Opening Fase 2 Dumontwijk (1/2)

Na 4,5 jaar werken krijgt de wijk opnieuw haar ademruimte
We hebben geen tijd om een DE BLIEDEMAKER te schrijven. Op vrijdagavond de feestelijke inhuldiging van de wijk, zaterdag de Boulevard Dumont voor het grote publiek en zondag het aperitiefconcert in één van de mooiste tuinen van de wijk.
Op vijdagavond 28 augustus 2026 verzamelden de bewoners, en iedereen die op zijn manier heeft bijgedragen aan de vernieuwing van de Dumontwijk, zich op het kruispunt van de Visserslaan en de Albert Dumontlaan. Daar werd Fase 2 van de heraanleg van de Dumontwijk feestelijk gevierd.
En wat een opkomst!
De belangstelling overtrof duidelijk de verwachtingen en was meteen een bewijs van hoe sterk de Dumontwijk leeft bij haar bewoners. Het werd niet alleen een officiële plechtigheid, maar vooral een gezellige avond waarop buren elkaar ontmoetten en nieuwe gezichten leerden kennen.
Ook burgemeester Wim Janssens, die zelf in de wijk woont, gaf toe verrast te zijn. Ondanks het feit dat hij midden in de Dumontwijk woont, ontdekte hij tijdens de avond nog heel wat mensen die hij voordien nauwelijks of helemaal niet kende.
De werken van alleen Fase 2 hebben ongeveer 2,5 jaar geduurd. De werken zelf zijn nu beëindigd, al moeten nog enkele kleine afwerkingspunten worden aangepakt zoals “poorteffecten” en en “maximum snelheid van 20 km/uur”.. Dus de procedures voor de voorlopige oplevering kunnen starten. De definitieve oplevering komt uiteraard pas veel later.
Fase 3 van de heraanleg start volgens de planning midden september 2026. Deze fase richt zich voornamelijk op de omgeving van de Onze Lieve Vrouwkerk.
Daarna blijft nog één belangrijk onderdeel over: de vergroening en herinrichting van het Koning Albertpleintje.
Daarvoor is momenteel nog geen definitief door de gemeenteraad goedgekeurd plan. De uitvoering wordt pas ongeveer twee jaar later verwacht.
Als alles volgens planning verloopt, zal de volledige herinrichting van de Dumontwijk dus nog tijdens deze legislatuur worden gerealiseerd.

1. Het gaat om veel meer dan nieuwe straatstenen

Wanneer men door de vernieuwde Dumontwijk wandelt, valt natuurlijk in de eerste plaats de nieuwe bestrating en de vergroening op.
Maar onder de grond gebeurde misschien wel het belangrijkste werk.
De heraanleg omvatte immers een grondige vernieuwing van de riolering en de nutsleidingen. Elektriciteit, gas, water en glasvezel werden vernieuwd of aangepast.
Vooral de rioleringswerken waren noodzakelijk.
Een groot gedeelte van de Dumontwijk ligt immers in een pluviaal overstromingsgevoelig gebied. De kaart hieronder maakt duidelijk dat vooral het lagere gedeelte van de wijk kwetsbaar is voor wateroverlast.
Dat is geen theoretisch probleem. Wie in de wijk woont, herinnert zich ongetwijfeld nog de grote overstromingen van augustus 2008.

Water: het onzichtbare maar belangrijke onderdeel
Gemeentelijk ingenieur Wim Morel heeft gedurende meerdere legislaturen gepleit voor de sanering van de verouderde riolering. Hij kent als geen ander de problemen die zich in een laaggelegen wijk kunnen voordoen.Hij kent de noodzaak van deze werken, vooral gezien de pluviale overstromingsgeschiedenis van het gebied, zoals nog herinnerd wordt door de grote overstromingen in de Dumontwijk in augustus 2008.
De nieuwe infrastructuur moet de wijk dan ook beter wapenen tegen de steeds belangrijker wordende problematiek van hemelwater en wateroverlast.
Ook Aquaduin werkt vandaag sterk rond infiltratie en duurzaam waterbeheer. In andere laaggelegen delen van De Panne werden reeds grote ondergrondse infiltratievoorzieningen aangelegd. Lees>>>.
Een voorbeeld vinden we aan de Kapellelaan, waar onder het plein naast het laagste gedeelte van de Leopold I Esplanade een infiltratiebekken werd gerealiseerd.
Ook in het Calmeynbos wordt gewerkt aan een belangrijke uitbreiding van de waterwinning. 250.000 m3/j rioolwater van het waterzuiveringsstation van Adinkerke wordt daarbij verder opgewaardeerd tot drinkwater.
Uitbreiding waterwinning in het Calmeynbos
Het zijn misschien minder zichtbare werken dan een nieuwe straat of een mooi aangeplant plantsoen, maar ze zijn op lange termijn minstens even belangrijk.

