Kernuitstap 2025? (deel 2/4)

(eerste versie was op 21 oktober 2021)

In overeenstemming met de Europese Green Deal werkt federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten zeer hard om de Belgische markt te sturen naar maximaal HERNIEUWBARE ENERGIE (=HE).
In haar visie op middellange termijn is zij ervan overtuigd dat hiervoor een conflict ontstaat met NIET regelbare kerncentrales. Zij denkt dat hiertoe nu het moment gekomen is om de oude”Wet op de Kernuitstap” (gestemd in 2003) uit te voeren. Meteen is ook een oud objectief van de “Groenen” ingewilligd nl geen kernenergie meer i.v.m. risico kernincident en proleet berging nucleair afval. Sluiting kerncentrales is dus niet haar hoofddoel.
Tijdens de onderhandelingen bij de vorming van de regering-De Croo (in oktober 2020 de zogenaamde Vivaldi-coalitie) waren ALLE federale meerderheidspartijen akkoord om uiteindelijk deze oude wet uit te voeren: nl. “Kernuitstap tegen 2025!”(totale uitstap = 5,9 GW).
Minister Tinne Van der Straeten zal nog veel “hordes” moeten over springen om dat doel te bereiken. De belofte om het oude regeringsakkoord uit te voeren was op zich reeds een “1-ste horde” voor de federale minister Tinne.
Een “2-de horde” heeft ze in augustus 2021 overwonnen met de goedkeuring door Europese Commissie van het “CRM subsidiesysteem”. Europa ziet geen graten in de subsidies die via België zouden betaald worden aan elektriciteitsproducenten die- ALS OVERGANG naar meer HE- zullen tussenkomen ingevolge de sluiting van alle Belgische kerncentrales : dit zowel door middel van vraagsturing als door productiesturing. Dat zou dus mogen vanaf eind 2025.
Steunende hierop heeft zij in oktober 2021 een eerste de “openbare veiling” kunnen uitschrijven om back-up installaties te voorzien vanaf 2025 om 2,3 MWpiek op te vangen ingevolge het stopzetten van alle kerncentrales (hoofdzakelijk aardgascentrales hebben zich aangeboden om als als back-up te werken, maar ook grote batterijen zijn aangeboden). Zij heeft daar voldoende aanbiedingen op gekregen. Dit is haar “3-de horde”.
Als verder aangetoond wordt dat de “bevooradingszekerheid” en de “verwachte E-prijs” betaalbaar zullen blijven dan zou de politieke beslissing voor einde van 2021 definitief moeten beslist worden om dus ook de 2 oudste de kerncentrales Doel 4 en Tihange 3 eind 2025 te sluiten (onder voorbehoud dat er geen vertraging komt bij de uitreiking van de nodige regionale Omgevingsvergunningen voor de back-up installaties en de nodige HS lijnen). Als dat niet lukt zou men eventueel Doel 4 en Tihange 3 aanpassen om minimum 10 jaar langer in bedrijf te kunnen/mogen houden (van alle andere oudere kencentrales staat de sluitingskalender al lang wettelijk vast).
Haar strategie om de “Energiewende” in België te realiseren steunt op veel rapporten van experten. Daardoor is haar VISIE op middellange termijn goed ondersteund maar dat wordt door de grote massa niet altijd goed begrepen en wordt soms onterecht zwaar gecontesteerd (vooral uit de politieke hoek (N-VA en MR)). Ook veel “FAKE NEWS” op de sociale media.
Inderdaad op de “klimaatmarsen” was te merken aan de leuzen dat veel burgers de problematiek in zijn geheel niet overzien (vooral onbegrip op de nieuwe CO2 producerende aardgascentrales)
De overheid heeft dus zeker de taak om deze problematiek beter uit te leggen in de algehele context.
Hier een kleine poging door DE BLIEDEMAKER

1. Randgegevens

1.1. Maximaal HE

Nu ALLE fossiele energieprijzen de laatste maanden enorm omhoog schieten is het duidelijk dat we ons maximaal moeten inzetten op de binnenlandse eigen hernieuwbare E-productie (zoals ook de Europese “Green Deal” eist). Dit kan praktisch uitsluitend met de Hernieuwbare Energiën zon en wind, de derde waterkracht hebben we quasi niet in B). Dit is de beste manier om zoveel mogelijk onafhankelijk te worden van de buitenlandse energiemarkten zowel wat betreft bevooradingszekerheid als wat betreft prijsstabiliteit. “Elke kWh die we zelf maken moeten we niet kopen in het buitenland” (investeringen voor de uitrustingen kosten ook veel geld maar dat geld blijft grotendeels circuleren in B of Europa). Ook extra werkgelegenheid. Voor de internationale energie prijzen herbekijk de webinar van ENGIEvan donderdag 16 september 2021.
Vandaar dat B zich prioritair inzet op off-shore HE. Streefdoel 2030 op 5,8 GWpiek Lees>>>

1.2. Toestand huidig kernenergiepark

Ons huidig park is op het einde van zijn uitbatingsvergunningen (3 oudste 50 jaar, 4 jongste 40 jaar waarvan 2 “scheurtjesreactor”) en geen enkele exploitant stelt zich kandidaat om de verlenging van de uitbatingen op zich te nemen (hiervoor zijn ook zware supplementaire veiligheidsinvesteringen nodig o.a. ingevolge Fukushima). Zelf Engie heeft de bladzijde van tweede generatie kerncentrales onherroepelijk omgeslagen ook om de welbekende Belgische politieke redenen. Bemerk dat een verlenging ook wellicht maar “tijdelijk” (10 jaar? of 20 jaar?) zou zijn en bemerk dat de uraniumprijs ook gekoppeld is aan de fossiele brandstofprijzen via de marktwerking, weliswaar met demping en grote vertraging).
In minder dan 10 jaar kan men onmogelijk een nieuwe grote EPR reactor van de derde generatie bouwen en ook de SMR thoriumreactors zijn nog niet commercieel beschikbaar (in tegenstelling met de recente kernenergie uitspraken van president Macron in verkiezingsperiode). Eventueel wel SMR Boiled Water reactoren afgeleid van de militaire toepassingen (SMR= algemene verzamelnaam voor Small Modular Reactor met vermogen < 300 MWe).
We kijken met de visie van Tinne Van der Straeten op middellange termijn (tot 2035), Nadien komt hopelijk nieuwe 4de generatie kernenergietechnologie commercieel op de markt, want kernenergie zal onvermijdelijk mondiaal nodig zijn op lange termijn (2050) voor een CO2 vrije wereld.
(de geleidelijke uitstap van het gebruik van kernenergie voor de industriële elektriciteitsproductie op het Belgische grondgebied is geregeld door de wet van 31 januari 2003. Deze wet werd in 2013 en in 2015 gewijzigd om de exploitatieduurverlenging met 10 jaar van Tihange 1, Doel 1 en Doel 2 toe te staan. Deze zijn op het einde van hun exploitatie vergunning (zijn alle in dienst gekomen in 1975 en na een verlenging van 40 naar 50 jaar moeten die 3 reactoren sluiten in 2025. De centrales Doel 3 en Tihange 2 (de vermeende scheurtjesreactoren door waterstofvlokken), mochten na een langdurig onderzoek, door het certificeerde FANC de Belgische nucleaire waakhond, technisch verder produceren tot 2025. Maar hun geplande stop is voorzien in 2022 en 2023 op het einde van hun exploitatievergunning van 40 jaar.
De 40 jaar wordt in 2025 bereikt voor de centrales Doel 4 en Tihange 3 die volgens plan van Tinne Van der Straeten dan ook best uit dienst genomen worden (alhoewel, indien in 2021 beslist, een verlenging eventueel nog mogelijk is van extra 10/20 jaar).

