
De datum van zaterdag 10 augustus 2024 zal zonder twijfel als een belangrijke dag in de geschiedenis van de Dumontwijk in De Panne herinnerd worden. Het evenement markeerde niet alleen de boekvoorstelling van “De Dumontwijk: erfgoedparel van de kust”, maar ook de heropleving van de vroegere Dumontfeesten, die in een nieuwe vorm onder de naam “Boulevard Dumont” werden gelanceerd.
– Boekvoorstelling in het Park Hotel, ’s Morgens vond de feestelijke boekvoorstelling plaats in het Park Hotel, een belangrijk moment voor zowel de bewoners van De Panne als voor liefhebbers van erfgoed. Het boek, is een luxueuze en uitgebreide documentatie van de geschiedenis en van het erfgoed van de Dumontwijk. Het is een product van de belofte van de huidige gemeentebestuur om het erfgoedbeleid van de gemeente te versterken. Deze publicatie was beloofd in punt 13 van de “Verkiezingsbeloften 2018” van de verkiezingslijst Plan-B, waarin werd gesteld “….Over ons Erfgoed bestaan geen hoogwaardige publicaties, ondanks er enkele specialisten ter zake in onze gemeente zijn. Deze kennis dient professioneel gebundeld en gearchiveerd worden, inclusief de verhalen van destijds. Hiervan dient een luxueus fotoboek gemaakt te worden. …”
De presentatie werd bijgewoond door meer dan 200 genodigden, wat het belang van deze publicatie voor de gemeenschap onderstreept.
– Belle Époque Feest in de namiddag. In de namiddag vond het “Boulevard Dumont” feest plaats, een evenement dat de sfeer van de Belle Époque liet herleven in de recent vernieuwde Albert Dumontlaan. Dit feest was een knipoog naar de vroegere Dumontfeesten, die vanaf 2006 jaarlijks georganiseerd werden als onderdeel van de memorabele feestweek ter gelegenheid van de 175 verjaring van de intrede van prins Leopold in De Panne. De grote opkomst van zowel inwoners van De Panne als tweede verblijvers toonde aan dat er nog steeds veel nostalgie leeft voor deze festiviteiten georkestreerd door Martine Linthout. Bekijk één van de vele artikelen op DE BLIEDEMAKER Lees>>>. De huidige festiviteiten waren een bescheidener echo van het verleden, maar wisten toch veel mensen aan te trekken, wat duidt op een hernieuwde interesse in de cultuur en tradities van de wijk. Het gebruik van de naam “Boulevard” en de aanwezigheid van authentieke fietsen deden denken aan vergelijkbare evenementen zoals Trammelant in De Haan, terwijl lokale tradities, zoals het pellen van garnalen door leden van Club 46, in ere werden gehouden.
Ook dit initiatief was opgenomen in de vroegere kartellijst van de burgemeester Ann Vanheste LB (nu uiteengevallen in verschillende fracties in de oppositie). In hun “Verkiezingsbeloften 2018” werd voorgesteld onder punt 3 Dumontwijk “…opwaardering van de Dumontfeesten is zeker nodig..“,
Met deze festiviteiten en publicaties lijkt de huidige legislatuur op koers te liggen om hun erfgoedgerelateerde verkiezingsbeloften waar te maken, ondanks de politieke verschuivingen sinds de verkiezingen van 2018. Zelfs de renovatie van Le Chalutier werd beslist ingevolge toekenning van hoge Vlaamse subsidies de eerste 5 jaar.


1. De Dumontwijk
Het initiatief voor het boek “De Dumontwijk: erfgoedparel van de kust” komt van het lokaal bestuur en EVAP Visit De Panne, waarbij het team Cultuur & Erfgoed de coördinatie en samenstelling verzorgde, en Stichting Kunstboek uit Oostkamp de eindredactie, vormgeving, en uitgave op zich nam. Dit boek markeert de voltooiing van de eerste fase van de grootschalige riolerings- en wegenwerken in de Dumontwijk, en de start van fase II die zowel de nutsvoorzieningen als het uitzicht van de wijk aanzienlijk zullen verbeteren. Dit wordt de kers op de taart.
Later is fase IV gepland maar nog te beslissen in volgende gemeenteraad: nl vergroening van het Koning Albertpleintje.

