Blauw=correctie op oorspronkelijk artikel van 17/2/22
NIEUW TOEGEVOEGD OP 12/3/22 via fb Tiene Van der Straeten:
🇪🇺 Goed nieuws: een kleine aardverschuiving in Europa. De Europese Commissie neemt de bevriezing van de prijzen op in hun pakket maatregelen om energiefactuur te verlagen.
Tegelijkertijd moet Europese Commissie ook de totaal ontspoorde gasmarkt aanpakken. Als dit een beurs was, was ze al lang opgeschort.
💶 De Europese commissie bevestigt ook dat lidstaten belastingen kunnen heffen op overwinsten in de energiesector om zo facturen te verlagen. Ik heb de regulator, CREG, reeds de opdracht gegeven om dit uit te werken.
♻️ De Commissie zet ook in op de versnelling van de energietransitie om de afhankelijkheid van Rusland af te bouwen.
☀️💨 Die afhankelijkheid van fossiele energie zuigt onze portemonnee en onze economie leeg. Het doel is onze economie verduurzamen en nog sneller overschakelen op hernieuwbare energiebronnen en energie-efficiëntie.
🤝 Ook in ons land is een totaalakkoord noodzakelijk: ongeziene versnelling hernieuwbare energie en tegelijk factuur verlagen.
📉 Want alleen door sneller te vergroenen, verminderen we onze afhankelijk van import van gas, olie en uranium en verlagen we onze energiefactuur.
ARM BELGË ! Ongelooflijk hoe men niet vooruitgaat in de politieke beslissingen in ons land.
We zijn sinds 2001 aan het discuteren over de kernuitstap 2025 (zie 3 vorige DE BLIEDEMAKERs). In het nachtelijk kernkabinet van 23 december 2021 werd de “Kernuitstap 2025” er blijkbaar duidelijk bekrachtigd maar wel onder 1 voorwaarde: nl “zekerheid van 2 nieuwe aardgascentrales”. Men heeft het akkoord nog niet globaal willen ondertekenen omdat er twijfels waren over de bevoorradingszekerheid van aardgas. Deze finale vergadering is gepland op 18 maart 2022.
Maat nu komt VOKA uit de hoek om deze beslissing opnieuw in twijfel te brengen. Plots hebben meerdere politieke partijen (CD&V en Open VLD) goesting om hun kar te keren naar een plan B dat helemaal nog niet uitgewerkt is. De afspraken die in december binnen de regering gemaakt zijn staan alweer ter discussie. Waar is het respect naar de dan genomen beslissingen?
VEEL TE LAAT. WAAROM?
1. Basisreden van het nieuw protest
1.1. Prijs E zal stijgen:
De laatste maanden was er reeds een explosie ontstaan in de elektriciteit- en aardgasprijzen in de leveringen aan de burgers. Tevens een groot sociaal probleem.
Hoofdreden is de hoge aardgasprijzen ingevolge de oorlogsdreiging in Oekraïne en nu de feitelijke oorlog. Via de hoge prijzen van de fossiele brandstoffen is dat dit de reden is van de hoge E-prijzen. Het is het Europees vrije marktmechanisme dat de prijs opdrijft (niet het al dan niet hebben van Belgische kerncentrales)
Bewijs: in de winter 2021/2021 zijn alle 7 de Belgische kerncentrales permanent in dienst geweest met een beschikbaarheid van meer dan 90%. Hierdoor werd weinig elektriciteit in B geproduceerd met aardgas. Dus de burger zou logischerwijs een lage E-prijs moeten verwachten want de elektriciteit kwam en komt hoofdzakelijk van onze afgeschreven kerncentrales.
Maar wat was de realiteit? De E-prijs steeg fors mee met de galopperende aardgasprijs. Dit komt doordat de prijs van de elektriciteit bepaald wordt door de prijs op de Europese E-markten die werken op het principe van de VRIJE INTERNATIONALE MARKT.