2. Een wijk die zichtbaar veranderd is

Wie vandaag door de Dumontwijk wandelt, ziet een wijk die er duidelijk anders uitziet dan enkele jaren geleden.
Sinds 1995 is het beschermde gedeelte van de Dumontwijk beschermd als stadsgezicht. Daardoor heeft Onroerend Erfgoed een belangrijke stem in de inrichting van de wijk. Dit verklaart ten dele de langdurige duur van het project, dat zich uitstrekt over ongeveer vier gemeente-legislaturen met verschillende politieke meerderheden.
Het plan heeft ongetwijfeld bijgedragen tot de lange voorbereiding en uitvoering van het project.
De eerste grote impuls kwam er al in 2005, met de voorbereiding van het bekende Herwaarderingsplan voor de periode 2011-2021.
Veel van de ideeën uit dat plan werden later opgenomen in het Beleidsplan 2022-2045. Daarbij horen ook richtlijnen voor de beeldbepalende woningen en voor de inrichting van het openbaar domein. Subsidies zijn aan deze richtlijnen gekoppeld.
Het resultaat daarvan zien we vandaag.

3. Minder auto’s, meer ruim

Een van de meest ingrijpende keuzes was de beslissing om de Dumontwijk parkeerluw te maken.
Dat was destijds geen gemakkelijke discussie.
Het aantal parkeerplaatsen werd verminderd en op verschillende plaatsen kwam ruimte vrij voor groen en ontharding. De bedoeling was duidelijk: minder auto’s in het straatbeeld en meer ruimte voor de leefbaarheid van de wijk. Men sprak van uitsluitend bestemmingsverkeer.
Het idee was al opgenomen in het Herwaarderingsplan en werd later door de gemeenteraad bevestigd.
Maar de uitvoering ervan liep niet altijd van een leien dakje. De discussie over parkeren heeft het project jarenlang mee bepaald en heeft er uiteindelijk toe bijgedragen dat de realisatie vertraging opliep.
Vandaag kunnen we echter vaststellen dat het principe werkt.

4. Klinkers, beton en knotwilgen

Niet iedereen was het eens met de gekozen bestrating. Voor de kruispunten en de 2 hoofdstraten werd gekozen voor uitgewassen beton, terwijl voor de minder drukke straten gele kleiklinkers werden gebruikt. bekijk>>>.
Ook over de herkenbaarheid van het beschermde gedeelte heeft DE BLIEDEMAKER zich kritisch uitgelaten. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat bezoekers letterlijk zouden kunnen voelen wanneer ze het beschermde gedeelte binnenkomen, onder meer door verschillen in bestrating en door poorteffecten.
Dat idee is uiteindelijk nog niet volledig uitgevoerd. Vooral voor de poorteffecten zijn nog ideeën nodig o.a. door aanplantingem
Persoonlijk vind ik dat jammer.
Want de Dumontwijk is immers niet overal hetzelfde.
De oudste villa’s in het oostelijke, beschermde gedeelte dateren meestal van vóór de Eerste Wereldoorlog. De villa’s in het westelijke gedeelte van de uitgebreide wijk , de “D’Arripewijk” genoemd, zijn overwegend van na de Tweede Wereldoorlog.
Dat architecturale verschil is juist een van de charmes van de Dumontwijk.
Wie dit echt wil ontdekken, moet daarom maar eens een Dumontwandeling maken.
Dumontwandeling – ontdek de wijk te voet
Ook de keuze van de bomen werd mee bepaald door Onroerend Erfgoed. Er werden onder meer knotwilgen aangeplant en er kwamen er uiteindelijk heel wat meer dan oorspronkelijk voorzien.Nu zijn ze nog klein.
Maar bomen hebben één groot voordeel: ze groeien!
En wie weet hoe de Dumontwijk er over twintig jaar uitziet, zal wellicht zeggen dat men vandaag precies op tijd begonnen is.
In afwachting daarvan zorgen de vele bloembollen in de graszones alvast voor kleur.

