De Markt, een plein met een bijzondere geschiedenis (2/3)

De wekelijkse markt heeft opnieuw haar plaats ingenomen op de Markt in De Panne. Dat nieuws wordt positief onthaald, zowel door de trouwe marktbezoekers als door de marktkramers.
Vooral de verkopers van groenten, fruit, kaas en brood waren zaterdagochtend eensgezind: zij verkiezen de Markt duidelijk boven de Esplanade. “De markt hoort op de Markt”, klonk het unaniem.
Ook de handelaars in de Zeelaan lieten de voorbije weken hun ongenoegen blijken. Volgens hen zorgde de tijdelijke verhuis van de markt ervoor dat er gedurende drie zaterdagen merkbaar minder winkelend publiek naar de Zeelaan afzakte.
Het tijdelijke experiment met de verhuis naar de Esplanade lijkt volgens de bevraagde marktkramers en handelaars dan ook een duidelijke conclusie op te leveren: “de wekelijkse markt hoort thuis op de Markt en blijft daar in de toekomst het best gevestigd“.

De Pyramidemarkt na de herinrichting
De Johan Degrieck Markt

Rond 1993, na een boeiende loopbaan als ingenieur bij Electrabel, bouwde ik een villa aan de rand van het Kykhillpark, vlak bij de Zeelaan in De Panne. Van daaruit lag de markt op wandelafstand. Ik kon dus van dichtbij volgen hoe dit centrale plein stap voor stap een totaal nieuwe rol kreeg in het dorpsleven.

Op het einde van de legislatuur van burgemeester Johan Degrieck onderging de markt haar eerste ingrijpende herinrichting. De gronden van de Houtsaegerduinen werden aangekocht zodat een ondergrondse parking met een honderdtal plaatsen kon gerealiseerd worden. Dat bood volgens mij de ideale gelegenheid om ook het marktplein volledig te herdenken.

Er werd gekozen voor een doordacht compromis. De ene helft van het plein bleef aangelegd in traditionele grote kasseien, terwijl de andere helft werd ingericht als voetgangerszone in rode baksteen. Beide delen werden van elkaar gescheiden door een brede zitberm met een rij lindebomen, in totaal een 60-tal exemplaren.

De wekelijkse zaterdagmarkt behield haar vaste plaats en bleef een belangrijk onderdeel van het plein. De 40-tal lindebomen zorgden bovendien voor schaduw, sfeer en een aangenaam verblijfsklimaat.

Een plein dat tot leven kwam

Ik zag hoe de straat aan de schaduwzijde volledig in het plein werd opgenomen. Daardoor kregen verschillende handelszaken, zoals Vivaldi, Ara, Ons Huis, De St.-Tropez (het vroegere Hotel de Bruges) en De Bisbal (vroeger café Marina), de mogelijkheid om gezellige terrassen uit te baten.

Midden op het plein verscheen een fontein met een piramidevormig kunstwerk. Dat groeide al snel uit tot een echte publiekstrekker. Kinderen speelden er naar hartenlust, terwijl ouders genoten van een drankje op een van de terrassen. Het plein kreeg daardoor een levendige en bijna speelse uitstraling.

Doordat de bebouwing aan deze zijde bewust laag bleef, behield de markt haar open en zonnige karakter.

Slim geïntegreerde functies

Ook de praktische voorzieningen waren volgens mij goed uitgewerkt. De toegang tot de ondergrondse parking werd netjes geïntegreerd in een gebouwtje met een piramidedak. Aan de andere zijde kwam een frietkraam dat mooi in het geheel paste. Regelmatig zag ik mensen hun pakje friet op de zitberm opeten.

Daarnaast was er een overdekte halte voor de lijnbus naar Veurne. Toen de kusttram later werd doorgetrokken tot Adinkerke, verloor de bushalte naar het station haar functie.

Tijdens de zomer groeide de zaterdagmarkt uit haar voegen. Sommige marktkramers zwermden zelfs uit naar de Marktlaan en de Kasteelstraat.

De 2 omliggende straten bleven aangelegd in grote kasseien. Eén van de meest geslaagde ingrepen vond — en vind — ik nog altijd de S-bocht in de Zeelaan, ter hoogte van De Bains en de Grand Place. Die vertraagde het autoverkeer aanzienlijk en creëerde tegelijk ruimte voor brede terrassen, wat de gezelligheid van het centrum sterk ten goede kwam.

Ondertussen zag ik hoe verschillende woningen aan de zonzijde plaats maakten voor appartementsgebouwen tot acht verdiepingen. Wonen op en rond de markt bleef bijzonder aantrekkelijk dankzij het open karakter, het vele licht en de levendige terrassen. Uiteindelijk verhuisde ik zelf ook naar een appartement aan de markt.

De markt als ontmoetingsplek

Voor mij verloor de markt definitief haar vroegere functie als parkeerterrein. Ze groeide uit tot een echte ontmoetingsplaats waar mensen elkaar troffen op de terrassen, kinderen speelden rond de fontein en het sociale leven volop aanwezig was.

Traditionele evenementen zoals de kermis en de kerstmarkt bleven behouden. Sommige zomeractiviteiten verhuisden later wel naar de Esplanade, na de heraanleg die in 2000, vlak vóór de gemeenteraadsverkiezingen, werd voltooid. Mijn broer wist o.a. dankzij de realisatie van dat project heel wat naamstemmen te behalen.

Een onverwachte wending

Alles leek goed te functioneren en de vernieuwde markt werd door veel inwoners en bezoekers gewaardeerd. Daarom verbaasde het mij toen er rond 2015 plannen opdoken om het nog relatief nieuwe plein opnieuw volledig te hertekenen.

Uiteindelijk keurde de gemeenteraad in februari 2017 het nieuwe ontwerp goed. De werken gingen van start in januari 2018. Tijdens die gemeenteraad had ik de indruk dat weinig politici beseften hoeveel weerstand het project bij een groot deel van de bevolking zou oproepen.

Voor mij betekende dat het einde van een marktplein dat gedurende ruim twintig jaar was uitgegroeid tot een levendige, gezellige en evenwichtige ontmoetingsplaats, waar handel, recreatie en sociaal leven elkaar op een natuurlijke manier vonden. Achteraf is de hieropvolgende ombouw nogal meegevallen. Lees hiervoor de volgende DE BLIEDEMAKER