Met of zonder wet op de kernstop is de huidige discussie in B in feite beperkt tot het “al dan niet langer openhouden van de 2 jongste kerncentrales na 2025“. Met een verlenging van kernenergie zou:
– de vermeden CO2 uitstoot zware levensduur verlengende nucleaire investeringen kosten
– maar de investeringen in nieuwe back-up aardgas E centrales zouden nodig blijven maar verminderd kunnen worden.
Wat kost het minst?

Een zeer negatief effect is dat langer openhouden van de kernenergie de investeerders voor HE en back-up centrales geen zekerheid hebben over hun rentabiliteit. Dus volgens Tinne geen kernenergie meer als basislast.

Dezelfde verlengingsdiscussie is nu ook bezig nu in Frankrijk waar men van plan is om 70 gelijkaardige kerncentrales grotendeels te verlengen van 40 jaar naar 50 jaar exploitatie (zie WIKI>>>). Maar president Macron neemt nu het nucleair debat op in zijn verkiezingscampagne voor april 2022 om de kernenergie voor de verdere toekomst te vrijwaren met de nieuwe generatie mini Small Modular Reactoren (SMR) gekoeld met gesmolten zout, nu nog in prototype constructie, nog vóór het beëindigen van de langdurige opstart van de centrale van Flamanville (eerste EPR reactor in F), Hij wil een France Relance nucleair plan lanceren tezamen met het staatsbedrijf EDF. Opmerking: indien we dat in B ook willen zal de “Wet op de kernenergie” moeten aangepast worden want die blijft kernenergie verbieden in de verre toekomst. (wat DE BLIEDEMAKER niet goed vindt. Men moet steeds blijven openstaan voor nieuwe technologieën)
Voor kernenergie mankeert, zeker in België) ook nog een lange termijnstrategie voor de berging van de nucleaire afval. Welke regering zal daarvoor stortvergunningen door krijgen(zie verder)

1.3. Verlenging vergunning Doel 4 en Tihange 3

Voor de verlenging van de kerncentrales zijn nieuw onderzoek nodig (o.a. resulterend in een nieuwe MER) en zijn dure bijkomende veiligheidsinvesteringen vereist. Men raamt dat aan een levensduurverlenging van 10, mogelijks 20 jaar, een prijskaartje zou hangen in de grootteorde van 800 M€. Onder de huidige marktomstandigheden zou het zeer twijfelachtig zijn of de eigenaar Electrabel die investering ooit zou kunnen terugwinnen. Maar Electrabel heeft de handdoek al duidelijk in de ring geworpen. Een eventuele levensduurverlenging zou gepaard gaan met de eis naar overheidsondersteuning door de privé maatschappij die uitbating zou verder zetten of doorgeven aan nieuwe maatschappij. (cf tijdens de vorige verlengingen van de centrales Doel 1, 2 en Tihange 1). Dit zou wel eens kunnen tegenvallen: de doorrekening hiervan wordt geraamd op 10 tot meer dan 100 M€ subsidie per jaar. Met dit geld zouden heel veel andere investeringen in CO2-uitstootreductie kunnen gerealiseerd worden: zoals investeringen in Hernieuwbare Energie, het energiezuiniger maken van ons gebouwenpatrimonium, het elektrificeren van ons wagenpark, enz… Stuk voor stuk maatregelen die minstens hetzelfde CO2 verlagend impact hebben als een tijdelijk verlengen van de kernuitstap kunnen hebben.

Wel zeer belangrijk in het werk van minister Tinne is dat zij eindelijk duidelijkheid schept in het energiebeleid en de overgangsmaatregelen naar 2025. Wat wel zeker is, is dat we ondertussen al 18 jaar cirkeltjes rond de rotonde in het midden aan het maken zijn. Terwijl we eigenlijk al Rome aan de horizon hadden moeten zien verschijnen. We hebben politieke leiders nodig aan wie we beslissingsrecht hebben toegewezen. Geconfronteerd met ambitieuze keuzes verwachten we van hen een duidelijke beslissing. Het wordt tijd dat zij hun verantwoordelijk nemen en definitief een richting inslaan hopelijk eindelijk in nauwe samenspraak met de regio-regeringen.

1.4. Regelbaarheid Doel 4 en Tihange 3

Anders dan de Franse kerncentrales van EDF werden de oudere Belgische kerncentrales niet ontworpen om de elektriciteitsproductie flexibel te regelen.
De laatste 2 nieuwe kerncentrales Doel 4 en Tihange 3 zijn technisch wel technisch ontworpen als “enigszins regelbaar” maar dan zijn ze het economisch voordeel van “basislast centrale” kwijt. De regering zou in dit geval het economisch verlies moeten bijpassen met uitbatingssubsidies.

Enkel de 2 jongste centrales Doel 4 en Tihange 3 zijn iets meer flexibel en kunnen tot de helft van hun vermogen terugschroeven als er overaanbod op de markt is gedurende drie dagen, telkens met intervallen van minstens drie dagen tussen twee ‘modulaties’. Dat tot 30 keer in een periode van een tot anderhalf jaar. Aan het einde van de brandstofcyclus is de concentratie boorzuur, zeg maar de remmen van de reactor, lager waardoor het FANC niet meer toelaat om op lager vermogen te draaien.

1.5 “Basislast uitbating van kerncentrales” verhindert HE productie.

Op vandaag moeten reeds regelmatig windmolens worden afgeschakeld omdat alle kerncentrales als basislast uitgebaat worden. Deze zijn niet ontworpen om op flexibele wijze hun productie te regelen, laat staan af te schakelen. Indien er in België een duidelijk vooruitzicht komt dat de kerncentrales er tussenuit gaan zal het in de nabije toekomst veel aantrekkelijker worden om investeringen voor windmolens aan te lokken.
De windmolens (ook na het tweede B offshore windpark met totaal 8,2 GW GWpiek (Tinne op 15 oktober 2021)) zouden aldus altijd ongehinderd kunnen blijven draaien, waardoor de wind-inkomsten niet tegen gehouden worden door de voorrang van de nucleaire productie.
Dank zij de kernuitstap wordt een zeer duidelijk plan uitgestippeld om de maximale inzet voor Hernieuwbare Energie aantrekkelijk te maken voor nieuwe investeerders.
Als alles verder, zoals gepland door Tinne verloopt, is er eindelijk duidelijkheid dat HE maximaal kan draaien.
De kernUITSTAP is op dat vlak geen Groen doel op zich, maar een middel om aan meer HE productie te geraken. Hopelijk worden deze plannen van Tinne Van der Straeten niet geblokkeerd ingevolge regionale moeilijkheden bij het bekomen van de nodige omgevingsvergunningen van back-up investeringen (aardgascentrales) en nieuwe 380 KV HS lijnen (is bovengronds).