(ieder dag, op voorhand, bestellen de E-leveranciers hun E-afname 24 h op voorhand op de beurzen en stellen hun opkoopprijs in per uur (the “day-ahead” markt). Hierop wordt nog de CO2 taks bijgeteld (die ook gestegen is ingevolge de economische heropleving maar sinds de oorlog aan het vallen is). Omgekeerd komen de E producenten met hun aangeboden E productie ook per uur naar de beurs. Men brengt de dag voordien hun verwacht productieaanbod in, met hun gevraagde marginale prijs (is “wat kost het meer om 1 kWh meer te produceren”). Het snijpunt van deze vraag- en aanbodcurve bepaalt de marktprijs op ieder uur van de dag. Met het huidige Europees park van centrales (hernieuwbaar, nucleair en fossiel tezamen) snijden die 2 curves zich meestal in het gebied van de aardgascentrales. Bijgevolg is de aankoopprijs van alle energieleveranciers op de vrije markt meestal de marginale aardgasprijs. Deze prijzen kunt u online volgen o.a. op de Electricity Map Lees>>>>
Vandaar dat niettegenstaande de abnormaal hoge kernenergie deze winter in B de prijzen de Europese aadgasprijzen volgden en we dus niet profiteerden van onze veel lagere uraniumprijs. Hierdoor heeft ENGIE deze winter zeer veel geld verdiend en zijn de Engie dividenden deze winter flink gestegen (bruto meerwinst door de vrije markt geraamd op in 2021 op 1,3 miljard € bruto). Hierop heft de staat een speciale belasting van ongeveer 38%: de “nucleaire rente” genoemd. Dus het nucleair voordeel gaat gedeeltelijk naar de federale overheid maar grotendeels naar de aandeelhouders.
Conclusie: deze winter hebben de burgers hun E-prijs dramatisch zien stijgen alhoewel deze voor een groot deel door kernenergie geproduceerd was (wel is ook veel Belgische elektriciteit verkocht aan Frankrijk want ongeveer 20 a 25 % Franse nucleaire centrales zijn deze winter en invaart 2022 nog steeds in dringend onderhoud (de 2 resterende steenkoolcentrales in Frankrijk hebben moeten verhoogd bijspringen)
OMGEKEERD: bij de “kernuitstap 2025” zal bovenstaand vrije markt mechanisme maken dat de E-prijs quasi niet zal stijgen (omdat we geen “afgeschreven kernenergie” meer zouden hebben). Dit werd in veel studies aangetoond. De E-prijs zal niet of nauwelijks veranderen als we al dan niet kerncentrales sluiten of openhouden.
1.2. Schrik voor onvoorziene black-outs of geplande burn-outs:
De kans is klein dat het licht zal uitgaan, ongeacht wat beslist wordt over de stillegging van de kerncentrales. We hebben in het precoronatijdperk lange wintermaanden zonder kernenergie overleefd, in moeilijke omstandigheden. Ons land is goed uitgerust en intussen nog beter verbonden met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland, wier markten 10 keer groter zijn. (ik volg regelmatig eens die grote E-stromen op de Energy Map), Dit bevoorradingsprobleem gaat bovendien veel verder dan de sluiting van onze kerncentrales in 2025. Het wordt hoog tijd dat men de energievisie verder uitwerkt dan slechts tot 2025.
Wat willen we als energiemix in komende decennia?
Zo is de nieuwe Ventilus 380 kV luchtlijn dwars door West-Vlaanderen ESSENTIEEL om de Princes Elisabethpark in de Noordzee in dienst te menen (vanaf 2027) Lees punt 11>>>>
1.3 Geen vertrouwen in de grondige studies tijdens de laatste jaren
Grote studies zijn gebeurd door Energyville, Elia en de CREG (zie vorige DE BLIEDEMAKERs). Zeker in Elia mogen we veel vertrouwen hebben. Zij beheren 24/24 uur het HS-net en de interconnecties met het buitenland en hebben hierin veel ervaring. Dus zij hebben onbetwistbaar de meest doorslaggevende stem als het gaat over de bevoorradingszekerheid van het land. Zij zijn ook de hoofdrolspeler in het CRM-debat over de subsidies voor de gascentrales. Zij zijn de grote kernspelers en de basisleggers van de visie van minister Tinne Van der Straeten. Zij hebben evenwel weinig echte verantwoordelijkheid in de politieke beslissingen. Lees hun excellente studie: Roadmap to net-zero.
En de know-how van Engie mag zeker niet onderschat worden. Door de jarenlange uitbatingservaring van Ebes/Intercom/Unerg en later Electrabel hebben zij de meeste kennis en informatie. Maar Engie moet natuurlijk zijn aandeelhouders beschermen. Waarom zijn ze niet meer geïnteresseerd om zelf D4 en T3 uit te baten niettegenstaande de huidige fabuleuze winsten ingevolge de hoge aardgasprijzen?
