de opgewekte elektriciteit naar de vraagcentra te transporteren. Dit infrastructuuraspect kan mogelijk extra bezwaren oproepen tijdens het debat, gezien de impact op het landschap en de betrokken gemeenschappen.
Ondanks de uitdagingen en onzekerheden rondom de financiering en de publieke acceptatie, blijft de inzet voor kernenergie in Frankrijk groot, gezien de noodzaak om energiezekerheid te garanderen (ook bij weinig wind en zon) en tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

1. Geschiedenis

De beslissingen voor deze EPR centrale zijn lang uitgesteld geweest ingevolge de dramatische vertragingen in de bouw van de 1.600 MW centrale van Flamanville3 in Normandië (niet ver van Cherbourg, zeer dicht bij de grote nucleaire verwerkingsfabriek van La Hague). De bouw is in 2007 gestart en de centrale zou na een bouwtijd van vijf jaar oorspronkelijk in 2012 in productie komen. Na verschillende tegenslagen en uitstellen is de centrale nu pas langzaam aan het opstarten. Volle productie gepland in 2025. Het project vergt een investering van zo’n 19 miljard euro, dat is vijf keer meer dan de originele raming van 3,4 miljard euro. Tijdens het voorgaande “Débat Publique” van Penly werd door de overheid omstandig uiteengezet wat er allemaal verkeerd gelopen is op deze werf. Vandaar dat men zeer veel geleerd heeft en men nu beweert dat dit niet meer zal gebeuren bij de bouw van de nieuwe EPR2 reactoren.
Er zijn wereldwijd reeds drie EPR-eenheden in commercieel bedrijf in Taishan in China, waar eenheid 1 in 2018 de eerste EPR werd die commercieel in bedrijf kwam, gevolgd door Taishan 2 in september 2019. In Europa werd Olkiluoto 3 in Finland in 2023 commercieel in bedrijf genomen en zijn er twee eenheden in aanbouw bij Hinkley Point C in het VK. Ook hier een financieel debacle.
Duik in het hart van de Flamanville-3 reactor met een exclusieve video over het laden van de brandstof.

Een tweede drempel bestaat erin om een exploitant te vinden die het investerings- en uitbatingsrisico op zich wil nemen. Voor hernieuwbare energieprojecten zijn er honderden Belgische bedrijven die elke dag opnieuw dat risico willen nemen. Voor kernenergie is er vandaag in heel de wereld geen enkel commercieel bedrijf dat ook maar een zweem van interesse heeft. De enige overgebleven spelers die nog in kernenergie willen investeren zijn staatsbedrijven: EDF (nu 100% overheid maar in geweldig slechte financiële papieren o.a. door corona)
Blijft dus over: het Chinese National Nuclear Corporation of het Russische Rosatom.
Kiest u maar, meneer De Wever voor België????

Een ander drempel is Europa. Stel dat als je het financiert vanuit de nationale begroting. Hoe ga je dat aan Europa uitleggen?

Het is dus niet moeilijk te begrijpen dat men in Nederland nog weinig of geen vooruitgang gemaakt heeft van de regeringsbelofte om te investeren in nieuwe kerncentrales te Borsele.
Men kan ook dromen van SMR reactoren de zogenaamde “vierde generatie reactoren” zoals eentje in ontwikkeling in het Studiecentrum voor Kernenergie te Mol. Maar hiervan zijn nog geen installaties in industrieel bedrijf. Deze zouden veiliger zijn en minder nucleair afval produceren. Ze zouden ook sneller kunnen gebouwd worden en bijgevolg goedkoper zijn. Toekomstmuziek????
Blijft België in dit onderzoeksproject investeren? (ik denk nu ongeveer 100 miljoen/jaar)

2. Waarom Duinkerke?

1. 1. Terrein is beschikbaar in een groeiende industriële havenzone in volle expansie (derde grootste haven van Frankrijk) naast een reeds bestaande nucleaire vestiging
   Alleen is de ondergrond niet stabiel en zal dus grondversterking nodig zijn over het grootste deel van de site (nu in Penly). Men denk hieraan te kunnen beginnen onmiddellijk na het verkrijgen van de algemene milieuvergunning begin 2026.
   Ligging wel dicht bij gevaarlijke Seveso bedrijven. Er zullen dammen opgeworpen worden om effecten van explosies in deze bedrijven op te vangen.
   Om te beveiligen tegen overstromingen en zeewaterspiegelstijging wordt de ganse site gebouwd op een platform van 11 m NFG hoogte (wat overeenkomt met 11+2,33 = 13,3 m TAW standaard Tweede Algemene Waterpassing in België. De Zeedijk van DP ligt ongeveer op 9,2 m TAW. dus het vloerniveau in de nieuwe centrale zal ongeveer 4 m hoger liggen dan onze Zeedijk)
   
   2. Voldoende koelwater want aan zee (niettegenstaande de terugkerende lozingswarmte door de getijden).
   
   3. Nabije mogelijkheid voor een nieuw HS station ook in Saint-Georges-sur l’Aa op 6,5 km en twee 400 kV bovengrondse HS leidingen.
   