1.6 CRM en ETS

Europa heeft in augustus 2021 het licht voor de veiling van deze overheidssteun op groen gezet mits strenge voorwaarden van CO2 emmissie, Het CRM subsidie-systeem dat die E-productiecapaciteit moet opvangen werd in oktober 2021 vastgelegd i.f.v. de aanbestedingen na de eerste veiling..
Deze CO2 emmissie valt onder de Europese controle via het ETS systeem. Dus extra CO2 in B zal ergens moeten gecompenseerd worden op oude meer vervuilende steenkool/bruinkool centrales.
De publieke opinie begrijpt het nog niet goed en bepaalde politieke partijen (o.a. N-VA zaaien twijfel). Spijtig!

3. Nieuwe opvangcapaciteit

Heel wat projecten voor die vervangingcapaciteit zijn blijven tot heden steken. Maar er zijn toch nog genoeg projecten die meegedaan hebben aan de veiling maar niet weerhouden werden. (Manage, Seraing,..) Het is niet meer dan logisch dat er onderweg afgevallen. Sommige investeerders hebben intussen andere plannen, zoals BASF dat windmolens voor de Zeeuwse kust gekocht heeft.
Dilsen-Stokkem, Tessenderlo en Vilvoorde krijgen geen vergunning omdat de centrale zou liggen vlakbij een natuurgebied (NH3 depositie). Andere projecten kregen een volledig positief advies zoals Vilvoorde. Daar wordt momenteel een stokje voor gestoken. Nochthans een beslissing van de provincie. Vlaamse energieminister Zuhal Demir (N-VA) zei reeds bij het begin van haar legislatuur letterlijk “ik ga daar geen vergunningen voor geven”.
Toch lijkt het ongeloofwaardig dat de Vlaamse regering lichtzinnig met investering van ondernemers zou omgaan, als ze NU de dossiers op haar bord krijgt. Integendeel ze heeft in haar regeerakkoord geschreven dat investeringszekerheid net heel belangrijk is. Demir verwijst naar de gebrekkige de regels stikstofdepositie. Er is daarvoor een tijdelijk afwegingskader opgesteld, waar nieuwe projecten aan moeten voldoen. Volgens het advies van de provinciale Omgevingscommissie, de experten dus, beantwoordt de gascentrale aan dat kader maar daar zijn de politiekers niet mee akkoord,

4. Toch 2 kerncentrales langer openhouden?

Mochten er twee kernreactoren 20 jaar langer openblijven dan zal de CO2-uitstoot van de nieuwe vervangende gascentrales oplopen met 45 ton. (volgens studiebureau Energyville). Maar dat scenario ligt niet op de tafel (alhoewel Groen-voorzitter Almaci dit op tafel gegooid heeft tijdens een uitzending van Terzake in oktober. In de direct daaropvolgende uitzending van “De Afspraak” heeft minister Tinne dat resoluut tegengesproken. (Almaci is blijkbaar niet goed op de hoogte van dit GROEN dossier).
Als er een verlenging zou komen, is dat er één van maximum (en een minimum) van 10 jaar. De kernuitstap komt er dus sowieso. Vijf van de zeven reactoren gaan onherroepelijk dicht, dat zegt zelfs N-VA. Ze zijn te oud, versleten, er ze hebben allemaal vermeende scheurtjes door waterstofvlokken. Hou je de twee laatste toch open, dan heb je later ook nog aardgas nodig als vervanging. Met wat er nu op tafel ligt, komen er maximaal twee á drie  gascentrales, in plaats van acht waar ooit sprake van was. Voor de extra capaciteit zijn ook alternatieven mogelijk, zoals batterijopslag of waterstof. Tegelijk worden strikte voorwaarden opgelegd aan wie een gascentrale bouwt. Onder ander tegen 2050 mogen ook zij geen CO2 meer uitstoten. Maar vooral: volgens het planbureau valt de grootste winst in CO2 reductie te boeken door de verdere uitbouw van de HE. Die moeten de vrije baan krijgen door de kerncentrales te sluiten, en meer flexibele gascentrales in de plaats te zetten als back-up voor de HE. Deze centrales moeten zo weinig mogelijk draaien. Hierdoor zouden we bijna toekomen met de groene alternatieven.

Het is geen ramp om twee van de zeven kerncentrales langer open te houden, maar wat zal men dan binnen 10 jaar zeggen? We doen nog even verder, en dat zien we wel. Zo gaat het al 20 jaar. 

5. Kernafval?

Iedereen vergeet in het debat dat nucleaire energie kernafval oplevert. We hebben na 40 jaar zeven olympische zwembaden vol, waar geen oplossing voor is buiten stockeren in bunkers. Er is ook geen enkele gemeente in België die bereid is om hiervoor een Omgevingsvergunning af te leveren. (maatschappelijk nergens aanvaardbaar).

Dit kernafval blijft honderdduizenden jaren lang gevaarlijke radioactieve stralen uitzenden. Na een halve eeuw onderzoek is er nog steeds geen bevredigende oplossing gevonden voor het kernafvalprobleem. De meest genoemde oplossing is de bouw van ondergrondse bunkers, om het hoogradioactieve materiaal voor lange tijd diep onder de grond op te slaan.
Het is echter onmogelijk met zekerheid te zeggen of een gebied op een termijn van honderdduizenden jaren droog en geologisch stabiel zal blijven. Daarnaast is het ook moeilijk om de betrouwbaarheid en veiligheid van de bunkers zelf te waarborgen gedurende deze tijdspanne. De oudste menselijke constructies die we vandaag kennen zijn slechts 10.000 jaar oud, de Egyptische piramides maar 5.000 jaar. Ten slotte is ook het kostenplaatje van de bewaking en het onderhoud van deze opslagplaatsen over zo een gigantische tijdsperiode onrealistisch.

6. CO2 uitstoot

Op Europees niveau stijgt de CO2 uitstoot niet want deze wordt geregeld door het systeem van emissierechten ETS.  Door de aardgascentrales zal in België er een duidelijke stijging zijn van de CO2 in 2026, maar die hebben we tegen 2030 voor twee derden ingelopen. Met kernafval zetten we wel tot 200.000 á 300.000 jaar. Dat of een beperkte CO2 stijging? 