Tijdens de presentatie eerde Geert Vanthuyne. verantwoordelijke voor Erfgoed en Cultuur, Riet Schockaert, die op 25 juli overleed op de veel te jonge leeftijd van 66 jaar. Riet was tezamen met Geert Vanthuyne de 2 personen die vanaf 1997 de opportuniteit kregen om in De Panne een volwaardige dienst Cultuur te mogen opstarten. In 2005 koos Riet in Brugge echter voor een nieuwe uitdaging in haar leven. Vanaf 1995 werkte Riet voor de dienst Omgeving en velen hier aanwezig herinneren zich nog wellicht de fameuze infovergadering die zij met veel gedrevenheid organiseerde over de op til zijnde bescherming van de Dumontwijk door “Monumenten en Landschappen”. Deze infovergadering was de eerste in het gemeentehuis voor letterlijk een bomvolle feestzaal met eigenaars, inwoners en tweede verblijvers. Tijdens deze vergadering vielen harde woorden (immers eigenaars zouden hun woningen niet meer mogen afbreken voor appartementengebouwen! en had ook deels te maken doordat delen van 2 commerciële straten beschermd werden). In 1995 was er immers weinig draagvlak was voor de bescherming van de Dumontwijk. Het gemeentebestuur is dan in beroep gegaan bij de Raad van Staten tegen de bescherming van de wijk. Maar dankzij de inzet van velen is het nu bijna 30 jaar later een evidentie dat deze uitzonderlijke wijk wettelijk beschermd is en blijft. Ik herinner me dat burgemeester Willy Vanneste op die eerste vergadering de hulp ingeroepen had van zijn vriend en collega burgemeester Catrysse die reeds een positieve invloed op zijn badplaats ondervond ingevolge de eerdere bescherming in De Haan. Maar dat hielp bij ons niet om het onbegrip en de kortzichtigheid van de Pannenoars op te heffen.
Riet speelde een cruciale rol in de bescherming van de Dumontwijk vanaf 1995, ondanks het aanvankelijke gebrek aan draagvlak. Dankzij haar en de inspanningen van velen is de wijk dan toch beschermd geraakt en nu een gewaardeerd erfgoed en al de adviezen van het gemeentebestuur werden zonder discussie door de hogere overheden genegeerd.
Toch werd het beschermingsbesluit werd op 11 juli 2006 vernietigd door de Raad van State, wegens een procedurefout maar op 25 januari 2008 heeft minister Van Mechelen Dirk een nieuw beschermingsbesluit ondertekend, waarmee de Dumontwijk een tweede maal beschermd is als stadsgezicht. Lees>>>
Deze incubatieperiode heeft ongeveer 10 jaar geduurd vooraleer deze negatieve perceptie aan het omslaan kwam. De vraag naar villa’s in de Dumontwijk wijk was sterk gestegen (en daardoor ook de prijzen). Vooral de toerist en de tweede verblijver vonden de Dumontwijk – naast onze unieke natuurgebieden – één van de grote troeven van De Panne. De jongere Pannenoars waren niet geïnteresseerd in een cottage: « In zo’n oud kot wil ik niet wonen ». Plots kwam in het gedeelte Zeelaan, tussen de markt en het dorp kant oost, veel vernieuwbouw dankzij de zekerheid dat het Duinpark Kykhill rechtover beschermd was (dat stukje Zeelaan was tot dan zeer verloederd)
Deze ommekeer was voor een groot deel te wijten aan sensibilisatie (onbekend is onbemind zegt men).
De Dienst Cultuur heeft sindsdien veel werk gedaan om ons meer bewust de maken van ons Erfgoed door middel van diverse initiatieven:
-publicaties o.a. in De Panne Leeft
-toeristische en mediacampagnes
-individuele en gegidste erfgoed- en architectuurwandelingen. Intussen heeft de gemeente ingezien dat deze villa’s ook een toeristische waarde hebben. Na een bescheiden begin met een erfgoedwandeling (de “Bella Stock wandeling” later omgebouwd tot de Erfgoedwandeling van Westtoer) werd op initiatief van DE BLIEDEMAKER de “Dumont-wandelingen” gestart. Een groot succes tot op vandaag 2024. Deze wandeling werd, ook door DE BLIEDEMAKER, later uitgebreid met de “Architectuurwandeling”. Een toeristische troef, maar zeker ook een aanrader voor onze eigen inwoners! Ook via meerdere artikeltjes in DE BLIEDEMAKER werd ons Bouwkundig Erfgoed bekendgemaakt
Architectuurwandeling
Dumontwijk
Beide websites werden door DE BLIEDEMAKER in 2023-2024 volledig herwerkt met meer info en betere foto’s
-de openstelling van woningen tijdens de Open Monumentendag. Het succes van deze activiteit bij ons is niet alleen te danken aan het feit dat meestal jaar na jaar andere private woningen (cottages) in de beschermde Dumontwijk voor het publiek worden opengesteld, maar evenzeer aan de bijzonder verzorgde brochure die normaal telkens wordt uitgegeven.
-tentoonstellingen -al dan niet in openlucht-
-zoektochten
-citygames
-de ErfgoedApp
-de beeldbank “Westhoekverbeeldt”
-de Dumontfeesten en met herneming op 10 augustus 2014 met Boulevard Dumont (zie verder)
-de huidige ingrijpende werken in de wijk waarbij niet alleen de de riolering werd vernieuwd maar ook het straatbeeld werd heringericht als wandelwijk met minimaal autoverkeer.
-de start binnenkort van de interieurrestauratie van kunstenaarswoning Le Chalutier (subsidiedossier uitvoerbaar de eerste 5 jaar)
-de overbrenging van het art nouveau-grafmonument van Albert Dumont van de begraafplaats van Vorst naar de burgerlijke begraafplaats van De Panne in de loop van 2024
en nog tal van andere activiteiten dragen bij tot de promotie en de verdere (op)waardering van de Dumontwijk.
De bewoners nemen zelf ook initiatieven om elkaar beter te leren kennen, een hechtere gemeenschap te vormen, en kleine en grotere activiteiten te organiseren waarbij de Dumontwijk als eigentijds en levendig decor centraal staat. Enkele edities van de tuinbeurs Flore@More en de nu nog maandelijkse happy hour in het Parkhotel zijn maar enkele voorbeelden hiervan. De bijzonder interessante websites van Jacqueline Vandenende en mezelf werden eveneens door particulieren gerealiseerd.
https://sites.google.com/view/depannetheek
https://dumontwijk.wordpress.com/dumontwandeling/
Van groot belang is de permanente sensibilisering en de voortdurende inzet van de overheid en het lokale bestuur om een wijk leefbaar te houden en te behouden. Door het “Herwaarderingsplan van 2011″ over gegaan naar het huidige “Beheersplan” voor 24 jaar worden subsidies beschikbaar gesteld voor bewoners, wat bijdraagt aan het onderhoud en de bescherming van de wijk.