   4. Men verwacht voldoende personeel met geschikte vaardigheden te zullen vinden in en buiten de streek. Naarmate de werken vorderen, voorziet EDF een geleidelijke stijging van het personeelsbestand over 7 jaar vanaf 2026, om in 2033 een piek van minstens 8 000 personen te bereiken. Gedurende de minimaal 60 jaar van werking van de twee EPR2-reactoren zou EDF jaarlijks gemiddeld ongeveer 1 000 personen tewerkstellen, en evenveel bij de industriële partners. Men hoopt deze te kunnen aantrekken zonder de andere economische activiteiten te schaden. Hiervoor kan het EPR2-project steunen op de ervaringen met bestaande kerncentrale die aan wellicht nog 20 jaar in bedrijf zal blijven (telkens met 10 jaar verlengd na de grote 10 jaarlijkse inspecties). Ook wordt een groot programma van opleiding in kernberoepen voorzien geleid door de universiteit. Ook zal moeten voorzien worden in huisvesting en mobiliteit naar de centrale (vb de ontwikkeling van alternatieven voor de auto om overbelasting van het gebied te voorkomen. vb de reeds bestaande gratis DK-Bus dienst die nu reeds gefinancierd wordt door een mobiliteitstaks betaald door de zware industrie).
   
   5. Naast het creëren van banen, en naar het voorbeeld van de oude kerncentrale van Grevelingen, zullen de EPR2-reactoren de economische activiteit steunen op lange termijn, aan de hand van een industrieel programma op lange termijn en indirecte spin-offs.
   Ook zal de centrale aanzienlijk bijdragen aan de lokale fiscaliteit (vb de “belasting op drijfkracht” is een fabuleus inkomen voor de omliggende gemeenten)
   Dit zal onwillekeurig ook een effect hebben op de handelaars in DP (meer mooie winkels in Duinkerke en ook concurrentie van de badplaats Malo aan Bains).

3. Planning

Hiervoor kunnen we niet beter dan verwijzen naar de infobrochure,
Dus In bedrijfsstelling in 2036 na een vrij korte bouwperiode van 8 jaar.

4. Informatiedossier

Nederlandse samenvatting van de infobrochure LEES>>>
Bijgevolg vermeldt deze samenvatting niet alle bronnen waarop het dossier is gebaseerd. Het dossier en alle bijbehorende bronnen kunnen door de lezer worden geraadpleegd op het volledig platform voor publiek debat Lees meer>>>. (hier kunt u zich ook abonneren op de nieuwsbrief)

5. Besluit

Met zeer grote waarschijnlijkheid zal de bestaande centrale van Gravelines (5.400 MW) nog minimum 20 jaar in productie blijven en uitgebouwd worden met 2 nieuwe generatie eenheden van elk 1.600 MW.
Nu is deze centrale de grootste van Frankrijk en wellicht van Europa. In 2037 wordt het wellicht de grootste van de wereld.
Deze verder ontwikkeling is een aanvulling op de inzet van Frankrijk voor de Hernieuwbare Energie en zal geen gevolgen hebben voor het EMD windmolenpark van Duinkerke (600 MW). Dit windmolenpark zal wellicht veel vlugger in productie komen en zal ongetwijfeld de goedkoopste elektriciteit leveren maar helaas niet altijd beschikbaar zijn (bij windstille perioden).

Addendum waarom het noodzakelijk som een serie van meerdere (6) ineens te beslissen: Bron Nederland>>>
Naarmate de ervaring vordert, zal de bouw beter binnen tijd en budget plaatsvinden.
Deze aanname komt overigens door ervaringen met de bouw van de nieuwe grote centrales in Flamanville en in Olkiluoto (Finland). Die gaan allebei ver over tijd en budget.
Hier speelt nog iets een rol. Bij de centrale in Flamanville was het ontwerp goedgekeurd, het reactorvat al geïnstalleerd en het beton er al omheen gestort. De centrale was bijna klaar toen de toezichthouder besloot om op een andere manier de kwaliteit van de lasnaden van het vat te controleren. Het beton moest weer weg- gehakt worden, de bouw lag heel lang stil. Als je zoiets tijdens de bouw doet, kost dat miljarden aan rentelasten en extra projectkosten. Belangrijk is dus dat je tijdens de bouw de regels helder hebt en niet meer verandert.

De verwachting is dat de bouw van kerncentrales sneller en goedkoper wordt. Het is mogelijk om één kerncentrale in tien jaar tijd te bouwen voor een budget van circa 10 miljard euro. Daarnaast richt de nucleaire industrie zich steeds meer op serieproductie en standaardisering.

Met kernenergie hebben we veel ervaring. Het is géén experimentele technologie. We weten precies hoe een kerncentrale zich technisch en economisch gedraagt. We kunnen alle prestaties goed voorspellen. Een kerncentrale bouw je in één keer voor wellicht zestig jaar (vroeger rekende men in B en F op 40 jaar). Je moet aan het begin dus flink investeren (circa 10 miljard euro) maar dat verdien je daarna in een paar decennia terug.

Waar het nu voor nieuwe kerncentrales vooral aan ontbreekt, is een langetermijn perspectief. Stabiliteit over een lange periode is belangrijk. Die komt er als de overheid garandeert dat de centrale los van politieke voorkeuren openblijft en op gelijkwaardige manier elektriciteit mag leveren. Dus geen plotselinge bedrijfsduurinperking (zoals in D) of extra belastingen ten opzichte van andere bronnen (bijvoorbeeld taks op kernafval of op kernstroom).

Als we naar de lasten kijken, dan hebben we het meestal over het radioactieve afval en de ontmanteling van de kerncentrale. De kosten van bewerking en opslag van het afval én de ontmanteling werden bij kernenergie in B verrekend in de elektriciteitsprijs.