Belet dat kernenergie ook niet CO2-loos is (wel de E-centrales). In zijn natuurlijke vorm bevat uranium  amper 0,7% uranium-235, terwijl een kerncentrale een brandstof nodig heeft die 3 tot 5% uranium-235 bevat. Tussen al die stappen door wordt het materiaal diverse keren getransporteerd, op internationale schaal. De ontginning, verrijking en het transport van uranium gaan dan ook gepaard met de uitstoot van CO2.

7. Investeerders?

Het is duidelijk dat Electrabel de knop heeft omgedraaid en nu reeds maatregelen neemt om zijn kerncentrales na 2025 te stoppen.
Maar toch wil Electrabel een partner van de regering blijven. Dat is te merken aan het feit dat Electrabel nu ook een aantal projecten heeft om te voorzien in de opvangcapaciteit, zoals de gascentrale in Vilvoorde, maar ook de waterstofprojecten of de pompcentrale aan de watervallen van Coo.

De investeerders moeten de zekerheid hebben dat de regels consequent worden toegepast. Voor de vergunning van Vilvoorde is het momenteel een zaak tussen Electrabel en de Vlaamse minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) in theorie zonder de federale energieminister Tinne (Groen).
Men moet een enorme bewondering hebben voor ondernemers die een project uitwerken, die dat moeten aanpassen wegens nieuwe regelgeving of andere obstakels en toch doorgaan. Zo’n investering van 500 miljoen euro zoals in Vilvoorde legt een gigantisch traject af. In het regeerakkoord werd onderhandeld en staat uitgeschreven dat in november de evaluatie zal gemaakt worden na de openbare inschrijving tijdens de maand oktober.

8. Nieuwe kerncentrale bouwen is een financieel risico

Uit veel studies blijkt dat de bouw en het beheer van een nieuwe kerncentrales enorme technologische en financiële risico’s met zich meebrengt. Dit is o.a. te wijten aan de hoge constructiekosten, de waarschijnlijke vertragingen bij de bouw en de onzekerheid over de energieprijzen (uranium volgt ook de markt van de fossiele brandstoffen).
De weinige voorbeelden van nieuwe types  kerncentrales die reeds in aanbouw zijn, zoals Olkiluoto 3 in Finland, zijn tekenend. In 2004 werd gestart met de bouw van deze nieuwe centrale die vanaf mei 2009 elektriciteit zou moeten produceren. Maar door bijkomende vertragingen zal er voor juni 2022 geen elektriciteitsproductie zijn. Bovendien lopen de kosten van de centrale torenhoog op. Terwijl bij de opstart sprake was van een investering van 3 miljard€, is er nu al meer dan 8 miljard€ gebudgetteerd.
Idem de bouw van de Engelse centrale van Sizewell.

De economische toekomst van kernenergie in geliberaliseerde markten is dan ook bijzonder onzeker. Omdat voor de bouw van een kerncentrale enorm veel kapitaal nodig is, kunnen nieuwe centrales enkel met royale staatssteun gebouwd worden.

Engeland bevestigt. In 2014 gaf de Europese Commissie toestemming aan het Verenigd Koninkrijk om stevige subsidies toe te kennen aan Électricité de France (EDF) voor de bouw van een nieuw type kerncentrale. De Engelsen mogen hierdoor gedurende 35 jaar een fikse toeslag op hun energiefactuur verwachten.
Er zijn op wereldniveau (vooral China) veel pilootprojecten gaande op kleinere veilige kernreactoren te testen (vooral op gesmolten zout) maar deze zijn nog niet industrieel beschikbaar op middellange termijn. TOCH GROTE TOEKOMSTVERWACHTINGEN (cf Macron in Frankrijk).
Op lange termijn zal kernenergie zeker nodig zijn voor de zero CO2 tegen 2050.

Oplossingen voor België: pompcentrales en aardgascentrales.
Pompcentrales in de Ardennen of te investeren in het buitenland aan stuwmeren (2 reservoirs nodig met groot hoogteverschil) ofwel gasturbines op vestigingsplaatsen van oude centrales (koelwater, HS net en aardgas aanvoer)

Er zijn nog 4 andere nodige sleutels om onze elektriciteitsbevoorrading elk uur van het jaar te garanderen, zijn
1) energiebesparing in kWh
2) beheersing van de E-afnamepieken via digitale tellers
3) energieopslag
4) een sterkere interconnectie met het buitenland.

9. Taksen in de E-factuur

Zoals reeds in vorige DE BLIEDEMAKER beschreven is de energieprijs in de E-factuur maar ongeveer 30% van de totale prijs. Rest zijn taksen en BTW.
Vlaams minister van Energie, Zuhal Demir (N-VA), wijst er dan weer op dat de huidige Vlaamse regering de nieuwe kosten van het energiebeleid niet langer via de factuur ­financieert. Tot op vandaag kwam dat neer op 150 miljoen euro die niet meer wordt doorgerekend. Pijnpunt blijft het prijskaartje van het Vlaamse hernieuwbare energiebeleid uit het verleden, dat wel via de energiefactuur werd doorgerekend aan de verbruiker (zon & wind). Zuhal: ‘Daarvan moeten we nog 9 miljard euro afbetalen. Ik kan veel, maar ik kan die schuld van het verleden – hoe graag ik ook zou willen – niet wegtoveren’. Ze voegt er wel aan toe dat door het aanpakken van historische oversubsidiëring van HE, het sluiten van achterpoortjes voor subsidiefraude en zelfs de afschaffing van de terugdraaiende teller, dit prijskaartje wel wat lager aan het uitvallen is.
Ook federaal is een regeling opgenomen om de nieuwe kosten voor HE niet door te rekenen via de E-factuur maar via de algemene begroting waar ook de industrie mee aan betaalt. Nog geregeld door vorige minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR).
Dus de bouw van het nieuwe princes Elisabeth windmolenpark vóór De Panne zullen we niet voelen via onze E-factuur!

Één van de bronnen: Roel Wauters in de De Morgen van 21 juli 2021

10. Uittreksel van een persartikel uit de De Tijd van 26 juni 2021 Lees>>>

De standpunten van minister voor Energie (Groen) sluiten zeer goed aan bij mijn analyse hierbovenl. (Filmpje over de eerste fase van het Belgisch Windmolenpark)