2. Het Boek

Voor deze boekvoorstelling werd beroep gedaan op historica, cultuurjournaliste en autrice Eliane Van den Ende. Naar aanleiding van het dossier van atelierwoning Le Chalutier heeft zij de wijk en vele andere woningen in de heel uitzonderlijke, groene Dumontwijk ontdekt. Zij is bekend om haar eigenzinnige publicaties, zoals Karakterdames (2008) en Zwans (2023), waarin ze respectievelijk verborgen vrouwenverhalen en de Belgische humor belicht.
In zijn toespraak heeft Geert Vanthuyne de uitgeverij Stichting Kunstboek bedankt (vertegenwoordigd door Jacques Van Damme en Karel Puype). Hij wilt Karel specifiek bedanken voor zijn waardevolle suggestie om een hedendaagse fotograaf bij het project te betrekken nl. Jan D’Hondt. Zijn sublieme en moderne fotografie heeft niet alleen het straatbeeld en de exterieurs van verschillende villa’s prachtig vastgelegd, maar vooral ook de exclusieve interieuropnames in een aantal prachtige en originele panden.
Naast de historische inleiding bestaat het boek uit drie belangrijke hoofdstukken:
– Het eerste hoofdstuk bespreekt de realisaties van architecten Albert en Alexis Dumont, de grondleggers van de Dumontwijk en de badplaats De Panne. Hun werken, die dateren van vóór de Eerste Wereldoorlog, zijn rijk aan fantasie en variëren van de cottagestijl tot stedelijke neostijlen.
– Het tweede hoofdstuk richt zich op andere architecten, zoals Jozef Viérin en Georges Hobé, die voor de oorlog cottagestijl hanteerden. Na de oorlog evolueerde de architectuur naar art nouveau, art deco en uiteindelijk modernisme in de jaren 1930, met namen als Henri Lepoudre en het architectenechtpaar Gustave Remy en Myriam Dumont, G. Vleurinck, Oscar Vermeesch en Louis Legein
– Het laatste hoofdstuk behandelt de historische ontwikkeling van handels- en horecazaken, waarbij de overgang van cottagestijl naar modernisme ook hier zichtbaar is. Een voorbeeld is het Parkhotel, dat in 1937 als een van de eerste restaurants in de streek een Michelinster kreeg.
Het boek is meer dan een historische of architecturale publicatie; het is een feel good-boek vol anekdotes, herinneringen en bijdragen van bewoners, historici en bekende oud-inwoners. Het heeft ook oog voor de manier waarop getuigen in al die jaren de Dumontwijk beleefden en nog steeds beleven.
Daarnaast bevat het historische bijdragen van Diane De Keyzer en Marc Constandt en intermezzi over de straatnaamborden. Ook een gedicht van de Pannenaar Will Vansteene met een verwijzing naar de mooie villanamen in de Dumontwijk Lees>>>>


