Op vrijdagavond, 1 december, verzamelden de bewoners van de uitgebreide Dumontwijk in het Parkhotel voor de feestelijke opening van de heraanleg van de Dumontwijk Fase 1. De opkomst overtrof alle verwachtingen, met meer dan 130 enthousiaste inschrijvingen die getuigden van de betrokkenheid van de gemeenschap. De werken hebben exact 2 jaren in beslag genomen. Nu zijn de werken van Fase 1 ver afgerond en zal men starten aan de procedures voor de oplevering. De eind-oplevering is pas veel later.
Het evenement begon met een formeel gedeelte, gevolgd door een uitgebreide receptie die de perfecte gelegenheid bood voor ontmoetingen en nieuwe kennismakingen. Burgemeester Bram, zelf een bewoner van de wijk, gaf toe verrast te zijn door het aantal nieuwe gezichten dat hij tegenkwam, ondanks dat hij midden in de wijk woont.
Een hoogtepunt van de avond was de aankondiging van de start van Fase 2, gepland voor begin februari 2024. Deze fase zal zich richten op het historische deel van de wijk, met speciale aandacht voor de karakteristieke “sentiertjes. Nieuw was de toevoeging van een grote rozentuin op het driehoekige pleintje bij de kruising van de Albert Dumontwijk en de Bortierlaan.
Fase 3 (tussen Witte Berglaan en de Koninklijke Baan) en Fase 4 (het Albertpleintje) staan ook op de planning, hoewel de details nog moeten worden uitgewerkt en besproken, wellicht in de volgende legislatuur.

1. Reden van de werken

De heraanleg van de Dumontwijk omvat niet alleen de herbestrating van drie nieuwe straten – de Albert Dumontlaan, de Bortierlaan en de Halmenstraat – maar ook aanzienlijke ondergrondse werken. De focus lag niet alleen op vernieuwing van het wegdek en vergroening, maar vooral op uitgebreide rioleringswerken en de volledige vernieuwing van nutsleidingen waaronder elektriciteit, gas, water en een nieuwe glasvezelkabel.

Een cruciaal aspect van het project is de aanpak van de riolering. De hoofdafvoer van De Panne – Bad verloopt via de Albert Dumontlaan en het pompvillaatje in de Duinkerkelaan, naast de vroegere miniatuur golf, wat het gebied beschermt tegen overstromingen. Dit is vooral relevant gezien het “pluviale overstromingsgebied” waarin de wijk grotendeels ligt, zoals aangegeven op de kaart hieronder.

De ingenieur van de gemeente Wim Morel, die al meerdere legislaturen heeft gepleit voor de sanering van de verouderde maar strategische riolen, was verheugd tijdens de inhuldiging. Hij benadrukte de noodzaak van deze werken, vooral gezien de pluviale overstromingsgeschiedenis van het gebied, zoals nog herinnerd wordt door de grote overstromingen in de Dumontwijk in augustus 2008.

Tijdens een gesprek met Wim Morel werd duidelijk dat naast infiltratiebuizen voor regenwater ook een schutsysteem zal worden geïntegreerd in die riolen op helling in Fase 2. Dit systeem buffert regenwater en laat het zoveel mogelijk ter plaatse indringen in het poreuze zand. Deze buffercapaciteiten zijn onderling verbonden. Dit systeem werkt bijzonder goed in De Panne.

Dit sloot aan bij de visie van Aquaduin, die donderdag 30 november een interessante voordracht hield in de Witte Burg over dergelijke infiltratiesystemen. Lees>>>. In De Panne zijn op andere lage plaatsen ruime ondergrondse infiltratiebekkens gebouwd, waaronder het plein in de Kapellelaan naast het diepste punt van de Leopold I Esplanade. Bovendien komt er mogelijk een vergunning om een infiltratie in het Calmeynbos te starten, waarmee 250.000 m3/j rioolwater van het waterzuiveringsstation van Adinkerke (achter de parking van Plopsaland) wordt omgezet in drinkwater. (nu reeds prorata van 60% in het ganse Aquaduin-gebied). Deze initiatieven benadrukken het streven naar duurzaam waterbeheer in het kader van de vernieuwde Dumontwijk.

Opvallend is dat de uitbaters Burcho & Kathleen, ondanks de herfstregens, voor het eerst geen water in de tuin van het Parkhotel hadden, wat aantoont dat de nieuwe infrastructuur effectief is.

