Herdenking van de gedeporteerden

Op zaterdag 21 juni 2025 werden, naar jaarlijkse traditie, onze gedeporteerden van WO II herdacht. Een dag van rouw en bezinning, maar ook een dag van erkentelijkheid en van hoop op vrede!

De plechtigheid duurde de ganse voormiddag. Eerst werden de bloemen neergelegd aan het gedenkteken op de Begraafplaats aam Moeder Lambic.

Dan vertrok een stoet vanaf het gemeentehuis door de Zeelaan naar de gedenktekens van WO II in de Julien Demolderlaan en de Verenigingstraat.

Aan het monument van Julien Demolder waren veel verwonderde toeristen die onder de indruk waren van de “Vlaamse Leeuw” en de “Brabançonne” door ons “Pullenmuziekje”.
Over Julien Demolder Lees>>>

En dan verder naar het monument in de Verenigingsstraat aan de school “De Tuimelaar” (het vroegere “Panne-Instituut”). Op de speelplaats werden op 27 juni 1942, 83 jaar geleden, werden daar een 80 tal Pannenoars samengebracht om dan als vee te worden getransporteerd naar Brugge. Tien zijn nooit teruggekomen. Een urne met de as van deze slachtoffers werd als symbolisch gebaar bijgezet bij de gedenkplaat aan de inkom van de school. Het is een ultieme hulde aan de miljoenen doden die geofferd werden op het altaar van een niets ontziend Nazi-bewind.

Ook daar werden bloemen neergezet. o.a. door Willem Dezeure als voorzitter van de vzw “Panne Instituut”.

Ook door de burgemeester

Binnen in de zaal van de school bestond de erebehuldiging uit het afroepen van alle namen van de gedeporteerden. Bij elke naam heeft één van de kinderen een bloem geplaatst naast de foto.

De slottoespraak was door onze nieuwe burgemeester Wim Janssens die zeer fier roemde over zijn vroegere liberale school hier.

Uittreksel uit een dergelijke vorige toespraak door schepen Serge Van Damme (2009): “...Op een vroege zomer­morgen werden 146 van onze jonge Pannenaars met een duivelse machtsontplooiing uit hun bed  gerukt en aangehouden door de Duitse bezettingsmacht.  Vaders en zonen werden ruw van hun bed gesleurd, naar buiten gepord, bliksemsnel in wachtende auto’s geduwd of voortgedreven op de punt van een geweer of een mitraillette. Zij kregen geen tijd om afscheid te nemen van familie of vrienden. Angst, onmacht, woede, waren van vele gezichten af te lezen.
Zij werden beschuldigd van “terrorisme”, “spionage”, “sabotage”,  “anglofilie” of “clandestiene samenwerking met de geallieerden”.
Op deze speelplaats van het toenmalig “Panne-Instituut”, werd de elite van een ganse generatie Pannese jeugd samengebracht, om dan als vee te worden getransporteerd naar de concentratie- en uitroeiingskampen van Breendonk, Dachau, Sachsenhau­sen, Bergen-Belzen, Neuengamme, Flossenburg e.a.. Zij werden geschandvlekt met een rode driehoek, het kenteken voor politieke gevangenen, en kregen als enige aanspreektitel een nummer getatoeeerd op hun arm.
Tweeëntwintig weerstanders uit ons gewest, waarvan tien uit onze eigen gemeente De Panne, waaronder 7 oud-leerlingen van deze school, lieten in afschuwelijke omstandigheden het leven in deze kampen van de dood.
“Het wreedste wezen op aarde is de mens die zich vergrijpt aan de rechten van de mens.”
Onze politieke gevangenen hadden zich belangeloos ten dienste gesteld van vrijheid en vrede, en stierven als martelaars, als slachtoffers van het blind naziterreur.
Hun geweldloos verzet tegenover de zich soms gewetenloos gedragende bezetters geldt als voorbeeld van moed en zelfopoffering. Dit onnoemlijk offer mag niet verloren gaan. Alleen als wij ons de diepe zin van deze tragedie herinneren, en er de gepaste lessen of conclusies uit trekken, zullen wij kunnen stellen dat het offer en de dood van de Pannese weerstanders niet volledig zinloos is ge­weest.
De weinigen die de uitroeiings- of concentratiekampen tot vandaag hebben overleefd hebben een lange lijdensweg doorworsteld en huiveren nog steeds bij de gedachte aan die gruwelijke en onmenselijke  passage uit hun leven. De opgedane trauma’s hebben hen tot hun laatste dag als een tijdbom achtervolgd of blijven hen nog steeds achtervolgen.
Een achttal straten en pleinen in onze gemeente werden genoemd naar deze stille helden. Het benadrukt onze verbondenheid met deze generatie jonge mensen die hun idealisme met hun leven bekochten.
De leerkrachten en leerlingen van deze school ervaren het als een collectieve plicht ervoor te zorgen dat deze jonge mensen nooit vergeten worden. Daarom kregen hun foto’s hier in deze school een bijzondere ereplaats. Zij zijn de stille getuigen van een onuitsprekelijk lijden.
Ook de familieleden en vrienden van de gedeporteerden zijn door de hel gegaan. De onzekerheid over het al dan niet in leven zijn van hun dierbaren en de onmogelijkheid de doden te repatriëren waren voor hen eventuele martelingen.
Aan hen wensen wij nogmaals ons medeleven en sympathie te betuigen.
Ons respect moeten wij ook betuigen aan al de anonieme slachtof­fers van de Nazikampen. ..”

