De Zeeparkduinen worden natuurgebied

Na 12 jaar sinds het indienen van het eerste bezwaarschrift door DE BLIEDEMAKER tegen de eerste stedenbouwkundige bouwaanvraag om de camping te bebouwen heeft de Vlaamse Regering eindelijk besloten om het terrein van 8,85 hectare terug te brengen naar zijn oorspronkelijke bestemming als natuurlijke duinen in de groene gordel van De Panne.
Minister Zuhal Demir heeft doorgeduwd en haar belofte van februari 2023 waargemaakt. Ze verkreeg op maandag 5 februari 2024 groen licht om de camping te herbestemmen naar natuur. “Het gaat hier over de laatste onbeschermde duinen aan onze kust. Deze mogen niet verdwijnen. De duinen zijn niet alleen belangrijk voor de open ruimte en de biodiversiteit, maar vormen ook een natuurlijke buffer tegen overstromingen.” Minister Demir zal nu een GewRUP (=GEWestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan) maken om de camping te herbestemmen naar natuur. De komende weken zal ze met een STARTNOTA de formele procedure opstarten.
De moeilijke discussies over de planschade van het Gewest naar de promotoren NV. Seapark zijn waarschijnlijk nog niet afgerond. Het gaat over 10-tallen miljoenen euro’s en uit de kringen van het kabinet wordt vernomen dat het lager zal zijn dan de aankoopwaarde.
De doorbraak kan grotendeels worden toegeschreven aan de inzet van Natuurpunt, zoals verder uiteengezet in de mededeling van Natuurpunt in dit artikel.

1. Historiek

Historisch gezien had de gemeente al in het begin van de jaren 2000, bij de opmaak van het Gemeentelijk Structuurplan, haar huiswerk niet volledig gedaan. Het gedeelte Zeeparkduinen werd “vergeten”, wat leidde tot de noodzaak van een aanvulling met een GRUP (=Gemeentelijk Ruimtelijk UitvoeringsPlan).
Pas in 2012 werden we gewekt doordat een bouwaanvraag ingediend werd door toenmalig eigenaar Rykman van een klein gedeelte van de camping om er 8 povere “recreatiehuisjes” te bouwen. Dan heeft DE BLIEDEMAKER een bezwaarschrift ingediend met als argumentatie dat er eerst een GRUP nodig was met de plannen voor de volledige site. Lees>>>

Onder leiding van de huidige burgemeester Bram Degrieck, destijds schepen, werd jarenlang gewerkt aan het GRUP Zeepark. Het resultaat was stedenbouwkundig aantrekkelijker dan veel vakantieparken aan de kust die op voormalige campings met het statuut recreatiegebied op het gewestplan waren gevestigd. Ondertussen werden meerdere illegale campings aan de kust gesloten omdat ze lagen in “natuurzone”. De camping Zeepark was volledig reglementair want lag in “recreatiezone”. Dus geen uitdovende uitbating.

Het GRUP project werd volgens de regels van de kunst in het openbaar onderzoek gebracht (infomarkt zaterdag 25 juni 2016) en kreeg positieve adviezen van zowel de Milieuraad als de Gecoro (op 1 lid na). Na de infomarkt werden de panelen nog een hele tijd tentoongesteld in het gemeentehuis. Desondanks diende DE BLIEDEMAKER een bezwaar in, niet tegen het bouwproject zelf maar wel om de toegankelijke wandelpaden en de verbinding met het voorzien wandelpad in de Houtsaegerduinen te behouden. Lees>>>
Op meerdere bezwaren werd de GRUP positief bijgestuurd. Intussen werd ook het nevenliggend Zilt project goedgekeurd en uitgevoerd (lees verder).

De bevolking van De Panne, en blijkbaar ook de politici, aanvaardden gelaten de mogelijke bebouwing van dit waardevolle duinlandschap. Men vond 275 appartementen en een hotel goed voor de “commerce”. Achter de schermen echter ontstond een discussie tussen de promotor, de gemeente, ANB en Natuurpunt over dit project. De burgemeester probeerde via het GRUP een compromis te vinden tussen natuur, onroerend goed en recreatie. Het resultaat was beter dan verwacht.