2. Mooie afwerking van de bestrating

Sinds 1995 heeft Onroerend Erfgoed een doorslaggevende stem in het beschermde gedeelte van de Dumontwijk. Dit verklaart ten dele de langdurige duur van het project, dat zich uitstrekt over ongeveer drie gemeente-legislaturen met verschillende politieke meerderheden. Een welverdiende ereplaats was dan ook voorbehouden aan degenen die vanaf het begin betrokken waren, waaronder ex-schepenen Johan Blieck, Roland Florizoone en Serge Van Damme, die allen aanwezig waren bij de feestelijke opening in het Parkhotel.

Het project kreeg zijn eerste impuls in 2005 met de opstelling van het befaamde Herwaarderingsplan voor de periode 2011-2021. Vorig jaar werd dit plan vrijwel letterlijk overgenomen in het Beleidsplan (2022-2045), inclusief bindende regelgeving voor beeldbepalende woningen en richtlijnen voor de inrichting van het openbaar domein (inclusief straten en pleinen zoals het gemeentepark). Subsidies zijn aan deze richtlijnen gekoppeld.

De zaal in het Parkhotel, waar precies 17 jaar geleden het Herwaarderingsplan werd gepresenteerd, in aanwezigheid van de minister-president. was nu weer getuige van de feestelijke opening. Besluiten zoals het drastisch verminderen van autoverkeer en het beperken van het aantal parkeerplaatsen, werden destijds genomen en later door de gemeenteraad goedgekeurd (oorspronkelijk geen publieke parkings alleen enkele parkeerplaatsen voor bestemmingsverkeer).
Door het drastisch verminderen van het aantal parkeerplaatsen is het project vastgelopen in de vorige legislatuur onder Ann Vanheste.

“De wijk werd parkeerluw, zodat de leefbaarheid verhoogd en het straatbeeld rustiger werd. Er werden heel wat parkeerplaatsen vervangen door groen en er werd veel onthard. Dit zorgt in combinatie met een centrale straat, met heel brede graszones, voor een compleet ander zicht en beleving. Door die hele aanpassing zijn we als het ware ontwaakt in een andere wijk“.

Een punt van discussie tijdens het project was de bestrating, waarbij kleiklinkers werden vervangen door zandkleurig “uitgewassen beton” voor hoofdstraten en gele kleiklinkers voor minder drukke wegen, zoals te zien in en wandeling door DE BLIEDEMAKER bekijk>>>.
Ook voor de soort bomen werd het voorstel van Onroerend Erfgoed gevolgd nl. knotwilgen. Er zijn er 63 voorzien. Er worden er nog een 40 tal extra bijgeplant. Ze moeten natuurlijk de tijd hebben om te groeien. In afwachting heeft men alvast een 40.000 tal bloembollen geplant in de grasperken.
Op het driehoekig pleintje op de kruising van de Albert Dumontlaan en de Bortierlaan wordt een rozentuin geplant, bestand tegen de zilte zeelucht.

Een punt van discussie betrof de herkenbaarheid van het beschermde gedeelte, waar DE BLIEDEMAKER bezwaar tegen heeft ingediend. Dit leidde tot de invoering van een woonerf en een speciaal circulatieplan om de zoektocht naar parkeerplaatsen te ontmoedigen (het oostelijk gedeelte op de kaart heeft hierin destijds niet willen meedoen).
De architecturale verschillen tussen de villa’s in het beschermde gedeelte en die in de uitbreiding zijn groot. De oudere villa’s in het oostelijk gedeelte dateren meestal van VÓÓR de Eerste Wereldoorlog, terwijl degene ten westen van de Witteberglaan meestal NA de Tweede Wereldoorlog zijn gebouwd. Dit verschil in bouwstijl is het best te ervaren tijdens een Dumontwandeling Lees>>>. Hoewel het oorspronkelijke idee was om de bezoeker via verschillende bestratingen en poorteffecten te laten voelen dat hij het beschermde gedeelte betrad, is dit plan niet volledig gerealiseerd ingevolge de uitbreiding van de wijk. Een gemiste kans volgens sommige critici.

Maar ook de eigenaars in de wijk hebben aanzienlijke inspanningen geleverd voor het onderhoud en de restauratie van hun huizen. Enkele resterende “pijnpunten”, zoals de Cordial en de Chalutier, zijn nog niet volledig opgelost. De restauratie van de Chien Vert is echter in volle gang, en ook Castel Mino krijgt een waardevolle herbestemming gekregen na recente verkoop.

Deze restauratie-inspanningen worden niet alleen gedreven door het meevoelen van de wijk door de eigenaars, maar ook ondersteund door subsidies van Onroerend Erfgoed, zoals eerder gemeld in DE BLIEDEMAKER.

De Dumontwijk, met zijn architecturale diversiteit en de inspanningen van eigenaars voor onderhoud en restauratie, blijft een levendig erfgoed dat wordt gekoesterd door zowel de gemeenschap als betrokken instanties. Schepen Wim Janssens en burgemeester Bram Degrieck benadrukken de trots op de Dumontwijk en het belang van behoud.

Schepen Wim Janssens zegt in de aanhef van zijn toespraak:
“Dit is niet zomaar een project.
Dit zijn niet zomaar straten.
Dit is de DUMONTWIJK.
Een wijk waar we trots op zijn en willen bewaren.
Een wijk waar velen komen kijken naar de mooie architectuur.
Een wijk waar het goed wonen is.”
Burgemeester Bram Degrieck zegt:
“Ik zie dagelijks dat veel mensen in de Dumontwijk foto’s nemen van de karakteristieke villa’s. Deze activiteit wekt verwondering bij veel inwoners van De Panne, die zich niet volledig bewust zijn van de pracht van hun eigen wijk. Dat is zo als men deze wijk altijd gekend heeft”
(beiden wonen midden in de uitgebreide Dumontwijk evenals schepen Cindy Verbrugge en ex-schepenen Christophe Delrive, Marc Decoussemaeker en notaris Serge Van Damme. In het beschermd gedeelte zullen bijgevolg geen appartementenbuildings gebouwd worden.

3. Kosten

Tijdens de toespraak van Schepen Wim Janssens werden cruciale financiële details onthuld van Fase 1 en Fase 2.
Raming Fase 1: 3.100.000 euro (600.000 rechtstreeks gebudgetteerd bij de gemeente. 2.500.000 voor de riolerings- en de bovenbouwwerken van de fondsen van De Panne bij Aquaduin. Opmerkelijk is de aanzienlijke investering in rioleringsinfrastructuur ten opzichte van de bovenbouw)
Subsidie Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) 1.697.000 euro
Subsidies van Erfgoed: vooral gericht op bomen en voor het groenonderhoud
Raming Fase 2: 4.166.000 euro (1.000.000 rechtstreeks gebudgetteerd bij de gemeente, 3.000.000 voor de riolen. Bemerk Fase 2 is duurder dan Fase 1)
Subsidie VMM: 1.4000.000 euro
Subsidie Erfgoed: ?
Fase 3 en Fase 4 te bestuderen door volgende legislatuur

4.Besluit

Schepen Wim Janssens toonde zijn waardering en trots voor de bijdragen van verschillende partijen aan het project. Hij noemde specifiek Onroerend Erfgoed Brugge, studiebureau Omgeving voor het Herwaarderingsplan, studiebureau Jonckheere voor de werken, aannemers Vanlerberghe en Seru, ….
Een speciaal applaus ging uit naar de gemeentemedewerkers: in het bijzonder ingenieur Wim Morel het teamleed van hetgeen nu Facility genoemd wordt. Maar ook voor Karl Delbarge die de dagelijkse reclamaties van de werf naar de gemeente moest opvangen. Ook de dienst communicatie heeft voorbeeldig werk gedaan o.a. via het krantje en de wekelijkse nieuwsbrief.
De komende weken worden nog enkele kleine afwerkpuntjes opgekuist.
Wij hopen dat hetzelfde toegewijde team met enthousiasme Fase 2 van het project zal aanpakken binnen twee maanden

Met Dumontwijk Fase 1 als mijlpaal en de belofte van verdere ontwikkelingen in het verschiet, markeert deze avond niet alleen een fysieke transformatie maar ook een gemeenschappelijk engagement voor de toekomst van dit historische stukje De Panne.

Nog enkele sfeerbeelden door Walter Carels via Facebook en DE BLIEDEMAKER