Het boek sluit af met een hoofdstuk over ontspanning in de Dumontwijk en een epiloog over de betrokkenheid van overheid, gemeente en bewoners.
3. Slottoespraak door schepen voor Cultuur en Erfgoed Nicolas Luyssen

“..De Panne is doorheen de tijd altijd in beweging geweest zoals dit normaal is in een samenleving. Maar niettemin was er een stroomversnelling in de laatste jaren op basis van de wil om te bouwen aan een De Panne van morgen.
In deze context is het juist bijzonder dat ergens in De Panne de tijd enigszins tot stilstand is gekomen en toch niet helemaal. Meer bepaald in de Dumontwijk.
De bescherming van woningen in deze wijk maakte dat haar eigenheid werd behouden zowel naar vorm maar ook naar beleving door haar inrichting.
Deze werd nog versterkt door de renovatie van het openbaar domein in diverse fases. Nog meer dan ooit komt deze wijk tot haar recht
Menig bezoeker mocht reeds een wandeling maken in deze wijk vergezeld door één van onze talrijke gespassioneerde vrijwillige gidsen. Zij brengen het verhaal van deze wijk en haar verleden.
Dit is ook de betrachting van dit boek. Onze mooie wijk via beeld en woord beleven .
Het momentum was nu. Nu dat mensen vanuit hun persoonlijke ervaring de bakstenen kunnen doen spreken .
Deze wijk was voor velen samen met mij een speelterrein in de jonge jaren. Menig kind van “ het centrum “ ging ravotten op de duin van de Kykhill
De verhalen in dit boek komen dan ook vaak vanuit de vele “ weetjes “ en “ faits divers “ naast de exacte historische feiten.
Het is een werk van eigen bodem dat tot stand mocht komen vanuit het team Cultuur en Erfgoed met de bijzondere toewijding van Geert Vanthuyne, coördinator Erfgoed voor onze mooie gemeente.
Een vooral een bijzondere waardering voor allen die hun verhaal hebben verteld , iets moois hebben neergepend of hun deuren hebben opgengesteld. Het boek is dan ook de verdienste van velen.
Zeker om “ preus “ op zijn.
Tot slot wens ik u veel leesgenot…”