Toch lijkt er een indruk te zijn dat de burgemeester niet volledig de kant van de natuur heeft gekozen, maar eerder de belangen van zijn kustgemeente heeft behartigd. Het lijkt erop dat eigentlijk geen enkele politicus in de gemeente heeft gestreden voor meer natuur, en er bestaat de vrees dat dit ook opnieuw zo zal zijn in de programma’s van de komende gemeenteverkiezingen.
Nooit heeft dit onderwerp op de agenda van de gemeenteraden gestaan (behalve goedkeuring GRUP). Alleen raadslid Arne Debaeke (onafhankelijke-ex DAS) vroeg in de Varia van 9 januari 2023 naar de stand van zaken in dit dossier en de voorkeur van het bestuur. De burgemeester en schepencollege hadden weinig info of waren blijkbaar niet betrokken in de besprekingen tussen het Vlaams Gewest en N.V Seapark. De burgemeester waarschuwde toen nogal authoritair dat bij een aankoop, de duinen het risico liepen omheind te worden.Herbekijk>>>
DE BLIEDEMAKER heeft ook nooit een antwoord gekregen op zijn eigen natuurbezwaarschrift.
Dit is ook ter sprake gekomen tijdens de commissie Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie van het Vlaams Parlement ingevolge een openbare vraag van Mieke Schauvliege (Groen) en Maxim Veys (Vooruit) Lees 17/1/2023>>>
Dit dossier is ter sprake gekomen tijdens de wandeling naar de start van de Sahara natuurbeheerswerken in 2020 Lees>>>

Maar ik denk dat de grote doorbraak kwam door voorzitter Koen Verschoore van Natuurpunt Westkust. Zie inzending volgende paragraaf.

2. Tekst van Koen Verschoore Voorzitter Natuurpunt Westkust

“Enkele reflecties over de bescherming van de Zeeparkduinen.

Natuurpunt Westkust is verheugd dat de Minister van Omgeving , mevrouw Zuhal Demir, het initiatief heeft genomen om de Zeeparkduinen definitief te beschermen door een herbestemming van het terrein van recreatiegebied naar natuurgebied. De pleidooien van academici, Vlaamse bouwmeesters, ecologen en natuurliefhebbers hebben een proces in gang gezet dat lang massaal gecoverd werd door alle media met het bekende resultaat. Wij hopen dat er zo een einde komt aan de onzekerheid en dat het een verhaal wordt met enkel winnaars.
In de marge hiervan wil ik toch enkele bedenkingen kwijt. Nooit hebben wij enige tegenkanting ondervonden van het gemeentebestuur. Wij hadden zelfs begrip voor de ontgoocheling van de burgemeester, die met het GRUP een tweede klein Berlijn pal op de kustlijn, wou vermijden,. Nergens in onze communicatie in de pers stelden wij het gemeentebestuur in gebreke rond het behoud van de Zeeparkduinen. Dat het gemeentebestuur niet proactief initiatieven nam voor bescherming is logisch want dat zou betekenen dat ze het eigen GRUP in vraag zouden stellen. En we vonden het normaal dat een gemeentebestuur ook opkomt voor andere belangengroepen. Dat in sommige media het woord ‘belangenvermenging’ gebruikt wordt als het gaat om de bestuurders vinden wij hoogst ongepast. Het gemeentebestuur doet zijn ding en wij van Natuurpunt doen het onze. In een democratie werken we met argumenten, niet met verdachtmakingen. 
Dat de burgemeester in de media de nieuwe realiteit lijkt te aanvaarden vinden wij net een voorbeeld van een correcte ingesteldheid. Als een hogere overheid een beslissing neemt en op die manier duidelijkheid schept dan zou het maar wat wereldvreemd zijn om als burgemeester en gemeentebestuur kniezend aan de kant te blijven staan. 
En dus kijken we vooruit. Natuurlijk moeten die duinen een toeristische meerwaarde geven waar Pannenaars trots op  zijn. En ook wij zullen de toegankelijkheid ervan promoten. Bij de opmaak van een beheerplan wordt het gemeentebestuur en de lokale bevolking betrokken. 
Wij beseffen dat er mensen zijn die ons geen applaus geven voor onze ijver voor de bescherming van deze duinen. We vinden dat niet erg maar het zou ons verwonderen als we er geen zouden krijgen van hun kleinkinderen.“

