Op 10 februari bracht de Franse president Emmanuel Macron een bezoek aan ArcelorMittal in Dunkerke. De aankondiging gebeurde met de nodige luister: er komt een nieuwe elektrische staaloven en hierdoor zou ArcelorMittal Duinkerke gered zijn. Volgens de officiële communicatie moet dit de werkgelegenheid van zowat 13.000 werknemers in de regio veiligstellen.
De timing is opvallend. Midden maart 2026 trekken de Fransen naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. In dat licht klinkt een miljardeninvestering in staal natuurlijk als een geruststellend signaal. Maar de vraag blijft of dit werkelijk een structurele redding is – of eerder een noodzakelijke tussenstap.

1. Wat zien wij vanaf de Zeedijk?

Voor ons, inwoners van De Panne en de Westkust, is dit geen abstract industrieel dossier. De staalfabriek ligt op nauwelijks twintig kilometer van onze gemeentegrens. Vanaf onze Zeedijk kijken we uit over zee én, bij helder weer, over de haveninstallaties van Duinkerke. De dampwolken die daar soms opstijgen, maken deel uit van onze horizon.

2. Drie hoogovens uit een ander tijdperk

De site – vroeger bekend als USINOR – behoort tot de grootste geïntegreerde staalcomplexen van Europa. Er staan drie klassieke hoogovens, grotendeels daterend uit de jaren zestig en zeventig. Zij werken volgens het traditionele procedé waarbij cokes wordt gebruikt om ijzererts te reduceren en tegelijk de nodige hitte te leveren om het ijzer te smelten. Het systeem is technisch robuust, maar heeft twee grote nadelen: een zeer hoge CO₂-uitstoot en een grote afhankelijkheid van kolen. De cokesinstallaties zorgen bij het blussen van gloeiende coke nog geregeld voor zichtbare emissies. Wie vanaf onze kustlijn naar het zuiden kijkt, weet waarover het gaat.

De Europese staalindustrie bevindt zich intussen in zwaar weer. De industriële vraag slabakt, Chinese export zet de wereldmarktprijzen onder druk en de energieprijzen liggen in Europa structureel hoger dan in de Verenigde Staten of Azië. Grote groepen als ArcelorMittal balanceren tussen investeren, uitstellen en herstructureren. Tegen die achtergrond moet de nieuwe elektrische boogoven in Duinkerke worden begrepen.

3. Wat werd nu precies aangekondigd?

Belangrijk is wat níét werd aangekondigd. Er komt voorlopig geen DRI-installatie (Direct Reduced Iron: lees verder) die de hoogovens volledig zou vervangen. Het oorspronkelijke plan om via aardgas – en later waterstof – ijzer te reduceren en zo de klassieke hoogovens uit te faseren, werd uitgesteld. Wat nu bevestigd is, is de bouw van één elektrische boogoven met een capaciteit van ongeveer twee miljoen ton per jaar, goed voor een investering van circa 1,3 miljard euro en een ingebruikname rond 2029.

Een elektrische boogoven zal hoofdzakelijk werken op schroot en gebruikt elektriciteit in plaats van cokes als energiebron. Dat betekent een lagere CO₂-uitstoot en minder directe kolenverbranding. Maar de drie bestaande hoogovens worden hierdoor niet vervangen. Zij blijven voorlopig in bedrijf naast de nieuwe installatie. De aangekondigde investering is dus geen volledige omwenteling, maar een stap in een geleidelijke aanpassing met inderdaad een grote CO2 reductie t.o.v. conventionele systemen..

4. Europese projecten

ArcelorMittal Gent (Sidmar: situatie begin 2026) Gepland: DRI-installatie (±2,5 miljoen ton/jaar) + 2 elektrische ovens. Investering: ongeveer €1,1 tot 1,5 miljard.
Doel: vervanging van één hoogoven tegen ~2030 Vlaamse en federale steun toegezegd, maar definitieve investeringsbeslissing werd uitgesteld door ArcelorMittal tot onbekende datum