“..Zelf instaan voor de productie van 100 procent aan HE zit er niet in voor B, zo blijkt uit een nieuwe capaciteits- en flexibiliteitsstudie van de netbeheerder Elia. Van der Straeten krijgt gelijk dat het subsidiemechanisme dat het letterwoord CRM draagt nodig is om de bevoorrading te garanderen na de sluiting van de kerncentrales (intussen ook van Europa). Maar deze studie stelt ook dat België te klein en te dichtbevolkt is om volledig zelfvoorzienend te zijn….Zoals België altijd energie geïmporteerd heeft, zullen we in B de komende jaren ons nog meer inzetten op interconnectiviteit. De strategische allianties worden aangegaan voor een tweede interconnector met Engeland en een kabel die ons met Denemarken moet verbinden.
Daarnaast wordt gebouwd aan een waterstofinfrastructuur, waarbij de groene waterstof vooral geïmporteerd zal worden uit Afrika en het Midden- Oosten. Er gaat zeker binnenlandse productie komen, maar we moeten er goed over nadenken. De realiteit is dat het in warme landen veel voordeliger is om groene waterstof te produceren doordat er veel meer zon is. Maar in die landen zijn Belgische bedrijven al volop bezig met samenwerkingen. Waterstof naar onze industriële clusters leiden is echt een heel belangrijk luik uit het nationaal relanceplan, dat deze week groen licht van Europa heeft gekregen. Het helpt uiteraard om onze klimaatdoelstellingen te realiseren, maar ook om de aanwezigheid van grote industriële spelers en de bijbehorende jobs duurzaam in ons land te verankeren. Denk bijvoorbeeld aan het staalbedrijf ArcelorMittal, dat recent aankondigde dat het op waterstof gaat werken. We hebben de industrie nodig omdat we haar producten – isolatiemateriaal, smeerolie, groene chemicaliën, enzovoort – nodig hebben in de transitie…Er is in de bedrijfswereld enorm veel aan het bewegen, meer dan het politiek debat laat vermoeden. Denk aan BASF, dat volledig op HE gaat draaien. Of Audi, dat vanaf 2026 alleen nog elektrische wagens gaat bouwen.

De nieuwe flexibiliteitsstudie van de netbeheerder Elia bevestigt dat heel veel mogelijk is. Die studie wijst namelijk uit dat de flexibiliteit van de elektrische wagens en warmtepompen de nood aan extra piekcapaciteit verlaagt en zelf een onderdeel wordt van de bevoorradingszekerheid, door bijvoorbeeld ’s avonds je volgeladen batterij op het net aan te sluiten als iedereen gaat koken (de auto-constructeurs moeten dan toelaten dat hun batterijen regelmatig stroom exporteren naar het stroomnet. Nog niet allen laten dat toe). Om dat te kunnen realiseren, is de digitale omslag zo belangrijk. Dat moet de kern worden van het transformatieplan, dat op het relanceplan zal volgen en dat nodig is om een investeringsgraad van 4 procent van het bbp te bereiken. Dat betekent 1,5 miljard euro bijkomende investeringen.

Er is een operatie vertrouwen nodig om mensen van de mogelijkheden te overtuigen. Decathlon is kandidaat om overtollige stroom van zonnepanelen van gezinnen op te kopen. Je zal sportschoenen kunnen kopen met de opbrengst van je eigen installatie. Bij het terugwinnen van het vertrouwen komt het erop aan voorlopers te hebben die de rest meetrekken.

Maar men moet er uiteraard op toezien dat niemand achterblijft, bijvoorbeeld met het sociaal tarief. Daarnaast moet er opnieuw stabiliteit komen in de energiefactuur, die de voorbije jaren voortdurend gestegen is (nu zwaar aangetast door de wereldwijde gasprijsstijgingen)

Voor de bedrijven werkt men aan een energienorm, die de competitiviteit zal garanderen door af te stemmen op de prijsevoluties in de buurlanden.

Voor de gezinnen staat in het regeerakkoord dat de meerkosten van het CRM-mechanisme (met onder andere de bouw van gascentrales) gecompenseerd zullen worden door andere heffingen uit de energiefactuur te halen.
Dat is geen vest- broekzak operatie. Ten eerste zijn belastingen progressief, terwijl de energiefactuur los staat van je inkomen. En ten tweede moet het CRM-mechanisme leiden tot bevoorradingszekerheid en stabiliteit in de markt, waardoor minder prijspieken optreden. De flexibiliteitsstudie van Elia wijst uit dat CRM een nettomeerwaarde van 100 à 300 M€/j heeft en dus zichzelf terugverdient.

In juni 2021 rolde nog een andere studie van de band. Het Planbureau stelt daarin dat de sluiting van de kerncentrales en de tijdelijke vervanging door gascentrales de CO₂-uitstoot zal doen toenemen met 12 procent. Maar die studie is gebaseerd op het beleid van de vorige regering. Ze gaat uit van een volledige vervanging van de nucleaire capaciteit door gas, terwijl wij door meer hernieuwbare energie, meer interconnectiviteit, vraagbeheer en opslag nog slechts mikken op 2 tot 3 flexibele centrales, in plaats van 8 of 9. De voorstanders van kernenergie – de N-VA voorop- gaan opnieuw helemaal los.

Tuurlijk word niemand vrolijk van gascentrales. Maar eender wie had dezelfde beslissing moeten nemen, omdat de energietoekomst simpelweg niet voorbereid was. Dát is de schande. Van de zeven kerncentrales in ons land gaan er sowieso vijf dicht. Zelfs als je er twee openhoudt of als je een nieuwe kerncentrale wil bouwen, heb je gascentrales nodig om de omslag naar hernieuwbaar te kunnen maken. Investeerders moeten uitstootplannen voorleggen om de CO₂-emissie te beperken. De elektriciteitswet voorziet in boetes voor wie er zijn broek aan veegt,

Indien de 2 jongste kerncentrales langer open gehouden worden zouden we binnen tien jaar exact dezelfde discussie hebben. Kernenergie is voor het ogenblijk geen duurzame keuze. Ze heeft veel welvaart bijgebracht aan ons land, maar ook wel zeven olympische zwembaden aan kernafval, wat iedereen vergeten lijkt. Na 40 jaar onderzoek weet men nog altijd niet wat daarmee moet gebeuren, behalve dat de sanering vele miljarden zal kosten. De factuur van de kernenergie komt er nog aan.

De Europese Commissie is zeer te spreken over de Belgische keuze om twee veilingen te organiseren, één op korte en een op lange termijn. Daarmee wordt vermeden dat namelijk de volledige capaciteit die we nodig hebben, gevuld wordt met gascentrales. Dat is net wat we niet willen. We willen de gascapaciteit zo beperkt mogelijk houden. (intussen is de Europese beslissing goedgekeurd)..”