Besluit: het vrije marktmodel kraakt in al zijn voegen door de aardgascrisis en de “marginale pricing”. Poetin lacht er mee.
Vandaar moeten de politieke stoppen met ruzie maken en kijken voor een lange termijn visie in het kader van het Belgisch Klimaatplan (dringend te laten goedkeuren door de EU zoniet kan B geen beroep doen op de enorme Europese subsidies en leningen voorzien in de “Green Deal”).
Het lijkt onbetwistbaar dat de nul CO2 emissie in Europa op lange termijn alleen maar mogelijk zal zijn door meer kernenergie, ten ware we superveel groene energie zouden invoeren. Dus nieuwe kernenergietechnologen moeten mogelijk zijn (indien veilig). Desalniettemin is de maximale inzet voor Hernieuwbare Energie een grote prioriteit die niet gans het “Klimaatplan” zal oplossen.
Wat doen met dit nieuw protest?
Het is evident dat de regering moeilijk op hun stappen kan terugkomen. De CRM met steun van EU is reeds te ver gevorderd (ook reeds een eerste succesvolle veiling). Onafhankelijk van de kernuitstap moeten de bouw van moderne aardgascentrales gestart worden (Manage, Vilvoorde, Tessenderlo?..). Intussen is het openbaar onderzoek lopende voor de “tenderingprocedure” van het Princes Elisabethpark Lees: van 20. januari 2022 tot 18th februari 2022.>>>
Hopelijk geraakt Elia bijtijds aan de omgevingsvergunning van zijn Ventilus lijn?
“Iedere kWh die we zelf maken moeten we niet in het buitenland kopen (en waarvoor we ook niet afhankelijk zijn van het buitenland”.
Besluit
We kunnen niet blijven kibbelen over de kernuitstap. De politieke spelletjes moeten stoppen.
We zijn nu al te laat.
Een “plan B” werd vroeger nooit bestudeerd en becijferd. Hoe hoog zijn de investeringen om D4 en T3 aan te passen aan de nieuwe zeer strenge post-Fukushima normen? Wie zal dat betalen of subsidiëren (de “Europese Green Label” voor kernergie geldt alleen maar voor nieuwe technologieën. Niet voor oude kerncentrales om te bouwen).
In hoeverre kan de Belgische regering Engie, een privébedrijf, verplichten deze centrales verder te exploiteren?
Men mag niet de dringende korte termijn beslissingen mengen met de lange technocratische termijnvisie van minister Tinne. Daar is zeker de optie NIEUWE kernenergie te overwegen Cf Nederland >>>
Maar nu komt het verwijt dat de minister op korte termijn te ver afstaat van afstaat van haar zorgen voor het gewone volk. Het klopt dat België vergeleken met ander EU staten erg weinig Russisch gas invoert. Maar als die andere staten plotseling elders moeten zoeken naar gas dan zal de impact op de gasprijs voor ons land groot zijn. Voor de Belgische energiemix zal het weinig uitmaken of er nu 2 kerncentrales open blijven of niet. Maar wel groot effect op de internationale prijzen. Zowel in plan A als plan B zal extra duur gas nodig zijn op korte termijn. Deze gasafhankelijkheid zal iets groter zijn in plan A t.o.v. plan B. De vraag is veeleer : “Is het politiek wijs om de evolutie naar plan A door te duwen juist op een moment van grote onzekerheid ingevolge de oorlog”.
Het klopt dat door flexibele en uitschakelbare aardgascentrales de ruimte voor Hernieuwbare Energie groter gemaakt wordt (onmogelijk met de huidige oude kerncentrales). Maar in de huidige oorlogscontext krijgt je de harten en de geesten van de burgers niet overtuigt.De regels van het ETS-emissiehandel systeem snappen de burgers ook niet.
Maar biedt het plan B wel meer zekerheid dan plan A dat reeds grotendeels voorbereid is? Wat zegt Engie, de eigenaar/uitbater.
