Grote energieprojecten rond De Panne

Rond De Panne staan grote energieprojecten op stapel. Toch lijkt er voorlopig weinig concrete vooruitgang zichtbaar. Nochtans bevinden we ons op een strategische plaats: enerzijds aan de windrijke Noordzee, waar verdere Belgische en Franse offshore-windenergie wordt verwacht, en anderzijds vlak bij de grootste kerncentrale van Europa, die van Gravelines. Deze centrale, de grootste van Europa na Oekraine, telt zes reactoren met samen een vermogen van 5.460 MWe. Twee van de oudste reactoren bereiken in 2030 hun levensduur van vijftig jaar — een moment dat belangrijke keuzes noodzakelijk maakt.

1. Frankrijk kiest energierichting nucleair gecombineerd met windenergie

Op 13 februari 2026 keurde het Franse parlement, met drie jaar vertraging, zijn nieuwe tienjarige energieplan goed. Deze derde Programmation Pluriannuelle de l’Énergie (PPE 3) bepaalt de energielijnen tot 2035 en veroorzaakte stevig politiek debat.
De ambitie is duidelijk: een energiemix die minder afhankelijk is van buitenlandse olie en gas, betaalbaar blijft en tegelijk sterk CO₂-arm wordt. Tegen 2035 wil Frankrijk ongeveer 70 % van zijn energie uit koolstofarme elektriciteit halen.

2. Kernenergie blijft de ruggengraat in Frankrijk

Waar eerdere plannen nog uitgingen van het sluiten van veertien reactoren, maakt PPE 3 een duidelijke koerswijziging. Kernenergie blijft de basis van het Franse energiesysteem.
– Versnelde decarbonisatie: tegen 2035 moet circa 70 % van de energie uit CO₂-arme bronnen komen.
– Massale elektrificatie: vervoer, industrie en gebouwen schakelen versneld over op elektriciteit.
– Sterke inzet op kernenergie:in tegenstelling tot een eerder plan om 14 oude reactoren te sluiten, stelt PPE 3 nu voor dat kernenergie blijft groeien:
– bestaande centrales blijven langer open waar veilig mogelijk;
-jaarlijkse productie van 380 tot 420 TWh tegen 2030-2035;
– bouw van minstens 6 nieuwe EPR2-reactoren, met optie op uitbreiding.
Aldus is de uitbreiding van Gravelines met 2 nieuwe EPR2-reactoren politiek beslist, maar bevindt zich nog in een voorbereidende fase. Meer info DE BLIEDEMAKER 2024>>>
EDF organiseerde reeds publieke inspraakprocedures (2024-2025), terwijl milieu-, ruimtelijke en technische studies nog lopen. Vergunningen moeten echter nog definitief worden aangevraagd.
Met andere woorden: het project bestaat officieel, maar bouwen mag nog niet. De cruciale stap — de Final Investment Decision (FID) — wordt pas eind 2026 verwacht.
Nog openstaande knelpunten:
– Risicoanalyse en kostencontrole: de Franse rekenkamer waarschuwt dat het land organisatorisch nog niet volledig klaar is.
– Financiering: het programma kost ongeveer 72,8 miljard euro voor zes reactoren.
– Europese goedkeuring: Frankrijk wacht op duidelijkheid rond staatssteunregels.

3. Hernieuwbare energie in Frankrijk: ambitie met realisme

Wind- en zonne-energie blijven belangrijk in het PPE 3, maar Frankrijk kiest voor een pragmatische aanpak. De uitbreiding gebeurt in een tempo dat technisch én maatschappelijk haalbaar is.
Voor de Noordzeekust betekent dit:
– nieuwe offshore-windparken,
– extra energiecapaciteit,
– bijkomende werkgelegenheid,
– mogelijke samenwerking met Belgische projecten langs de Westkust.