• Artikel door Jacques Debacker over de 10 straatnamen van gedeporteerde Pannenaars die nooit terugkwamen LEES>>>
• Lees uitgebreid over het VERZET in De Panne op de site van Jacqueline Vandenhende Lees>>>
• Organisatie v an het Verzet. Lees>>>
• Biografiën van verzetsleden Lees>>>

Aanvulling: naar ik vernomen heb tijdens de rondgang zou ons lokaal bestuur van De Panne een nieuwe actie doen om de woningen van de 10 gedeporteerde aan te duiden met een gedenkplaatje. Dergelijke plaatjes werden vroeger reeds ingemetseld in de gevels van die woningen maar werden soms door de opeenvolgende eigenaars schaamteloos uitgebroken of mer dikke verf overschilderd.
Wordt dus in ere hersteld!

Eigen bedenking:
Toen ik daar zat in het schooltje was ik toch tevreden dat ik mijn legerdienst gedaan had (als KRO reservecommandant Luchtmacht).
Niet te geloven hoe weinig de nieuwe generatie bewust is van de mogelijkheid tot oorlog. (zo nabij in Oekraïne!).
Het nieuws staat vol met discussies ALLEEN over geld voor de oorlog. Maar over het belangrijkste wordt niet gesproken: de “WEERBAARHEID van onze samenleving”.
Een grote les is hoe het leger samen met de burgers in Oekraïne reeds 3 jaar standhouden tegen de Russische invasie.
Oekraïne toont dat een sterke verdediging niet alleen draait om tanks en vliegtuigen, maar om mensen die bereid zijn hun land te verdedigen. Als we willen dat onze samenleving bestand is tegen toekomstige crises, moeten we investeren in mentale en fysieke paraatheid. De herinvoering van een moderne vorm van dienstplicht is een logische stap. Niet alles kan worden uitbesteed aan een beroepsleger of aan politici. Elke burger telt.

Waar verplicht voor mannen? (soms met mogelijkheid tot burgerdienst):
Zwitserland (vrouwen kunnen vrijwillig dienst nemen),
Alle Scandinavische en Baltische landen: Finland verplicht voor mannen, Noorwegen verplicht sinds 2025 zowel voor mannen als vrouwen, Zweden heringevoerd in 2017 zowel voor mannen als vrouwen, Denemarken verplicht voor mannen en vrouwen vrijwillig, Litouwen en Estland verplicht voor mannen, Griekenland en Cyprus voor mannen van Griekse afkomst verplicht.
Wel geen dienstplicht meer in België, Luxemburg, Nederland, Spanje, Portugal Verenigd Koninkrijk, Ierland, Tsjechië, Slowakije en Hongarije
Opgeschort: in Duitsland, Frankrijk en Italië
Het is tijd om de discussie voor herinvoering in te voeren: willen we een zwakke, afhankelijke samenleving, of een veerkrachtig volk dat klaar is voor de uitdagingen van de toekomst? (bemerk Dienstplicht heeft nog veel andere voordelen: verplichte legerdienst hoeft niet ouderwets of militaristisch te zijn. Ze kan modern, inclusief en breed worden opgevat: met aandacht voor digitale oorlogsvoering, civiele bescherming, eerste hulp en noodplanning (bijvoorbeeld bij natuurcatastrofen en nucleaire wolk…). Jongeren zouden een jaar van hun leven investeren in het versterken van de samenleving, en daar waardevolle vaardigheden en levenslessen voor terugkrijgen.