4. Boulevard Dumont

’s Namiddags vanaf 13:30 uur was er veel volk in de volledige Albert Dumontlaan. Daar was voor de eerste keer deze “Boulevard Dumont” feesten. Aan het aantal Pannenoars te zien is er duidelijk een verlangen voor herhaling van de Dumontfeesten type 1. Het was een veelbelovende herneming in de stijl van vroeger met Martine Linthout (meestal Martine D’hooge genoemd)
De tijdsduur zal moeten geëvalueerd worden. Ik denk ook nu een beetje te vroeg begonnen. Beter kort en goed. Het was lang staan voor meerdere standen. Te vroeg begonnen?
Sommige wisten niet dat van 8 tot 10 uur nog volle ambiance was op het geschikte Koning Alberpleintje met een soort jazz-orkestje
Het programma was minder gevuld als bij de oude Dumontfeesten maar de aanzet naar opnieuw de Belle Epoque was lovenswaardig en ten zeerste geapprecieerd.
Suggestie voor volgend jaar: Kleine lokale optredens van toneelverenigingen zoals destijds. In “Blanke Vlinders” hebben we bewezen dat we dat nog kunnen Lees>>>
Nog enkele aanmerkingen:
1- De gemeentebestuur is terecht fier mer de mooie heraanleg van de straten in de uitgebreide Dumontwijk fase 1 (in gewassen beton). DE BLIEDEMAKER heeft reeds meermaals erop gewezen dat het villagedeelte ten oosten van de Witte Berglaan GEEN deel uitmaakt van de historische wijk hoofdzakelijk gebouwd vóór de Eerste Wereldoorlog. Dit gedeelte van de wijk is ontwikkeld hoofdzakelijk na de Tweede Wereldoorlog Lees>>>.
Het bestuur zou via de gevraagde poorteffecten in het Beleidsplan hier meer de nadruk moeten leggen. Dus ook zeker niet de Boulevard feesten ook plaatsen in het gedeelte tussen de Witte Berglaan en de Ernest d’Arripelaan.
Goed dat het Koning Albertpleintje ’s avond in het programma betrokken was maar de bewegwijzering was blijkbaar niet expliciet genoeg. Misschien best dir tussengedeelte van de Konijnenweg mee integreren. Dit was 1 van de populairste en drukste onderdelen van de oorspronkelijke Dumontfeesten.
Voor de editie 2025 zullen zich nog mooie extra mogelijkheden aanbieden aangezien fase II grotendeels zal voltooid zijn.
Dus blijven in de historische wijk.
2. In de Albert Dumontwijk is een mooie nieuwbouw die het uitzicht van de wijk niet stoort. Toch zijn er Pannenoars die nog altijd NIET weten dat de bescherming van de wijk niet betekent “geen nieuwbouw”.Afbreken van het geïnventariseerd ergoed op de erfgoedfiches van het Herwaarderingsplan is strik verboden maar nieuwbouw is toegelaten op voorwaarde dat deze niet het uitzicht naar het omgevende erfgoed afschermt.
Vandaar zou op deze locatie een infopaneel hieromtrent gewenst zou zijn..









5. Besluit
Gedreven door de naderende gemeenteraadsverkiezingen heeft de meerderheid zijn beloften van het Meerjarenplan waargemaakt inzake Erfgoed:
– eerste luxeboek over de Dumontwijk
– omzetting van het Herwaarderingsplan naar Beleidsplan
– verfraaien openbaar domein van de wijk (fase II zal nog doorlopen in 2025) + verminderen autoverkeer (via mindere parkings)
– goedkeuring restauratie van het kunstenaarshuis Le Chalutier (uitvoering met subsidies in de eerste 5 jaar)
– oprichting GER Gemeentelijke Erfgoed Raad (volgens schepen Nicolas wordt nog een werkvergadering georganiseerd vóór de verkiezing.
Het hernemen van de Dumontfeesten Type 1 (Belle Epoque stijl) was ook een verkiezingsitem in 2018 van LB (Lijst van de Burgemeester)
We zijn dus goed op weg, maar er is nog meer Erfgoed in De Panne dan alleen de Dumontwijk (vb. Houtsagerwijk) en ook te Adinkerke (vb. Cabour)


Ooit had De Panne ook nog een gestencilde “Erfgoedwandeling” want naast de Dumontwijk herbergt De Panne nog architecturale pareltjes. Villa Chantecler, Bortierlaan 5, van begin 1900, idem voor huidige bakkerij Blomme in de Juliën Demolderlaan 16, en nog andere. Het is zeker nodig en waardevol dat we dit koesteren.
vroeger noemde dat de Bella Stock wandeling. Al de gegevens van destijds zijn zeker overgenomen in de Dumontwandeling+architectuur wandeling. Intussen veel nieuwe restauraties in de Dumontwijk. Nog steeds in evolutie.
Volledig met u eens. De Panne is meer dan enkele Dumontwijk.
iets voor de verkiezingsprogramma’s
Bedankt voor de tip, ik heb het boek onmiddellijk besteld. Fred Westen, Scheveningen, Nederland. Verstuurd vanaf mijn iPad