11. Laatste nieuws over het Elisabeth windmolenpark

Op vrijdag 15 oktober 2021 zijn 2 belanrijke nieuwigheden in de ministerraad besloten aangaande de Belgische Energiewende. Dese werden reeds voorgesteld in veel vroegere DE BLIEDEMAKERs

1. BE zal zich MAXIMAAL inzetten op offshore windenergie. Verdubbeling van de gepande windenergie in de Princes Elisabeth zone (van 1,75 MW naar 3,5 MW zodat totaal zee 2,3 + 3,5 = 5,8 MW goed voor 5,8 x 0,4(beschikbaarheidsfactor windmolens op zee) x 8660 = 20 TWh of 24% van het huidig totaal E-verbruik B van ongeveer 83 TWh). Windenergie moet zeer hoge prioriteit moet hebben omdat geen CO2 + ongeveer zelffinancieërend geworden + bescherming tegen dure en onbeheersbare buiteneuropese brandstofbevoording).
   Door deze uitbreiding zal het nodige vermogen van de back-up gascentrales niet verminderen maar wel de totale nodige productie en dus de CO2 uitstoot. Aldus zullen vanaf het beëindigen van de bouw van die extra windmolens rond 2030 deze gascentrales minder moeten draaien.
   Lees de herwerkte oudeDE BLIEDEMAKER punt 1.1. Maximaal HE>>>
2. Een vrij groot energie-eiland eiland van 5 ha, reeds in 2026, met voldoende oppervlakte om op termijn een onderdeel te worden van een “supernationaal Noordzee transmissnetwerk” van onderling verbonden wind­parken verspreid over de Noordzee. Op dat eiland zal voldoende plaats zijn om volumineuze omvormers naar gelijkstroom te kunnen bouwen die het Princes Elisabeth windmolenpark verbinden met ­andere windenergielanden en misschien best ook met ons land.. Denk aan Denemarken, dat overschotten aan groene stroom heeft. Idem tweede Nautilus verbinding met Engeland.
   (in de plaats van een MOG transfostation op palen in de zee  (=Modular Offshore Grid) zoals men in 2019  gebouwd heeft voor de aansluitingen van de laatste 4 windmolenparken rechtover Knokke met de nieuwe HS-post Stevin te Zeebrugge (sinds 2019)). 
   De kostprijs voor de bouw van het eiland wordt geraamd op 450 M€ waarvan 100 M€ betaald wordt met ­Europese relancemiddelen en de rest in een samenwerking tussen de privésector en publieke over­heden.
   Lees over gelijkstroomtecnologie DE BLIEDEMAKER van 21 februari 2021: 4. Een energie-eiland in de Noordzee>>>
   In dat artikel werd gewezen op het grote voordeel van gelijkstroom transmissielijnen voor grote afstanden (ondergronds mogelijk). Het nadeel is de omvormers zeer volumineus zijn en moeilijk op palen te bouwen zijn. Hierdoor zou de nieuwe Ventilus bovengrondse HS lijn minder nodig zijn want de verbinding vanuit het energie-eiland zou ondergronds op gelijkstroom rechtstreeks kunnen tot aan de HS-post Izegem of zelfs Avelgem. Tegen de aanleg van de nieuwe 380 kV elektriciteitssnelweg dwars door Vlaanderen bestaat veel lokaal verzet. De vergunning is een bevoegdheid van Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA). Hopelijk mogen we vertrouwen hebben dat deze investeringen op tijd klaar zullen zijn.
3. Door het feit dat het eiland zo groot is zou daar eventueel een installatie voor de productie van ‘groene waterstof” mogelijk zijn.

België was pionier voor de eerste grote offshore windmolenparken reeds in 2010-2015. Worden wij nu ook voortrekker voor een Noordzee supernet?

12. Planning beslissingen voor acties middellange termijn (tot circa 2030)

12.1. Regeringsakkoord Uitstap Kernenergie 2025

1. In 2003 maakte de paars-groene regering een keuze: de kerncentrales zouden sluiten zodra ze veertig jaar in gebruik zijn. De kernuitstap zou zo tussen 2015 en 2025 plaatsvinden.
2. De kernuitstap was opgenomen in het regeerakkoord van de regering-Michel in 2014, met de MR, Open VLD, CD&V en de N-VA zelf. In 2015 stemde de Kamer over de sluitingskalender van de kerncentrales. Alle partijen van de Zweedse coalitie stemden opnieuw voor. Tijdens de regering Michel verlengde de levensduur van Doel 1 en 2 met tien jaar.
3. In 2017 besliste de regering Di Rupo om Tihange 1 tien jaar langer te laten draaien
4. Onder druk van Europa en volgens het Belgisch Klimaatplan zouden we tegen 2050 voor 100 procent op hernieuwbare energie moeten produceren.
5. Regeringakkoord voor Vilvaldi in september 2020 waarbij Groen als voorwaarde gesteld heeft dat het vroeger scenario van sluiting van de kerncentrales gevolgd wordt.
6. In november 2020 heeft de gloednieuwe federale minister van Energie Tinne Van Der Straete haar beleidverklaring in de Kamer uiteengezet. Ze wil een eind maken aan de impasse in het Belgische energiebeleid. Eindeloos rondjes draaien rond de kernuitstap brengt een oplossing voor het energievraagstuk ook niet dichterbij. Voor alle opties dringt de tijd. De richting die ze uitzet, is duidelijk en haalbaar. Zo rekende de onderzoeksinstelling Energyville uit dat onder impuls van de Europese Green Deal, in België tegen 2030 al tot 66 procent van de elektriciteitsproductie uit hernieuwbare energie kan komen (dan nog zonder de later besliste uitbreiding van de off-shore)
   Minister Tinne wil in eerste instantie dat de uitstapkalender wet op de uitstap uit de Kernenergie van 2015 toegepast wordt dit in overeenstemming met het federaal regeringsakkoord van 2020. Hierdoor moeten ALLE kerncentrales in 2025 gesloten zijn (Doel 3 reeds eind 2022). Dit is geen nieuwe beslissing. GROEN beweert dat dit haalbaar en betaalbaar is en duldt geen nieuw uitstel meer.
   maar de toekomstgerichte oplossingen moeten voorrang krijgen op bijvoorbeeld bouwen van nieuwe back-up gascentrales. Zo o.a. vraagsturing, waarbij bedrijven en gezinnen hun gebruik­ maximaal afstemmen op de productie van hernieuwbare energie (in 2022 komt nieuw “capaciteitstarief”), een verhoogde interconnectie met de buurlanden en de verder versnelde uitbouw van zonne- en windenergie.