5. Niet alleen de straat, ook de huizen

Een mooie openbare ruimte heeft natuurlijk pas echt waarde wanneer ook de woningen worden onderhouden. En ook daar hebben heel wat eigenaars de voorbije jaren grote inspanningen geleverd.
Verschillende historische villa’s werden gerestaureerd of zijn momenteel in restauratie. (3 nieuwe worden binnenkort aangevat)
De Chien Vert is bijna afgewerkt.
De Cordial en de Chalutier blijven nog enkele van de bekende pijnpunten.
En daar is inmiddels ook de villa Sans Gène bijgekomen. De herbeduining van de tuin is gestart.
Die restauraties zijn belangrijk. De Dumontwijk wordt immers niet alleen beschermd door de overheid. Uiteindelijk zijn het ook de eigenaars die ervoor zorgen dat de historische gebouwen blijven bestaan en goed onderhouden worden.
Daarbij kunnen zij rekenen op ondersteuning en subsidies van Onroerend Erfgoed.
Het is precies die combinatie van een kwalitatieve openbare ruimte én goed onderhouden historische gebouwen die de Dumontwijk haar unieke karakter geeft.

6. Een wijk waarin ook de politiek woont (en gidsen)

De Dumontwijk heeft ondertussen ook enkele opvallende inwoners uit de plaatselijke politiek aangetrokken.
Onder meer voormalig burgemeester Bram Degrieck en schepenen Christophe Delrive en Marc Decoussemaeker, evenals notaris Serge Van Damme, wonen midden in de uitgebreide Dumontwijk.
Dat is misschien wel een mooi compliment voor de wijk.
En in het beschermde gedeelte ligt nog een belangrijk voordeel: afbraak en vervanging door grote appartementsgebouwen zijn er niet aan de orde.
De historische schaal en het karakter van de wijk blijven daardoor behouden.

7. Een woord van dank

Tijdens zijn toespraak benadrukte burgemeester Wim Janssens zijn waardering voor iedereen die aan de realisatie van het project heeft meegewerkt.

Hij verwees onder meer naar Onroerend Erfgoed Brugge (o.a Dominique Vierens was aanwezig), studiebureau Omgeving, dat het Herwaarderingsplan mee vorm gaf, en studiebureau Jonckheere, dat instond voor de uitvoering.
Ook de aannemers Vanlerberghe en Seru werden bedankt.
Maar vooral de gemeentelijke medewerkers verdienen volgens de burgemeester een woord van dank. Ingenieur Wim Morel en het team van wat vandaag Facility heet, stonden jarenlang mee in voor de technische opvolging
En dan was er nog Karl Delbarge, die tijdens de werken de dagelijkse stroom aan opmerkingen, vragen en klachten van bewoners naar de gemeente moest opvangen.
Een werf van 4,5 jaar brengt nu eenmaal niet alleen stenen en beton met zich mee, maar ook… telefoontjes!
Ook de communicatiedienst verdient een pluim. Met het krantje en de wekelijkse nieuwsbrieven werden de bewoners behoorlijk goed op de hoogte gehouden van de vorderingen.

8. En nu Fase 3!

De laatste afwerkingspunten van Fase 2 worden de komende weken aangepakt. Maar lang zal het gemeentelijke werfteam niet kunnen uitrusten.
Binnen ongeveer veertien dagen staat Fase 3 al voor de deur.
Dan verhuist de werf naar de omgeving van de Onze Lieve Vrouw kerk.
En daarna wacht nog het Koning Albertpleintje gepland binnen 2 jaar.
Er ligt dus nog werk op de plank.
Maar één ding is duidelijk geworden tijdens deze feestelijke avond: de Dumontwijk is niet langer een project op papier.
Na meer dan twintig jaar plannen maken, discussiëren, aanpassen, wachten en uiteindelijk uitvoeren, begint het eindresultaat stilaan zichtbaar te worden.
Als straks ook Fase 3 en uiteindelijk het Koning Albertpleintje gerealiseerd zijn, zal een groot hoofdstuk van de geschiedenis van de Dumontwijk worden afgesloten.

9. Een wijk om fier op te zijn

De opening van Fase 2 was daarom meer dan de officiële opening van een vernieuwde straat.
Het was een feest van de wijk zelf.
Een wijk met een bijzondere geschiedenis. Een wijk met mooie villa’s, maar ook met nieuwe woningen. Een wijk die soms hevig discussieert over parkeren, bomen, beton, klinkers en verkeerscirculatie.
Maar vooral een wijk waarin mensen wonen die duidelijk fier zijn op hun Dumontwijk.
En misschien is dat wel de belangrijkste conclusie van deze avond.
“De Dumontwijk is geen openluchtmuseum”.
Het is een levende wijk die voortdurend verandert en zelfs bijbouwt, maar tegelijk haar geschiedenis probeert te bewaren.
Met Fase 2 achter de rug en Fase 3 voor de deur kunnen we alleen maar hopen dat hetzelfde toegewijde team met evenveel enthousiasme aan het volgende hoofdstuk begint.
Proficiat aan iedereen die hieraan heeft meegewerkt.
En vooral:
Proficiat aan de Dumontwijk!

