Geïnspireerd door tien affiches uit de collectie van Roland Florizoone publiceert DE BLIEDEMAKER een aansluitende reeks artikeltjes over de korte maar boeiende geschiedenis van onze mooie gemeente.
Deze reeks vormt een synthese van eerder verschenen bijdragen op mijn websites (klik hiervoor op de onderstreepte koppelingen).
Uw opmerkingen en aanvullingen zijn welkom via de rubriek Reacties.
De toeristische ontwikkeling in de strandduinen van de familie Bortier–Calmeyn kende een veel trager verloop dan de explosieve groei van De Panne-Bad in de oorspronkelijk Ollevierduinen, die een ware transformatie doormaakten na de aanleg van de Nieuwe Zeelaan in 1892. Vooral de aannemer Arthur Bonzel speelde daar een pioniersrol in. Met grote gedrevenheid verkavelde hij zijn strandeigendommen langs de Promenade en in twee zijstraten – de Walkiersstraat en de naar hem genoemde Bonzellaan, die over de Duinkerkelaan doorliep via de Squaire Bonzel tot aan de Nieuwe Zeelaan.
Vóór 1900 werd de zone tussen de Zeelaan en de toenmalige Bonzellaan (nu Zeilweg), evenals de zone tussen de Visserslaan en de Witteberg bebouwd – allemaal op gronden uit het bezit van Bonzel.
Het was een tijdperk waarin de postkaart nog in de kinderschoenen stond. Toch zouden na 1900 honderden postkaarten verschijnen met afbeeldingen van deze fonkelnieuwe villa’s: een prachtig visueel archief van een badplaats in volle ontwikkeling. Even later begonnen verschillende van deze villa’s aan een tweede leven als pension de famille of hotel.
De Villa des Ancres wordt daarbij vaak genoemd als een van de allereersten, geopend in 1894. In datzelfde jaar werd ook het Chalet des Islandais gebouwd op het strand, waar later het Hotel Terlinck uit zou groeien. Iets landinwaarts verschenen in 1895 het Hotel des Marines (waar nu de Cordial) en in 1896 het imposante Hotel Continental.
Het luxehotel Terlinck is gebouwd in 1897 op initiatief van mevrouw EugenieBaelden (vrouw van Houtemnaar Henri Terlinck), gesteund door visionair stedenbouwkundige Albert Dumont evenals Arthur Bonzel (was op zijn grond gebouwd). Het hotel zou na vele verbouwingen en een rijke geschiedenis een ware ereplaats verwerven in De Panne, tot het in 2004 alsnog verdween onder de golven van de vastgoedwoede die reeds in het begin van de jaren 1950 was begonnen. Oorlogen brachten in De Panne opvallend weinig schade toe – de sloopkogel des te meer. Binnen nauwelijks één decennium verdwenen de meeste villa’s voor moderne appartementsgebouwen.
Op de historische foto die hierboven als onthaalfoto diende voor dit artikel, zien we de nieuwe westelijke kant van de promenade, herkenbaar aan het houten casino uit 1905. Dit casino brandde volledig af in 1911 en werd in 1922 herbouwd in een elegante art-decostijl. In het boek La Panne, chronique d’un temps perdu van Philippe Dumont lezen we op meeslepende wijze hoe het er in dit nieuwe casino aan toeging. De Franstalige bezoekers spraken er zelfs Engels om zich nog verfijnder voor te doen.
Deze affiche vanuit de jaren voor de Eerste Wereldoorlog toont op treffende wijze het kantelpunt tussen de oude en de nieuwe wereld. We zien nog enkele vissersboten op het strand, maar tegelijk duiken de eerste villa’s al op in de duinen. Het symboliseert de overgang van een eeuwenoude vissersgemeenschap naar een moderne, mondaine badplaats. We zien ook reeds de eerste villa’s verschijnen in de achterliggende duinen van Arthur Bonzel (vanaf 1995 Beschermde Dumontwijk)
Het grootste deel van de prachtige villa’s in de huidige Dumontwijk werd gebouwd vóór de Eerste Wereldoorlog. De architectuur draagt duidelijk de kenmerken van de cottage-stijl, geïnspireerd door Bretagne maar vooral door Engeland. Vandaag vormt deze wijk een van de meest waardevolle schatten van De Panne – een levende getuigenis van een tijd waarin kwaliteit en schoonheid nog centraal stonden in de badplaatsontwikkeling.
Lees ook:
– Eerste hotels aan ’t Bad
–Villa’s Zeedijk-West in de Belle Epoque
– Eugenie Baelden-Terlinck
–Urbanisatieconcept Albert Dumont