Lees ook uitgebreid kernuitstap>>>>

12.2. Europese goedkeuring CRM mechanisme

Een capaciteitsvergoedingsmechanisme of een CRM is een aanvulling op de bestaande energiemarkten. De Europese Commissie heeft op grond van de EU-staatssteunregels capaciteitsmechanismen voor elektriciteit goedgekeurd in België, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië en Polen. Deze capaciteitsmarkt garandeert dat er voldoende capaciteit beschikbaar is om de levering van elektriciteit veilig te stellen. Het doel van een marktgebaseerd capaciteitsmechanisme is om de bevoorradingszekerheid veilig te stellen en dit tegen een marktconforme prijs. Dit mechanisme lost zo het probleem van “missing money” op: sommige productie eenheden slaagden er niet in om voldoende inkomsten uit de markt te halen om rendabel te zijn waardoor ze (dreigden te) sluiten. 
Met dat systeem kunnen de oude bestaande strategische reserves vergoed worden wat natuurlijk een goede zaak is voor Electrabel met nog veel oude fossiele centrales in de “mottenballen”. Een strategische reserve betekent dat een zekere opwekkingscapaciteit buiten de elektriciteitsmarkt wordt gehouden om alleen in noodsituaties te worden ingezet. Een dergelijke reserve kan nodig zijn om de leveringszekerheid van elektriciteit te garanderen in het geval van speciale situaties en hervormingen bij transitie van nucleair naar wind waarbij een ernstige leveringstekort zou kunnen ontstaan (ook in Duitsland door de volledige kernuitstap gepland in 2022). Deze reserves zijn tijdelijk en zullen worden opgeheven als het onderliggende marktprobleem is opgelost. Deze reserves zullen in de toekomst worden aangeschaft via regelmatige nieuwe openbare aanbestedingen die openstaan voor alle soorten capaciteitsaanbieders, inclusief vraagresponsaanbieders. Deze EU-staatssteunregels mogen alleen dienen om de leveringszekerheid te handhaven en mogen geen verkapte subsidies zijn voor een specifieke technologie en geen andere buitensporige concurrentieverstoringen veroorzaken. CapaciteitsRemuneratieMechanisme is dus een vergoeding voor het openhouden van een elektriciteitscentrale, nog los van de inkomsten uit de verkoop van elektriciteit.

12.3. Planning groot windmolenpark Princes Elisabeth met energie-eiland

Dit tweede zeepark is verdubbeld op 15 oktober 2021 van 1,75 naar 3,5 GW

12.4. Aanbesteding en evaluatie 2,2 MW CRM veiling voor investeringen uitbating vanaf 2025

In oktober van 2021 zal veiling door Elia geopend worden om toewijzing naar nieuwe investeringsprojecten toe te kennen (wellicht 2 á 3 nieuwe gascentrales Lees detail>>>). De projecten die het laagste steunbedrag vragen zullen geld krijgen om te bouwen en deze steun ontvangen vanaf 2025.
Dus zeer belangrijk voor alle geïnteresseerde producenten in BE om concrete aanbiedingen kunnen doen op die veiling. Lees details>>>

De veilingen staan open voor alle technologieën, en voor bestaande en nieuwe eenheden, zolang men maar beschikbaar is in het leveringsjaar.  Alle mogelijke technologieën voor de productie van elektriciteit, de opslag ervan of het beheer van de vraag mogen deelnemen. De capaciteiten die geselecteerd worden in de veiling moeten tijdens het leveringsjaar beschikbaar zijn, en krijgen pas in die periode maandelijks een vergoeding voor hun beschikbaarheid. Eén van die voorwaarden is het zich engageren tot het respect van de Belgische en Europese doelstellingen voor de geleidelijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.

12.5. Politieke evaluatie toekomstige bevoorradingszekerheid en kostprijs E (zonder D 4 en T3)

In 2018 stemde de N-VA in met het Energiepact, dat een CRM-mechanisme invoerde en de kernuitstap bevestigde, ditmaal gekoppeld aan voorwaarden die vergelijkbaar zijn met de voorwaarden van bevoorradingszekerheid en betaalbaarheid.
De regering zal eind 2021 beslissen of het groene scenario zal lukken in 2025: langer openhouden van D4 en T3 of niet, dan resten dus maar zes maanden om de gewijzigde wet in het parlement te stemmen. “Ruim onvoldoende”, zegt Engie Electrabel. Er moet immers eerst een MER rapport worden opgemaakt, wat 18 tot 24 maanden duurt. En ook Europa moet zich uitspreken, wat 6 tot 12 maanden duurt.
ZEER BENIEUWD WAT DEZE BESLISSING van de ministerraad EIND 2021 ZAL WORDEN.

12.6. Akkoord afsluiten met de nucleaire exploitant voor systeem voor de ombouw- en de exploitatiesubsidie over periode 10 jaar

Indien besloten worden voor behoud nucleaire exploitatie door verlenging van D4 en T3.
ELECTRABEL/ENGIE heeft de nucleaire pagina overgeslagen ten voordele van de HE.
In november 2021 gebeurt deze evaluatie om te controleren of we de bevoorradingszekerheid zullen kunnen halen na 2025 zonder de T3 en D4 langer open te hogen. Dit noodscenario blijft dus bestaan en Engie/Electrabel heeft zich akkoord verklaard rekening te houden met eventuele gascentrales.
Belangrijk is dat het geen politiek opbod spel wordt.

Van invloed is ook dat de Europese Com­missie haar besluit heeft uitgesteld (eind oktober) over de vraag of kernenergie en biogas in aanmerking komen voor subsidies als ‘groene’ energiebronnen. Indien kernenergie aanvaard dan zijn Europese subsidies mogelijk via de Green Deal. OOK BENIEUWD

12.7. Omgevingsvergunning Princes Elisabeth windmolenparken

Klaar op einde 2023 (zie grafiek). Door de overheid opgesteld (inclusief MER)

12.8. Tendering Princes Elisabeth windmolenparken (eventueel alleen eerste fase)

Begin 2024 begint de goedgekeurde tenderprocedure voor de eerste capaciteit van 700 MW windenergie, die eind 2026 ten vroegste in dienst zou kunnen komen, maar veel mag er niet misgaan. (zie planning hierboven). Op 15 oktober 2021 heeft heeft de federale ministerraad verklaard de capaciteit van het Princes Elisabethpark te verdubbelen (totaal off-shore 5,8 MW (2,2 bestaand + 3,5 nieuw) piek tegen 2030).De bouw van de nieuwe windmolens in B zal gebeuren via een openbare aanbesteding (“tendering” genoemd).

De regering kijkt daarbij naar Nederland als voorbeeld. Onder andere door te werken met een tenderprocedure kan men nu in Nederland windparken bouwen zonder subsidie (mits het gratis aanbieden van de HS aansluiting naar het land + de vooronderzoeken voor de aanvraag omgevingsvergunning ten laste van de staat). Met de zogenoemde contract for differences. Dat komt erop neer dat windparken steun kunnen krijgen als de elektriciteitsprijs ­onder een afgesproken drempel zakt, en omgekeerd de overheid moeten vergoeden als de elektriciteitsprijs boven een drempel uitstijgt. Bij prijzen tussen de boven- en de onderdrempel is er geen subsidie
De huidige windmolens op zee in België werden gebouwd en worden nu nog uitgebaat met zeer hoge subsidies. Deze werden tot heden verrekend door federale taksen op de facturen van de E-verbruikers. De Belgische overheid mikt nu voor de nieuwe windmolens ook op een veel lagere subsidieringskost. Ze wil ook de nieuwe concessies voor windfarms op de internationale markt  “tenderen”. In het verleden werden de domeinconcessies in BE verleend zonder dat er met het vereiste subsidieniveau rekening werd gehouden. Voortaan zullen de domeinconcessies toegewezen worden door  “concurrerende inschrijvingsprocedure”  die dus internationaal in mededinging uitgeschreven zal worden
INGEVOLGE EEN NIEUW FEDERALE FINANCIERINGSSYSTEEM VOOR DE OFFSHORE WINDMOLENS ZULLEN DEZE NIEUWE HOGE INVESTERINGSKOSTEN DOOR ELIA NIET MEER AFBETAALD WORDEN VIA DE E-FACTUUR VAN DE BURGERS MAAR VIA ALGEMENE FEDERALE MIDDELEN. De industrie zal dus wellicht ook meebetalen.