4. Het EMD-windpark van Duinkerke: van plan naar uitvoering

Voor het EMD-offshoreproject is inmiddels definitief groen licht gegeven.
– Het park werd al in 2019 toegewezen aan het consortium EMD (EDF en Enbridge).
– Juridische procedures zijn afgewezen door de Franse Raad van State. Lees DE BLIEDEMAKER >>>
– Milieuvergunningen en netaansluiting zijn toegekend.
Politiek terugdraaien is dus niet meer mogelijk. (juridische tegen-pruttelingen, zelfs op Europees niveau, lijken me verloren geld en onnodige vertragingen. Alhoewel nu veel protest van de omwonende die wellicht een effect zal hebben op de franse gemeenteraadsverkiezingen van 15 maart))
Het project zit immers reeds in de pre-constructiefase:
– contracten voor kabels en offshore-infrastructuur zijn toegekend;
– onderdelen worden reeds geproduceerd;
-funderingen en offshore-stations worden gebouwd, onder meer door Smulders.
De installatie op zee start volgens planning in 2026 begin 2027. De eerste stroomproductie wordt verwacht rond 2028.
Vele artikels over het project vroeger op DE BLIEDEMAKER Lees>>>

5. Waarom deze strategie in Frankrijk?

Met dit energiebeleid wil Frankrijk:
– minder afhankelijk worden van buitenlandse energie;
– CO₂-uitstoot verminderen zonder de industrie te verzwakken;
– jobs en technologische kennis versterken en behouden.
Voor Noord-Frankrijk kan dit ook kansen bieden aan Vlaamse aannemers en leveranciers.
Tegelijk blijft er aandacht voor veiligheid en milieu-impact in toeristische kustregio’s, onder meer via de uitgebreide openbare debatten.

Frankrijk kiest duidelijk voor een mix van stabiele kernenergie en gecontroleerde groei van hernieuwbare energieinfrastructuur
– Kernenergie als stabiele basis: zeer lage CO₂‑uitstoot en gereguleerde productiecapaciteit. 
– Hernieuwbare energiebronnen: inzet op wind, zon en andere decarboniserende technologieën — maar met minder ambitieuze uitbreidingsschema’s dan oorspronkelijk gepland.

6. Hoever staat off-shore windenergie in de Belgische Noordzee

Ook België bouwt verder aan offshore energie via het kunstmatige energie-eiland in de Prinses Elisabeth-windzone, ongeveer 45 km uit de kust.
Deze werken zijn effectief gestart maar niet zichtbaar vanaf onze kust
– zes van de 22 betonnen caissons werden al geplaatst; Lees>>>
– verdere bouw loopt tot circa 2027;
– wisselstroom hoogspanningsmodules en infrastructuur worden voorbereid.
Door stijgende kosten zijn sommige geplande HVDC-verbindingen voorlopig uitgesteld.

6.1. Ventilus: noodzakelijke maar omstreden schakel

De nieuwe 380 kV-hoogspanningslijn Ventilus (zeebrugge-Avelgem) moet elektriciteit van zee naar het binnenland transporteren.
De milieu en vergunningsdossiers zitten in vergunningsprocedure, maar ondervinden sterke tegenstand (vb tegen Gewestelijk RUP traject HS-lijn)
– bezwaarschriften en juridische procedures lopen;
– meerdere gemeenten gaven negatieve adviezen;
– uitgebreide inspraakreacties van burgers en lokale besturen

Toch blijft de lijn essentieel en is politiek beslist. Zonder Ventilus (en Boucle du Hainaut) kan de capaciteit van offshore wind niet volledig benut worden.

6.2. Vertraging bij Belgische windparken

De windturbines voor de nieuwe off-shorezone rond het Prinses Elisabeth-eiland zijn nog niet besteld — momenteel de grootste vertraging in het gehele project.
– De aanbesteding (tender) voor een eerste park van 700 MW werd in 2025 stopgezet.
– De federale regering start het dossier opnieuw in 2026.
– Er is voorlopig nog geen projectontwikkelaar en geen turbineleverancier aangeduid.

7. Samengevat

Frankrijk kiest met PPE 3 duidelijk voor een energiemix van sterke kernenergie gecombineerd met een gecontroleerde groei van hernieuwbare energie. Ondanks recente politieke discussies blijft deze koers overeind
Dit kan leiden tot stabielere stroomprijzen en nieuwe economische kansen, ook voor de Westkust.
België daarentegen kampt vooral met VERTRAGINGEN:
– niet bij de bouw van het energie-eiland zelf,
– wel bij aanbestedingen en infrastructuurprojecten zoals Ventilus.
Waar Frankrijk sinds de jaren 1970 consequent inzet op kernenergie als structurele basis, wijzigde België meerdere keren van richting. België ziet kernenergie eerder als overgangsoplossing en wil snel vergroenen, maar de noodzakelijke infrastructuur hinkt achterop.
Frankrijk kiest dus voor meer energie-autonomie, terwijl België sterker ingebed blijft in een Europees energiesysteem (en hierdoor wellicht in slaap wordt gewiegd)