ArcelorMittal – Duinkerke (vroeger Usinor). Oorspronkelijk lag ook hier een DRI-plan op tafel maar recent door ArcelorMittal uitgesteld
Huidige stand van zaken (begin 2026): Het DRI-project werd uitgesteld. Wel bevestigd (begin februari 2026): bouw van ALLEEN een elektrische boogoven (EAF) van circa 2 miljoen ton/jaar. (dus geen DRI om hoogovens te vervangen)
Investering: ongeveer €1,3 miljard.
Ingebruikname voorzien rond 2029.
Dat betekent: minder CO₂ dan een klassieke staalgieterij waar coke/kolen niet alleen dient om de overtollige zuurstof door het hoogoverproces op te nemen maar ook om het ijzer te smelten. Dus géén overstap naar waterstof-DRI. De meeste oude installaties op kolen werden wereldwijd vervangen door elektrische smelterijen meestal met boogoven. De financiering van de EAF wordt mede ondersteund door Certificaten voor Energie-Efficiëntie (CEE), een regulerend mechanisme dat energie- en CO₂-besparende projecten stimuleert; dit mechanisme zal naar verwachting ongeveer 50 % van de investering te Duinkerke dekken. ArcelorMittal benadrukt dat recente beleidsontwikkelingen van de Europese Commissie, zoals voorstellen om oneerlijke staalimport te beperken en het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) te hervormen, hebben bijgedragen aan het vertrouwen om dit project te bevestigen. Daarnaast is een contract afgesloten met EDF voor een langetermijnlevering van nucleaire laag-koolstof elektriciteit, wat een belangrijke rol speelt in de energie-strategie van ArcelorMittal Frankrijk.
Extra ontwikkeling: In de nabij gelegen Mardyck-fabriek start het bedrijf ook een nieuwe productielijn voor elektrische staalsoorten, met een investering van €500 miljoen – de grootste investering in Europa door de groep in de afgelopen tien jaar, exclusief decarbonisatieprojecten.

Duitsland: staat al verder dan plannen van DRI
1. Thyssenkrupp – Duisburg:
Bouw van een grote DRI-installatie is gestart. Capaciteit: ca. 2,5 miljoen ton/jaar. Inbedrijfname voorzien rond 2028–2029. Start op aardgas, later overschakeling op waterstof.
2. Saarstahl / Dillinger (Saarland) DRI-project in combinatie met elektrische ovens. Eveneens gepland tegen het einde van dit decennium.
Belangrijk: in Duitsland start men voorlopig grotendeels op aardgas. Waterstof op industriële schaal is nog onvoldoende beschikbaar.
(de stelling dat men “waterstof afkomstig van de kolenindustrie” gebruikt, klopt technisch niet: waterstofproductie gebeurt via elektrolyse (groene waterstof) of via aardgasreforming).

5. Twee modellen in Europa

In Europa tekenen zich aldus twee grote modellen af. Frankrijk kiest voor elektrificatie, gesteund op zijn nucleaire stroomproductie en langetermijncontracten met EDF. Duitsland daarentegen zet sterker in op waterstof en DRI-installaties.
Bij Thyssenkrupp in Duisburg is de bouw van een grote DRI-eenheid gestart, net als projecten bij Saarstahl en Dillinger. Ook daar begint men voorlopig met aardgas; waterstof op industriële schaal is nog niet ruim beschikbaar. Het Duitse model is ambitieus, maar kapitaalintensief en sterk afhankelijk van subsidies.

6. En wat met de werkgelegenheid in onze streek?

De site in Duinkerke stelt ongeveer 3.200 mensen rechtstreeks te werk, met daarnaast tienduizenden indirecte jobs in de regio. Tegelijk zijn er nu reeds berichten over saneringsplannen waarbij honderden banen zouden verdwijnen. De realiteit is dus minder eenduidig dan de feestelijke aankondiging doet vermoeden. Een volledige sluiting van de verouderde hoogovens zou sociaal dramatisch zijn, maar ook een geleidelijke afbouw van klassieke installaties kan ingrijpende gevolgen hebben.

7. Wat betekent dit voor De Panne?

Voor De Panne en de Westkust heeft dit dossier ook een ecologische dimensie. Een gedeeltelijke overschakeling naar elektrische productie kan de lokale luchtverontreiniging verminderen en de zichtbare emissies rond de cokesinstallaties doen afnemen. Zullen de dampwolken boven de haven van Duinkerke verdwijnen? Niet onmiddellijk. Zolang de hoogovens blijven produceren, zal er industriële activiteit zichtbaar blijven. Maar op langere termijn kan verdere elektrificatie wel degelijk effect hebben op luchtkwaliteit en uitstoot.

8. Besluit

De Europese staalindustrie staat op een kruispunt.
Frankrijk kiest voorlopig voor elektrificatie met kernenergie, Duitsland voor waterstof en hernieuwbare energie.
Ook in Gent, bij ArcelorMittal, wordt gewikt en gewogen tussen ambitie en economische realiteit.
Wie haalt het: kernenergie of hernieuwbare waterstof?
Het antwoord zal niet ideologisch zijn, maar economisch. Wie het goedkoopst en betrouwbaarst koolstofarm staal kan produceren, wint.
Voor Duinkerke – en voor wie vanop de Zeedijk van De Panne naar de zuidelijke horizon kijkt – is de race nog niet gelopen. Maar de klok tikt.

Bronnen: enkele persoonlijke impressies met als bron opzoekingen via ChatGPT