2.9. Start werken Princes Elisabeth windmolenpark

Start einde 2024 Lees>>>

2.10. Start werken energiëeiland.

Idem 2.9. Moet klaar zijn in midden 2026

2.11 Aanlanding E kabel vanuit energie-eiland

Voor de aansluiting op het elektriciteitsnet rekent men op 2025-2026.

2.12. In dienst brengen Ventilus HS lijn

????????

2.13. Start aardgascentrales

In 2025 om het stilleggen van de nucleaire centrales op te vangen

2.14.Start eerste reeks nieuwe windmolens

Einde 2026 tot eind 2027

2.15. Gelijkstroom verbinding met Denemarken

???

2.15 Tweede gelijkstroomverbinding met Engeland.

???

 3. Meer op de Wiki-DE BLIEDEMAKER over klimaat>>>>

Onder andere
CRM Veiling België
Windmolens en Kernernergie in België
Toekomst kernenergie België en Frankrijk
Dossier windmolens Algemeen
Windmolenvoorzieningen in Europa
Kerncentrales sluiten?
Koolstoftaks
Onderzeese Zeekabels op Gelijkstroom

4.Besluit

De bovenstaande inspanningen van minister Tinne Van der Straeten hebben maar actie op middellange termijn (tot 2030). In deze periode wil zij een boost geven aan de offshore windenergie en wil ze liefst dat realiseren zonder D4 en T3 (dat moet nog beslist worden door de regering vóór EIND 2021 en goedgekeurd door het parlement in minder dan de eerste 6 maanden).
De grote onzekerheid is hoe hoog de nodige productie elektriciteit moet zijn in B op lange termijn (in 2021 in B ongeveer 85 TWh).
De grote bedrijven willen een planning op langere termijn om hun toekomstige investeringen te beslissen. Sommige hechten veel belang aan de mate van beschikbaar zijn van HE. Voorbeelden zijn BASF, ACELOR MITTAL, VOLVO, TOTAL ENERGIES, ESSO, INEOS Lees>>>
Zij zijn bekommerd voor zware stijgingen van de E-prijzen op langere termijn ingevolge het hoog oplopen van de hoge ETS kosten voor CO2 (zal zeker na de bruinkool-elektriciteit in D zal duur worden indien daar men vanaf 2022 geweldig zal doorgaan na het volledig sluiten van al hun resterende kerncentrales (in 2022 3 van de laatste 6 van 10 jaar geleden 17 kerncentrales. De backup is daar bruinkoolcentrales voor de sterk uitbreidende HE. in 2023 volledige kernuitstap )

In het beleid van minister Tinne Van der Straeten wordt dus niets voorzien voor de lange termijn visie. Daar zal zeker nog een toekomst weggelegd zijn voor NIEUWE KERNENERGIE. Het is algemeen duidelijk dat de wereld nooit aan nul CO2 zal geraken in 2050 zonder kernenergie. Benieuwd wat hierover gezegd zal worden in het UN Climate Change Conference te Glasgow begin november 2021.

In deze context zou het een zeer betreurenswaardig zijn voor BE om de nucleaire knowhow te verliezen o.a. door de sluiting van D4 en T3. Kunnen wij ook niet meedoen met Frankrijk waar blijkbaar het veelbelovend spoor van de SMR (thorium) reactoren zal ontwikkeld worden? (cf China en VS). De realisaties op industriële schaal hiervan kunnen volgens de specialisten niet vóór 2045.

De KERNUITSTAP moet gezien worden om, op middellange termijn, (tot 2030) prioriteit te geven naar maximaal offshore WINDENERGIE in BE. De maximale omslag naar Hernieuwbare Energie (=HE) is in ons klein landje hoofdzakelijk te bereiken door onze windmolenparken op zee MAXIMAAL uit te breiden (inclusief de Ventilus HS leiding) en onze HS verbindingen met andere landen te verstevigen. Ingevolge de recente prijsstijgingen, en eventueel mogelijke tekorten, van aardgas is het bewustzijn verder gegroeid, dat we af moeten van de invoer van fossiele brandstoffen. We moeten ook onze energie in eigen handen houden.
Vandaag spenderen we immers miljarden euro’s aan de invoer van fossiele brandstoffen die van buiten Europa komen. Met een sterke Europese samenwerking kunnen we de omslag naar duurzame energie waarmaken en onafhankelijk worden van fossiele brandstoffen. Winsten en investeringen vloeien dan terug naar onze economie. Op de koop toe zorgen we zo voor nieuwe kwaliteitsvolle jobs.
Een tweede reden is de Green Deal die we onderschreven hebben met Europa. Door het ETS systeem zullen enerzijds de CO2 taksen op het gebruik van fossiele energie fel stijgen en kunnen we anderzijds gebruik maken van zeer grote Europese subsidies voor HE-investeringen.
Een derde reden is doordat investeringen van steeds grotere windmolens op zee voortaan, op zichzelf, rendabel worden zonder subsidies (cf Hollandse Kust Zuid (HKZ) windpark vóór Cadzand). (volgens schattingen hebben de windmolens elektriciteitsprijzen van ongeveer 50€/MWh nodig om rendabel te zijn zonder subsidies. De huidige E marktprijzen liggen dubbel zo hoog).
Helaas heeft windenergie op zee 1 groot nadeel: de productie is afhankelijk van de wind. Het aanbod hebben we dus niet in de hand. De E-vraag kan enigszins gemoduleerd worden, maar er zal ook steeds back-up vermogen moeten beschikbaar gesteld worden in BE vooral door flexibele aardgascentrales en zware E-interconnecties met het buitenland (ook eventueel via gelijkstroomkabels).
Nucleaire centrales zijn weinig flexibel en moeten op vollast draaien om rentabel te zijn. Daardoor kunnen nu reeds windmolens niet altijd op basislast draaien. Ook de uraniumprijs volgt op termijn de olieprijs.
Conclusie: absolute prioriteit moet gegeven worden aan de WINDENERGIE met de onvermijdelijke back-up met CRM subsidies. We zijn benieuwd om volgende maand in november 2021 te vernemen welke bestaande/nieuwe gascentrales en andere technieken in aanmerking zullen komen voor deze eerste CRM investeringsveiling. Men probeert de kerncentrales Doel 4 en Tihange 3 niet meer nodig te hebben als basislast (kunnen de zware investeringskosten voor een exploitatie-verlenging van 40 naar 50 jaar afgeschreven worden? Hoeveel zullen de subsidies zijn om de exploitatie verliezen op te vangen indien deze niet meer uitgebaat worden als basislast?)