Terwijl in de privé sectoren sinds enkele jaren hun personeel aan het inkrimpen zijn gepaard met meer druk op de werknemers en meer productie zit men hier met een onverstaanbare toestand in de Belgische politiek ; Daar komen steeds meer politiekers bij met het doel onze bevolking steeds meer van allerhande dictaturiale regeltjes op te leggen ( ze durven dit dan nog een democratisch landje noemen ! ) en HUN zakken ondertussen goed te vullen , maar als het er op aankomt zelf geen beslissingen te kunnen nemen ( inzake kernenergie, gezondheidsadvizen , ecologische toestanden , gas en elektriciteit, etc ..) M.a.w ,met hoe meer ze rond de tafel gaan zitten, hoe meer het aan belastingen gaat kosten aan de Belgische burgers en hoe min we efficiënte beslissingen zullen krijgen
Outlook voor Android downloaden ________________________________
Heb ook die indruk. Veel te veel politiekers. Veel te veel blablablabla in de media. Ieder partij profileert zich om cadeautjes te doen in het vooruitzicht van de volgende verkiezingen in 2024. (Zo o.a. die belachelijk lage 100 € energiebron).
Geachte Heer,ik kan mij niet van het gedacht ontdoen dat onze huidige federale minister van energie banden heeft met de gasindustrie. Ze heeft gewerkt in een advocatenkantoor gespecialiseerd in energiedossiers. Dat kantoor heeft klanten zoals Distrigas en Gazprom de grootste gasproducenten ter wereld. Voor die bedrijven en ook voor de gasproducerende landen zoals Qatar en Saoedi-Arabië zijn kerncentrales, denk ik, concurrenten. Verklaard dat haar ijver om de kerncentrales te sluiten en te kiezen voor gascentrales? We zitten gewrongen met het klimaatprobleem, moet die blijvende 21% btw op gas dienen om de CO2 kosten te dekken die gascentrales uitstoten? Veel vragen die het vertrouwen dat ik zou moeten hebben in de politiek ondermijnen. Dank u wel voor uw goede uitleg om dit beter te kunnen begrijpen. Hoogachtend, Segher Marc
Dag Marc. Over de bindingen van minister Tinne weet ik niets. Ze kent blijkbaar wel de sector wat op zichzelf goed is voor een politicus. We hebben ook niet veel gelezen over hun reis naar Oman over groene waterstof. In buurland Saoudi is men gestart met een groot dergelijk project dat reeds in 2025 zou exporteren. Het investeringsgeld zal van die olielanden moeten komen. Aardgas is belangrijke transitiebrandstof.
Het FANC kwam op vraag van de regering een rapport afleveren op 17/01/22 die nog “olie op het vuur zou gooien” door te zeggen dat alles wél nog kon doorgaan, en dat D4 en T3 wel degelijk konden open blijven, mits……
https://fanc.fgov.be/nl/nieuws/kernuitstap-fanc-maakt-rapport-over-aan-federale-regering
Dank u wel alleszins voor uw gedreven teksten. Boeiend.
#thesagacontinues
Alex, ik ben over het FNAC rapport iets aan het voorbereiden. Inderdaad belangrijk.
Inderdaad Alex. De FANC heeft snel gereageerd en ziet de planning haalbaar, op voorwaarde dat DIRECT begonnen wordt. Maar blijkbaar is Electrabel niet bereid stappen te zetten zolang ze geen garanties hebben van de regering en dat zullen op 18 maart niet hebben denk ik. Er is nog enorm veel te bespreken (vb de nucleaire rente,..). Ik denk niet dat men momenteel in het geheim al die voorwaarden aan het bespreken is. Dus weer uitstel = kernstop. Of val van de regering = ook kernstop.
https://sites.google.com/site/debliedemaker/fnac-en-kernstop
Kernuitstap 2025 ? (deel 4/4)
Beste collega ingenieur,
Ik heb ondertussen begrepen dat je een fervent voorstander bent van een totale kernuitstap tegen 2025 en hevig supporter van Tinne VdS.
Hierna mijn kommentaar op je laatste andermaal uitgebreide analyse :
1. “De overblijvende twijfels” eind december 2021 betreffen niet alleen de bevoorradingszekerheid maar ook de prijs.
2. “VOKA komt plots uit de hoek” : het betreft niet alleen VOKA maar ook het VBO, FEB, BECI, UWE, Agoria, Fedustria, … kortom ALLE sectororganisaties over gans België (zowel Nederlands- als Franstalig) . Dat is niet niks ! Het is natuurlijk een feit dat bepaalde strekkingen in dit land ronduit ondernemingsonvriendelijk zijn en industrie in het beste geval beschouwen als noodzakelijk kwaad : de zo opgehemelde herverdeling zal wel vanzelf komen zeker ?