Koen Verschoore
Voorzitter Natuurpunt Westkust

Mooie tekst die naar mijn mening illustreert dat de burgemeester inderdaad soms andere standpunten heeft dan een natuurminnaar. Het GRUP overtrof alle verwachtingen maar op termijn is het herbestemmen naar natuur een aanzienlijke meerwaarde voor De Panne, iets wat helaas niet door alle inwoners wordt geapprecieerd.
Het lijkt erop dat een kleine groep experts dit proces heeft ingezet. Na het bijwonen van het Kustsymposium op 22 september 2023 was ik volledig overtuigd van de herbestemming. De diverse presentaties gedurende die dag maakten duidelijk dat zo’n verkaveling op de strandlijn niet langer meer aanvaardbaar is. Alleen door op die beheerste manier, met eerlijke argumenten, te communiceren kunnen academici en talrijke beleidsmakers overtuigd worden om het project te ondersteunen. Lees aandachtig>>>

3. Toekomst

We moeten nu wel onze voorstellen indienen bij het Openbaar Onderzoek van het Inrichtingsplan of het Natuurbeheersplan. Wellicht zal dat opgesteld worden als uitbreiding van het bestaande groot natuurinrichtingsplan “De duinen en de bossen van De Panne”. De door mij voorgestelde wandelpaden in het deelgebied Zeepark zouden op 2 plaatsen mooi kunnen aansluiten op die van de Houtsaegerduinen (zie bovenstaande 2 bezwaren).
Maar dat is voor een volgende DE BLIEDEMAKER

4. Waarom toch nog het ZILT?

Voor de Tweede Wereldoorlog waren hier prachtige duinen.De campingexploitatie begon voorzichtig na de oorlog door Rykman (genaamd “camping Rykman”). In 1957 kreeg mijn vader architect Jules Decoussemaeker het lumineus idee om een stuk bouwgrond te kopen van Georges Houtsaeger en daar een motel op te bouwen in de vorm van eenvoudige witte huisjes met rode daken. Dit terrein was aangrenzend aan de bouwzone van Koksijde. Dat was meteen een enorm succes zodanig dat hij de “volledig uitgeruste studio’s” per week kon verhuren. Na 1 jaar kocht hij goedkoop een strook duinengrond ten westen als natuurzone om een groene buffer te creëren voor zijn cliënteel. Veel later heeft mijn broer Marc nog een strook natuurzone tot aan het strand.

Bingo. Ideaal voor vakantie met kleine kinderen met duinen om in te spelen en directe toegang tot het strand zonder verkeer. Marc heeft deze zaak overgenomen en uitgebreid met luxe studio’s. Het was een blijvend succes zodat hij zich kon veroorloven om het restaurant af te schaffen. Ieder studio had een keukentje.
Helaas heeft hij het complex verkocht aan een grote projectontwikkelaar die zonder problemen een appartementencomplex kon bouwen uitsluitend op het bouwgondgedeelte; Het Zilt. De befaamde Brusselse architect Corbiau is de ontwerper van dit complex met 72 luxeappartementen.
Die dure appartementen zullen nu nog in meerwaarde stijgen door het feit dat de camping natuurgebied wordt. Idem de appartementen ten westen van het Canadezenplein waar ook 2 nieuwe appartencomplexen in opbouw zijn.

5 Bedanking

Met nog wat geduld lijkt alles zich te ontwikkelen zodat we de “Groene Gordel van De Panne” volledig kunnen sluiten. We zullen dus kunnen wandelen vanaf het strand aan de 2 Wijsneuzen, dwars door de Zeeparkduinen, over de tramsporen op 2 plaatsen, o.a. naar het Vistapunt Duinenpr8! en zo via het museum Duinenpanne, het Calmeynbos en de Westhoekreservaat terug naar het strand aan de grens (slechts 3 wegkruisingen) Lees meer: eerste van 3 artikels>>>
UNIEK AAN DE BELGISCHE KUST.
We mogen ook de door Frankrijk geplande verbinding met de Franse Dunes du Perroquet niet vergeten.

Hiervoor grote dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan de sluiting van deze Groene Gordel.
In het bijzonder, dank aan Koen Verschoore die hiervoor veel stappen heeft ondernomen bij zijn relaties.
Ook dank aan minister Zuhal Demir en haar kabinet en de vele vechters in dit dossier.