De nieuwe pleinen in het centrum van Brussel

centrale_lanen_voor_na_c_-beliris_sum_cmykGrote werken in de “Centrale Lanen” te  Brussel. Het volledig centrum tussen het Broukère Plein en Fontainas is helemaal autovrij en wordt in 2 jaren tijd omgebouwd naar groene pleintjes. (studiebureaus SumProject en Bgroup-Greisch). Hierdoor wordt de voetgangerszone in het centrum dubbel zo groot. Dat doe je niet in één habbekras. Eerst heeft men het mobiliteitsplan drastisch gewijzigd (cf Duinkerke). Hierover is zeer veel heibel geweest, tussen voor- en tegenstanders zowel van handelaars als van bewoners. Uiteindelijk is sinds 1 juli 2015 het nieuwe mobiliteitsplan in test. De evaluatie is niet altijd positief vooral omdat de stadsinrichtingen nog niet uitgevoerd zijn. Nu is de kogel  door de kerk en is men begonnen men die aanleg.

hartbxl_0

Je kan natuurlijk dit groot project niet vergelijken met de ombouw van onze markt naar een evenementenplein, maar er is toch iets uit te leren.

Inspraak
Het eerste wat bij dergelijke grote stadskernvernieuwingen moet gebeuren is het aanpassen van het mobiliteitsplan EVENALS het uittesten van de nieuwe verkeerssituatie.  De stad Brussel was zich van in de beginne (najaar 2014) bewust dat INSPRAAK in zo’n project onvermijdelijk is en ze had daarom een participatie traject uitgestippeld in 2 fasen.Ondanks veel inspanningen klaagden de handelaren en inwoners van de Brusselse stadscentrum toch herhaaldelijk over de gebrekkige communicatie vanwege de stad. Lees>>>
Bij het testen van de verkeersvrije zone heeft men onder druk en protest,  vooral vanwege Brusselse handelaars, wat moeten terugkrabbelen op de voetgangerszone.  De tegenstanders van de voetgangerszone waren eind maart 2016 begonnen met een petitie die niets minder dan het ontslag van de burgemeester Mayeur vroeg. Terstonds ontstond een tegenpetitie. Na overleg met de handelaren en autogebruikers kwam een compromis en dat is vanaf 1 juli 2016 in test met voorlopige bewegwijzering (cf,  Sint Truiden).
Recent werd  een een tijdelijke infostand gebouwd aan de Beurs. Een maquette en een educatieve video moeten er duidelijkheid brengen over de voetgangerszone. Kijk>>>
Te Gent klinkt daarover een heel ander geluid.”Voor je zoiets doet moet je maanden en zelfs jaren uittrekken om het aan de mensen uit te leggen en hen voor te bereiden”, zegt burgemeester Termont. Daar is inderdaad veel minder protest  vergeleken met Brussel.

De facebookpagina Touche pas à mon piétonnier met meer dan 5.000 leden is interessant voor het volgen van de Brusselse discussies.

In De Panne gebeuren op gemeentelijk niveau ook ingrijpende verkeerswijzigingen. Maar tot heden is daar weinig of geen dialoog geweest met de handelaars en de inwoners.
Ook in De Panne werd op fb een petitie gestart “Marktplein De Panne, muurtje en fontein moeten blijven” met een 300-tal volgers.
In De Panne organiseert de gemeente een eerste infonamiddag op 10 januari 2017 van 14 uur tot 20 uur. Het studiebureau of de afdeling Technische Zaken zal daar aanwezig zijn om vragen te beantwoorden, aanmerkingen te formuleren en suggesties te noteren.
Zijn die plannen getoetst met de betrokkenen handelaars en omwonenden/tweede verblijvers en ook met de politie?
Zal men de nieuwe verkeerssituatie op voorhand uittesten?

naamloos1
openklikken

Project

1. Het De Brouckèreplein (rechts hierboven) wordt een plein dat allerlei manifestaties kan ontvangen. Het plein krijgt zo de ‘Agora’-functie toebedeeld (= markt in de oudheid of ontmoetingsplein). De Brouckère wordt een plein dat in steen wordt uitgevoerd, alles op één niveau. Praktisch geen verkeer (wel lossen en laden, vb klanten Hotel Métropole). Aan het begin van de Anspachlaan komt een ‘lichtplafond’ dat de aandacht enigszins moet afleiden van de twee erg ongezellige mastodonten uit de jaren zestig die er de lanen flankeren: het Muntcentrum en de Philipstoren.