3.”Plan B helemaal nog niet uitgewerkt “ Tinne VdS en Co hebben vanaf het regeringsakkoord einde 2020 MOEDWILLIG alles gedaan en gesaboteerd om ook maar iets te doen aan een begin van uitwerking van plan B . Dit met de slaafse medewerking van Alexander Decroo en Egbert Lachaert ( schoothondjes, kazakkendraaiers, opportunisten … : multiple choice – verschillende mogelijkheden mogen aangevinkt worden) die hun ziel verkocht hebben om de Vivaldidraak overeind te houden. Van woordbreuk gesproken ! :
De CREG VERBIEDEN de studie over de bevooradingszekerheid verder te zetten omdat deze niet de “gewenste” uitkomst zou hebben.
De bevolking MISLEIDEN door de valse indruk te wekken dat er nog een jaar tijd was om de keuze te maken, quod non, waar Engie dan al zegde dat het te laat zou zijn .
De commissie van de HRG beïnvloeden om de gewenste conclusie te trekken volgens de lijn van de partij , tot zelfs commissieleden te BEDREIGEN en proberen de topman van het SCK te ontslaan.
4. Bevoorradingszekerheid op basis van studie Elia ( nadat die van CREG werd afgeserveerd):
Ventilus 380V (luchtlijn ? Zie hevige discussies) en Elisabethpark in 2027 ? Wishful thinking . Men rekent zich rijk op papier.
In dit verband enkele eenvoudige vragen waarop het antwoord mi duidelijk is :
a.Wordt in het plan van Elia voorzien om bij een tekort beroep te doen op import van elektriciteit : het antwoord is duidelijk ja.
b. Heeft men de GARANTIE dat de exporterende landen dit altijd zullen doen als wij dat vragen (smeken) : het antwoord is uiteraard NEEN
c. Kan men dat risico nemen ? Sommigen vinden dus blijkbaar van wel . Dat is misschien denkbaar in een ontwikkelingsland maar ONVERANTWOORD in België waar men een nog vele jaren perfect werkende energiebron van 2000 MW effectief ( dit is meer dan 4000 MW offshore windenergie) gewoon gaat WEGGOOIEN .
(Men kan natuurlijk zeggen dat dit zelfs met 2 kerncentrales nog zou kunnen gebeuren maar het risico is vele malen kleiner)
Ik sta achter veel doelstellingen van de ecologische partijen maar niet achter dergelijke idiotologische beslissingen ( nieuw uitgevonden woord samengesteld uit idioot en ideologisch) en nog minder de totalitaire manier waarop dit doorgedrukt wordt door één partij die de anderen chanteert.
Ik neem dat Tinne VdS en haar partij zeer kwalijk en ik hoop dat ze hiervoor elektoraal flink zullen afgestraft worden.
5.” Arm België” :
Inderdaad : om te beginnen “arm Wallonië” (zie hieronder (1)) Dat is al 30 jaar zo en niettegenstaande dure eden is dat, behoudens enkele uitzonderingen niet veranderd. Integendeel de kloof wordt groter.
Zet dat eens tegenover de heropstanding van Limburg na de sluiting van Ford Genk 8 jaar geleden.
Binnenkort “Arm Vlaanderen” dat meegezogen wordt in deze negatieve spiraal
En tenslotte als resultaat : het grote gelijkheidsideaal : “voor iedereen even weinig “
(1) Let wel ik heb het niet tegen de mensen. Integendeel ik heb tientallen jaren met Franstalige landgenoten samengewerkt in België en in het buitenland . Warm, creatief en fijn om samen te werken . Het is het politiek systeem dat rot is en het wordt er niet beter op . Ik raad iedereen aan om de uitzendingen te volgen op RTL “C’est pas tous les jours dimanche” ( equivalent van De Zevende Dag) meesterlijk geleid door Christophe Deborsu (op RTLPLAY een account aanmaken en uitgesteld kijken) . Vooral de laatste van 20 februari is angstaanjagend wat betreft de manier hoe daar naar arbeid en werk gekeken wordt .
Qui vivra verra
Hugo De Blauwe, Ir en economist