10. Nog af te werken puntjes van fase 2

1. Herkenbaarheid van de Dumontwijk: men moet voelen waar de beschermde wijk begint
Een belangrijk discussiepunt bij de herinrichting van de Dumontwijk was de herkenbaarheid van het beschermde gedeelte.
DE BLIEDEMAKER heeft er al eerder voor gepleit dat het verschil tussen het beschermde historische gedeelte en de latere uitbreiding van de wijk duidelijker zichtbaar en voelbaar zou worden.
De Dumontwijk is een homogeen geheel. Het beschermde gedeelte verschilt zowel architecturaal als historisch sterk van de uitbreiding richting Duinkerkelaan. Ook aan de kant van de Nieuwpoortlaan en de Zeelaan zou duidelijker moeten worden aangegeven dat men een bijzonder en beschermd stukje De Panne binnenrijdt.
Poorteffecten
In het oorspronkelijke concept was daarom sprake van zogenaamde ‘poorteffecten’.
De bedoeling was eenvoudig: wie de Dumontwijk binnenrijdt, zou als het ware moeten voelen dat hij een bijzondere wijk binnenkomt.
Dat hoeft niet noodzakelijk met echte vaste poorten te gebeuren. Integendeel, dergelijke constructies zouden misschien helemaal niet passen bij het open karakter van de wijk.
Er zijn inmiddels andere ideeën denkbaar, bijvoorbeeld door vaste vernauwingen met beplanting, eventueel aangevuld met verplaatsbare plantenbakken. Op die manier kan een duidelijke overgang worden gecreëerd zonder het historische karakter van de wijk aan te tasten.
Zo’n poorteffect zou bovendien niet alleen esthetisch interessant zijn. Het kan ook een verkeersremmende functie hebben.
En daarmee komen we meteen bij een ander probleem.

2. 20 km/u: veel automobilisten weten het nog altijd niet
De Dumontwijk is ingericht als woonerf, met een maximumsnelheid van 20 km/u
Toch hebben heel wat automobilisten dat blijkbaar nog altijd niet begrepen
Dat is niet zo verwonderlijk. Bij de vroegere inrichting werd de maximumsnelheid bij de toegangen aangeduid met een verkeersbord en bovendien op het wegdek geschilderd. Vandaag ontbreekt een dergelijke duidelijke herinnering .
Bovendien zijn er in de vernieuwde wijk weinig echte fysieke maatregelen die automobilisten automatisch tot vertragen dwingen.
En uiteindelijk is er natuurlijk nog altijd maar één echte manier om ervoor te zorgen dat een snelheidsbeperking wordt gerespecteerd: controle.
De automatische snelheidsmeter als eenvoudig hulpmiddel
Daarom zou het een goed idee zijn om de verplaatsbare automatische snelheidsmeter regelmatig op een andere plaats in de wijk te zetten.
Momenteel staat die aan de Ernest D’Arripelaan (schoolomgeving), voordien in de Bortierlaan, maar waarom zou hij niet af en toe verhuizen naar bijvoorbeeld de Visserslaan, bij het binnenrijden vanaf de Markt?
Juist daar lijkt een snelheidsmeting nuttig.
Zo’n toestel heeft bovendien een dubbel effect: het maakt de bestuurder bewust van zijn snelheid én het werkt preventief zonder dat er meteen een boete aan te pas komt.
Misschien moet de snelheidsmeter dus maar eens wat meer ‘op wandel’ gaan door de Dumontwijk.
Er is nog een klein bijkomend voordeel.
Wie met aangepaste snelheid door de wijk rijdt, zal ook minder last hebben van het rolgeluid van de kleiklinkers.
Dat is misschien een onverwacht neveneffect van de nieuwe inrichting: de kleiklinkers maken bestuurders niet alleen duidelijk dat ze door een bijzondere wijk rijden, ze maken hen ook letterlijk horen dat ze te snel rijden.
Maar uiteraard geldt ook hier:
20 km/u is niet alleen een verkeersbord. Het is een snelheid die men ook daadwerkelijk moet respecteren.
Een herkenbare toegang tot de Dumontwijk, gecombineerd met duidelijke signalisatie, een goed geplaatst snelheidsdisplay en eventueel enkele subtiele verkeersremmende ingrepen, zou daarbij veel kunnen helpen.
Want wie de Dumontwijk binnenrijdt, zou eigenlijk meteen moeten denken:

“Hier ben ik in een bijzondere wijk. Hier rij ik rustig.”

Met dank aan Walter Carels voor de sfeerbeelden via Facebook. DE BLIEDEMAKER voegt er graag enkele eigen beelden aan toe.

WORDT VERVOLGD met BOULEVARD DUMONT en APERITIEFCONCERT