Brouckèreplein. Geen auto.s voor Métropole (© SumProject)
Brouckèreplein. Geen auto’s voor Hotel Métropole (© SumProject)

Het Muntcentrum krijgt niet alleen een verjongingskuur, het winkel- en kantoorcomplex tussen het Muntplein en de Anspachlaan krijgt ook een nieuwe naam: The Mint. 
Vooral de sokkel van het gebouw wordt onder handen genomen. Door een herindeling van de ruimte (de binnengangen verdwijnen) worden twintig nieuwe winkelruimten gecreëerd, goed voor 15.000 vierkante meter. Alle winkels zullen hun ingang langs de straatkant hebben. Het project moet de shoppingplek bij uitstek worden in het centrum.

The Mint gezien vanaf het De Brouckèreplein (© DDS & Partners Architects)
The Mint gezien vanaf het De Brouckèreplein (© DDS & Partners Architects)

De fontein op de Markt van De Panne is ook het centrale ontmoetingsplein voor velen (o.a. wandelingen Houtsaegerduinen en Architectuurwandeling en nog veel meer…). Aan de zijkanten zijn ook nog enkele (ver)nieuwbouwprojecten mogelijk. De Markt is inderdaad integraal “Commerciële Zone A”.(De commerciële zone A omvat de bebouwing langsheen Zeelaan tussen Zeedijk en Markt (tot Zeelaan nrs. 57 en 92), omheen Markt en langs Zeedijk tussen Mijnstraat en Halmenstraat. Uit de “gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen”).
Gezelligheid, herkenbaarheid (fontein) en intimiteit zijn primordiaal. Zoveel mogelijk groen bewaren (op het Brouckèreplein had men ook meer bomen willen plaatsen maar op veel plaatsen te dicht bij de onderliggende metro)

2. In het stuk verder naar het Beursplein, stadspromenade genoemd,  komt een opeenvolging van kleine pleintjes met bijvoorbeeld kiosken. Dit deel van de Anspachlaan wordt longitudinaal opgedeeld in drie zones. De middelste strook wordt voorbehouden voor fietsers en wandelaars die snel door de zone trekken. Langs de gevels komen twee stroken voor tragere wandelaars. Langs de middenstrook komt aan weerszijden een zone met bomen, kleine tuintjes en plaats voor terrassen. Het groen zal bewaterd worden met het regenwater van de daken en voetpaden. In deze zone komen ook lange houten zitbanken. De bestaande bloembakken verdwijnen en ook alle nutskasten gaan ondergronds.

In het midden van de Anspachlaan komt een snellere strook, langs de gevels twee trage zones. © SUM
In het midden van de Anspachlaan komt een snellere strook, langs de gevels twee trage zones. © SUM

3. Het Beursplein wordt een ‘stadspodium’ en krijgt vooral een culturele invulling. De vele culturele instellingen kunnen er evenementen in de openbare ruimte organiseren. In de Mausstraat komt een bloemenmarkt. In her beursgebouw zelf het Belgisch Biermuseum.

.
Beursplein gezien vanuit de Ortsstraat. Daar komt een waterpartij (© SUM.

In De Panne komen in het midden van de Markt “Plopsa spuiters”. Getuigt van weinig creativiteit maar kan overbouwd worden voor de zaterdagmarkt en evenementen. De helling van de Markt is belangrijk om het water op te vangen in de nieuwe regenwaterriolen (in Brussel zijn ondergrondse opvangbekkens voor de besproeiing van de bomen en beplanting).
Door de uitzettingen is de bestrating niet waterdicht. Is het dak van de garages voldoende waterdicht om het extra regenwater op te vangen? Plopsa spuiters gebruiken veel meer pompenergie. Ontkalking nodig zo niet witte plekken cf Nieuwpoort.
(in Brussel is een grote investeringskost het opnieuw waterdicht maken van het dak van de metro. Ook in De Panne zal dit dak veel meer water krijgen want al het regenwater wordt in het zand gediffundeerd en veel minder lindenbomen die aanzienlijke hoeveelheden water opzuigen met hun wortels)

Wat met de verluchting van de garages?
Wat met de verluchting van de garages?
img_0709
Plopsaspuiters te Nieuwpoort. Let op scheuren bestrating en kalkaanslag

4. Tussen Fontainas en de Beurs wordt de Anspachlaan een groene wandelpromenade. Het Fontainasplein (volledig links op plan) wordt een soort stadstuin, waar groen prominent aanwezig zal zijn.

mpressie van het toekomstige Fontainasplein. (© SUM)
Impressie van het toekomstige Fontainasplein. (© SUM)

In De Panne zal men de lindenbomen allemaal verwijderen en gedeeltelijk (zie schema’s hieronder) vervangen door een andere soort die minder zichtbelemmering heeft voor de bewoners van eerste en tweede verdiepingen in de appartementgebouwen en die ook geen suiker afgeven op de terrassen. Verplaatsbare bomen/struiken in potten worden voorzien maar dat is niet duurzaam en ze moeten steeds verzet worden indien men de volle oppervlakte van het plein wilt benutten. Dus VEEL minder groen dan momenteel. Vergelijk met ’t Zand in Brugge waar men 105 nieuwe lindenbomen zal planten ook boven de terrassen.
Dus in Brugge en Brussel veel meer groen dan voordien.

Nieuwe Markt. Eigen schets OPENKLIKKEN
Nieuwe Markt. Eigen schets OPENKLIKKEN
de 'muur" is gebogen.
de ‘muur” is gebogen.

5. We kunnen natuurlijk het Brouckèreplein niet vergelijken oms marktpleintje maar toch enkele ideeen overnemen. Daar komt een monumentaal kunstwerk van Kapoor uit Chicago.

brouckerekunst
Bemerk op het einde van De Brouckèreplein het kunstwerk van Kapoor uit Chicago. (© SumProject)
naamloos
De Cloud Gate in Chicago van dezelfde kunstenaar Kapoor

Welk kunstwerk komt bij ons i.p.v. de Fontein-pyramide? Wordt er ten minste ergens een plaats voorzien voor een nieuwe Eyecatcher. (vb waar nu bushalte zichtbaar vanuit de Zeelaan-Bad en de Zeelaan-Dorp? Toch niet gewoon een bushalte.).

Ook het prijskaartje ligt geheel anders. De totale kostenraming voor het Brussels projevct is 33 milj. euro. Het grootste deel van het budget moet komen van Beliris, het federaal fonds voor de verfraaiing van de hoofdstad. Er is sprake van 20 milj. euro. Daarnaast nog 7 miljoen euro komen van gewestadministratie Brussel Mobiliteit. Dat geld moet dienen voor de heraanleg van de Anspachlaan en de pleinen De Brouckère, Beurs en Fontainas. Op sommige plaatsen worden ook stukjes zijstraat meegenomen in de heraanleg. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de Ortsstraat, waar een waterpartij komt.

In Brussel zijn de werken begonnen met de nutsleidingen en de de bouw van een ondergrondse fietsparking met 500 plaatsen. (cf Brugge …plaatsen. Leuven … plaatsen beide ondergronds). In de loop van 2017 moeten dan de werkzaamheden beginnen in de buurt van het Fontainasplein en rond de Beurs. In 2018 zou alles rond moeten zijn, op tijd voor de geplande opening van het Bierpaleis in het Beursgebouw.

In De Panne spreken we van 1,6 milj. euro (inclusief IWVA, exclusief nieuwe voetpaden Zeelaan-Dorp), waarvoor geen subsidie van het Vlaams gewest (die normaal een beperkte subsidie toekent voor dergelijke stadsverfraaiingen). In De Panne komt een bovengrondse fietsenstalling tussen de bushalte en de terrassen. Openbaar vervoer vanuit Veurne maar niet terug naar Veurne op uitzondering van de belbus (2 uur op voorhand te reserveren), Waarom niet aandringen bij De Lijn om de lijnbus ook terug te laten komen van de terminus Esplanade langs dezelfde route? Dan bushalte te voorzien rechtover de Fortis Bank. (een ongebruikt buskotje van voor het gemeentehuis verplaatsen en halte aan overzijde afschaffen)

In een volgende DE BLIEDEMAKER over de nieuw markt van Sint Truiden, de tweede grootste van Vlaanderen

naamloos2
Het Jourdanplein te Etterbeek krijgt ook in 2018 een nieuwe look. Er komt een gezelliger en groener pleintje met veel terrassen en ook met “Plopsa spuiters”. De beroemde frieten van het Antoine zullen niet verdwijnen!
dumonpleinluifel
Dumonplein te Sint-Pieters-Woluwe. Plannen zijn vernietigd door de Raad van State ingevolge verlies aan vertrouwen tussen bevolking en het gemeentebestuur. (vooral i.v.m. parkeerplaatsen)
Onbekend's avatar

Auteur: DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, later zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005

Geef een reactie

Ontdek meer van DE BLIEDEMAKER

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder