De Groene Gordel van De Panne_8

Koksijde had onder het beleid van burgemeester Jacques Van Buggenhout (van 1947 tot 1958) een enorme uitbreiding gekend. Hij liet honderden wegen verharden met zijn ‘Wetsandmachine’. Zoals uiteengezet in vorig artikel  waren in onze badplaats diverse uitbreidingsinitiatieven niet prioritair, onder het bestuur van Oscar Gevaert (in zijn lange periode 1947-1964). Het is pas in 1965 toen Raf Versteele verkozen werd tot burgemeester van De Panne dat de zaken radicaal veranderden (dan was De Panne-Bad nog niet gefusioneerd met Adinkerke, pas in 1976)

Net als Raf Versteele werd in 1965 Jacques Van Buggenhout herkozen tot burgemeester voor een derde ambtstermijn (maar hij voor de 3de keer met 1 onderbreking).. Hij was syndicaal afgevaardigde geweest, senator en beheerder van de home “De Mijn” (later aangekocht door Hotelschool Ter Duinen). Hij was buitengewoon ondernemend  en voelde zich gesteund door zijn vroegere”Brusselse vrienden”. (cf de huidige burgemeester Crabbe van Nieuwpoort). In 1947 stelde hij ir. Louis Deleye aan als de verantwoordelijke ontwerper voor het opmaken van de vele plannen van aanleg waarvan hij droomde. Het is diezelfde Deleye die in het begin van de jaren 50 ook plannen gemaakt had om De Panne uit te breiden via een 100 m brede ringweg dwars door al onze duinen. Lees vorig artikel>>>>.

De Panne – Bad, die nochtans vòòr WO II een zo bloeiende groei gekend had, zat omstreeks de jaren 1965 met een achterstand op Koksijde. Kapitaalkrachtige Pannenoars kochten er bouwgronden of verhuisden naar Baaltje. Vandaar dat men in De Panne in het begin van de jaren 60 eraan dacht om de woonzone van de gemeente naar het oosten uit te breiden. Maar helaas, daar  was het te laat voor. De gemeente zat toen reeds geprangd tussen natuurgebieden. De “Houtsaegerduinen” waren “groene zone” geworden en in het zuiden wou de gemeente per se het “Calmeynbos” behouden als wandelbos. De enige mogelijkheid die nog resteerde was naar het westen waar nog een aanzienlijk terrein van de Bortier-Calmeynduinen geen natuurgebied statuut gekregen had maar wel een statuut van “Beschermd Landschap” volgens het KB van 1935/40 steunende op de wet van 1931. (zie de volledige geschiedenis in vorige artikels).
De erfgenamen van Pieter Bortier hadden reeds zeer veel van hun duinen zien wegsmelten zonder dat ze die ten gelde konden maken door te verkavelen. Oorspronkelijk waren  ze eigenaar van 694 ha duinen (de totale oppervlakte van De Panne is en was 900 ha). Rond WO II  was dat nog altijd 640 ha (nl. de geplande openbare verkoop van 1937 + de “Kleine Westhoek”). Na de latere verkopen o.a. voor het Westhoekreservaat en het IWVA waterwinningsgebied resteerden er in 1960 nog slechts:
– de Calmeynduinen aangrenzend aan het strand  (100ha; de latere Westhoekverkaveling),
– het Calmeynbos-Oost (40ha)  en
– de Oosthoekduinen (60ha).
De eerste 2 gebieden (140 ha) zijn “Beschermd Landschap” volgens het KB 1935/40. Dit compromis van destijds liet bebouwing toe in het “Beschermd Landschap” evenwel mits stedenbouwkundige beperkingen. Dus ook bebouwing toegelaten in de Westhoek. Van hoogbouw was toen evenwel nog geen sprake.  Dit was een soort compensatie voor het bouwverbod op de 240 ha duinen aan de grens.  De Oosthoekduinen waren intussen “groene zone” geworden.
Indien begin van de jaren 50 de plannen van ir. Deleye zouden gerealiseerd zijn dan was De Panne wellicht aanzienlijk uitgebreid tot aan de geplande ringweg. Tijdens de ganse naoorlogse periode is daarentegen van grote oppervlakte-uitbreiding nauwelijks sprake geweest. Er waren enkele kleine uitbreidingen tussen de Prins Albertlaan en de Houtsaeger-Ollevierduinen en aan de zuidkant bouwde de “Maatschappij voor Goedkope Woningen” een reeks huizen tussen de Duinenstraat en de Elisabethlaan.
De enige grotere uitbreiding in de jaren 60/70 (wanneer juist?) was de verkaveling ten zuiden van de Maskenslaan. In de nieuwe Calmeyn- en Fazantenlaan kwam vlak bij het bos een nieuwe verkaveling tot stand (ongeveer 6ha; zie hieronder).

Alhoewel de 100 ha in de Westhoek zeer zwaar gehavend geweest waren ingevolge  WO II (en sommige beweerden dat de duinen daar toch verwoest waren) was het toch beter geweest om de “Houtsaegerduinen” (ook ongeveer 100ha) op te offeren als natuurgebied. Het is immers belangrijk om een zo groot mogelijk “aaneengesloten oppervlakte” te hebben voor maximale biodiversiteit (zie later artikel). De aansluiting aan het strand ware ook beter geweest zijn om de zand-verstuivingsmotor op gang te houden, zo nodig voor onze zeer specifieke duinenflora in “blanke duinen”. De Houtsaegerduinen waren evenwel reeds afgeschermd van toevoer van vers zand, door de westelijke stormen, tengevolge de building-muur op de Zeedijk. Ook was er reeds een scheiding van het strand door de kustbaan en de grote camping van de familie Houtsaeger (ongeveer 8,5 ha recreatiegebied) en het Strand Motel (bouwzone). Vandaar dat deze oostzone ook veel minder interessant was voor de immobilia. (op het “recreatiegebied” camping  kunnen hoogstens week-endhuisjes gebouwd worden, hetgeen nu binnenkort wellicht zal gebeuren). De Westhoekverkaveling was bijgevolg voor de immobilia veel interessanter temeer doordat men daar over een afstand van 1.500 m “vue sur mer” zal kunnen aanbieden! (van Bortierplein tot einde Vissersdorp).

Het  gebied “Westhoekverkaveling” mocht dus volgens het KB van 1935/40 bebouwd worden mits aan bepaalde voorwaarden voldaan werd. (voor de westelijke zone: geen bebouwing; voor de middenzone percelen van minimum 1.000 m2; voor de oostelijke zone percelen van minimum 6.000 m2).
De gemeente had reeds in 1950 een eerste ontwerp gemaakt voor een BPA opgemaakt (met 250 ha bouwzone; ook het Calmeynbos zou mogen verkaveld worden).
Een volgend plan van aanleg werd goedgekeurd door het KB van 1964. Ook dit plan is niet doorgegaan. Wel werd 160 ha Calmeynbos-West en de Krakeelduinen aangekocht door de watermaatschappij IWVA in 1964.
In 1967 doet Versteele als burgemeester een eerste zet (op verzoek van de onverdeeldheid van de eigenaars ). Hij schrijft een brochure “Ter verdediging van het monument Leopold I”. Het monument zonder volk dat te westen van de dorpskern staat in volle verlatenheid. Het hoge woord is eruit.
“..Dit beeld moet bescherming krijgen, de omgeving moet aangepast worden om het monument tot zijn volle waarde te brengen. En hoe kan dat beter geschieden dan het volk naar “Leopold I” te leiden? Volk uit omringende nieuwe flatgebouwen..”
Voorrang aan plannenmakers en promotors die de Simpelere en Versteele een bondgenoten hebben gevonden.
Gezien de grote oppervlakte van 100 ha en de bedoeling om er iets waardevol van te maken, was de technische en stedenbouwkundige uitwerking van een “Bijzonder Plan van Aanleg” (BPA) hiervoor noodzakelijk. Zoals in dergelijke gevallen gebruikelijk is, vertrouwde de gemeente deze opdracht toe aan een studiebureau, in dit geval het bureau van de architecten-urbanisten “R. Brunswyck en O. Wathelet nv” in Ganshoren-Brussel. Een eerste ontwerp hiervan werd voorgelegd aan het schepencollege en in de zitting van de gemeenteraad van 7 oktober 1966  werd beslist dat het als basis kon dienen voor het volledige dossier.

Intussen was Raf Versteele (sinds 1965) de kersverse verkozen burgemeester en heeft hij zich kranig in dat BPA-dossier vastgebeten. Zijn schepenen waren Gilbert Bossuyt, schepen x,. en Boonefaes. Raf Versteele was toen 40 jaar en ingevolge zijn bekwaamheden en welsprekendheid werd hij snel één van de meest onderlegde juristen van de streek. Hij werd ook stafhouder van de balie te Veurne. Later was hij senator van 1971 tot 1974 in vervanging van burgemeester Piers te Oostende en op een bepaald moment is er zelfs sprake geweest dat hij kandidaat gouverneur was.
Hij was de zoon van een hoogstaande familie uit Veurne. Zijn vader Karel was ook advocaat. Hij huwde met Françine, de dochter van een General-Motor concessionaris. Hij startte zijn praktijk in een klein garage/bureeltje in de Visserslaan (gebouw naast notaris Paul Simpelaere, later kwam daar tandarts/belastingen/jeugdhuis). Als jong advocaat kwam hij op voor de bescherming van de duinen en in zijn bureautje sloeg hij met de vuist hard op de eiken tafel, die toen het enige meubilair bleek te zijn van zijn advocatenkantoor, omdat de kustduinen werden vernield.

In 1964 werd hij door de CVP aangesproken. In 1965 werd jurist Raf Versteele  als burgemeester verkozen als opvolger van Oscar Gevaert (CVP). De meerderheid is een coalitie met de PVV. In 1971 werd hij terug verkozen tot burgemeester (nu alleen CVP met 1.600 voorkeurstemmen)(schepenen: René Berten, Honoré Lehouck en Boonefaes). In 1976 (met de fusie met Adinkerke) werd hij voor een derde maal burgemeester, als lijsttrekker van de VDP (lijst van de burgemeester). (schepenen:terug René Berten, Honoré Lehouck maar nu M. Bruynooghe).
Dit is dus een duidelijk bewijs dat zijn toeristische-expansiepolitiek gewaardeerd werd door de meerderheid van de Pannenoars.
Maar er zijn ook tegenstanders die door Versteele hard en hautain aangepakt worden (volgend artikel). In 1973 en 1974 wordt hij zelfs senator als vervanger van Piers uit Oostende.

Eén van de eigenschappen van Raf Versteele was dat hij goede relatie onderhield met “Brussel”. Zo werden regelmatig ministers en vooraanstaanden van de CVP hier uitgenodigd en zorgde Raf Versteele steevast voor een ritje met de politiejeep door de duinen (De Saeger, Tindemans, enz…).

Hij was een natuurliefhebber en organiseerde regelmatig de “Groene gordel” wandeling rond De Panne: vanaf 1971, eerst diashow in “zijn” Sportcomplex, en dan een stevige wandeling via de Ollevier-Houtsaegerduinen, Oosthoekduinen, Calmeynbos; Krakeelduinen, Westhoekreservaat en na een laatste etappe door de Sahara om halt te houden juist voor de geplande Westhoekverkaveling. Daar schijnt dan  een tentje gestaan te hebben met champagne terwijl er getikt werd en de burgemeester nog eens de mooie natuur van De Panne aanprees, zei hij “….je hebt nu de ganse dag door 650 ha duinengebied kunnen wandelen en dat is hier het laatste stukje van 100 ha die we willen opofferen..”. De prominenten kregen dan ook een diploma van “duinwandelaar”.(zie hieronder)

De burgemeester argumenteert dan dat er geen nieuwe stadskern komt en dat door grote kavels te verplichten het aantal wegen door de duinen minimaal zal zijn. Er mag ook maar 1/7 van elk perceel bebouwd worden.
Nu nog staat elk jaar zo’n “Groene Gordel” wandeling op de wandelkalender van de gemeente. (volgende op Paaszaterdag)

Versteele was van inborst een natuurliefhebber die bewust was van de grote waarde van onze duinen. Hij wou enerzijds een “Groene Gordel” rond De Panne beschermen en deze gordel  sluiten (zie volgend artikel) maar anderzijds ook de badplaats aanzienlijk uitbreiden. Natuurbescherming was toen nog niet zo belangrijk als het nu is.  Als burgemeester met een visie wou hij een verdubbeling van de woonkern van zijn gemeente voor vooral gegoede burgers. Die willen best een cent meer betalen voor een stulpje vlakbij een natuurgebied en met zicht op zee. Mede door de Onverdeeldheid van de Westhoek die hun duineneigendommen wouden te gelde maken zag hij de mogelijkheid om zijn droom te realiseren in hun Westhoekduinen.

Achteraf heeft hij het gemeentebestuur er ook toe kunnen overtuigen om de Oosthoekduinen en het Calmeynbos-Oost aan te kopen. Deze zijn nu nog steeds eigendom van de Pannenoars en ook intussen ook natuurgebied geworden beheerd door de Vlaamse Gemeenschap. (intussen heeft het Calmeynbos-oost het statuut gekregen van “speelbos”)
Hoe paradoxaal het ook moge klinken, het is de grote verwezenlijking van Versteele dat hij in zijn, 18 jaar burgemeesterschap,de definitieve bescherming van een ganse gordel duinendomeinen rond De Panne heeft afgesloten (op uitzondering van de Houtsaegerduinen die reeds met de gewestplannen van de jaren 60 “Groene zone” waren en de Camping Zeepark “Recreatiezone”). Zijn voorstel tot aankoop van de Ollevier-Houtaegerduinen werd uiteindelijk niet aanvaard door de gemeenteraad (nochtans had hij  50 % subsidie kunnen los krijgen van “Brussel”).

Vòòr 1957 ( datum van de aankoop van het Westhoek Natuurreservaat) waren de 750 ha duinen in De Panne ALLE privaat bezit en in principe ontoegankelijk voor het publiek (alhoewel afsluitingen soms in slechte toestand).
Nu in 2015 zijn al deze gebieden eigendom van de overheid (Vlaamse regering, IWVA of gemeente). Dus geen verbrokkeling zoals te Koksijde.
Dit is uniek aan de kust.
Ook alle deelgebieden zijn opengesteld voor het publiek,  mits men blijft op de ingerichte wandelpaden. (momenteel zijn zelfs 3 zones waar men tussen de grote grazers mag wandelen)

Buiten zijn gemeente werd Raf Versteele verguisd als een vernieler van de duinen maar hij werd zeer lang in zijn eigen gemeente geprezen als verdediger van de duinen en als de burgemeester die de badplaats de élan gaf tot opvallende expansie. Bij de verkiezingen van 1976 (zijn 3de ambtstermijn) bekwam de “de lijst van burgemeester Versteele” 12 van de 21 zetels. Hijzelf bekwam daarbij 1.674 persoonlijke voorkeurstemmen op zijn naam van de 6.273 geldige stemmen. Blijkbaar was de bevolking na meer dan 10 jaar van oordeel dat Versteele een zeer bekwame en visionaire burgemeester was alhoewel men hem verweet dat hij hautain was en de belangen van de doorsneeburger vergat.

HET BPA WESTHOEK A1

Voor de TEKST VAN HET BPA WESTHOEK A1 KLIK HIER>>>

In die eerste jaren van het  burgermeesterschap van Versteele werden meerdere zittingen gewijd aan het verder onderzoek van bovenvermeld BPA ontwerp. Na het openbaar onderzoek (van 20 maart tot 27 april 1970) werd het in de zitting van 15 april 1969 goedgekeurd onder de naam BPA 1A “Wijk Westhoek”.
Dit goedgekeurde plan werd echter 2 maal ingetrokken, waarschijnlijk onder druk en lobbying van enkele individuele personen of belangrijke vennootschappen. De druk om telkens opnieuw de plannen te wijzigen veroorzaakte meer en meer reacties bij het grote publiek, wat uiteindelijk resulteerde in 122 bezwaarschriften. De realisatie van het plan kwam in gevaar en op 29 april 1970 kwam  de gemeenteraad tezamen om te oordelen of deze bezwaarschriften al dan niet gefundeerd waren. De raad kwam tot besluit dat de actie tegen het plan georkestreerd werd door natuurvrienden die, ter goeder trouw, systematisch onder druk gezet werden om het BPA aan te vechten en de rechtsgeldigheid ervan te betwisten (zonder enig voorafgaand onderzoek). Het zou, volgens de gemeenteraad, trouwens telkens bezwaarschriften betreffen die op voorhand door slechts enkele milieuactivisten waren voorbereid en die ter ondertekening aan een aantal personen werden opgedrongen. Volgens de gemeenteraad zouden de actievoerders ook niet in De Panne zelf gewoond hebben, geen eigenaar geweest zijn en niet rechtstreeks bij het plan betrokken zijn geweest. Verder stelde de gemeenteraad vast dat GEEN enkel jeugdbeweging van Adinkerke-Veurne- De Panne en omstreken enig bezwaar had ingediend. Ten slotte stelden ze vast dat geen enkel bezwaarschrift betrekking had op het plan zelf en ook niet op de stedenbouwkundige voorschriften, maar alleen op de bouw van de nieuwe residentiële wijk op zich.

Die gemeenteraad van 29 april 1970 besliste UNANIEM de bezwaarschriften te verwerpen en het BPA 1A “Westhoek” goed te keuren. Bij Koninklijk Besluit van 29 juli 1970 werd de beslissing van de gemeenteraad definitief.
Op de 100 ha zouden 34 buildings + 203 villa’s komen. De duinengronden waren niet duur maar de percelen waren zeer groot zodat eerder kapitaalkrachtige eigenaars aangetrokken werden voor het residentieel gedeelte. Dichter bij zee zouden appartementenbuildings en appartementevilla’s eerder een meer sociale functie hebben. Belangrijk was ook de bouwverplichting op relatief korte periode.

Natuurlijk moesten voor een dergelijk groot ontwerp van plan van aanleg toen ook reeds een ganse rij van voorafgaandelijk en wettelijk voorgeschreven procedures nageleefd worden.
Voordien op 11 juni 1968 is een delegatie van 6 leden van de “Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen” ter plaatse geweest om het ontwerp van BPA te bespreken. De burgemeester beloofd de plannen ter gelegenheid voor te leggen. Dit advies van de bevoegde overheid (=Commissie) was verplicht omdat het BPA in een gebied valt waar de verkavelingen beperkt zijn tot pannenhuisjes en zeker geen hoogbouw en omdat het vlak in de buurt ligt van het natuurreservaat De Westhoek. Op 11 september 1968 heeft de commissie haar verslag over die besprekingen overgemaakt aan de gemeente. Naar ’t schijnt is het op verzoek van de commissie dat de hoogbouw beperkt werd tot 9 verdiepingen (=10 bouwlagen).  Op 3 juli 1969 heeft de “Commissie van Monumenten en Landschappen” het schepencollege herinnert aan haar belofte om het ontwerp BPA door te sturen. Een tweede maal op 20 maart 1970 toen het plan ter inzage lag in het gemeentehuis. Op 23 maart 1970 schrijft de burgemeester terug dat het bestemmingsplan zal opgestuurd worden zodra hij meerdere exemplaren bezit. Dit zou nooit opgestuurd geweest zijn. Niemand begrijpt hoe het komt dat iedereen – het ministerie van Openbare Werken incluis -de Commissie zomaar in de kou heeft laten staan en de minister op 29 juli 1970 zonder dit advies de verkavelingsvergunning heeft afgeleverd.
(in mei 1979  heeft de Raad van State de klachten van 1972 hieromtrent ongegrond verklaard: zie verder)

Ook een bijzondere “Commissie voor de Stedenbouwkundige problemen aan de Kust” wijdt een uitvoerige bespreking aan de plannen en keurt deze UNANIEM  goed op 12 februari 1968. Zo werd ook gedurende deze discussies over het project de jachthaven afgeschaft.

Intussen hadden de eigenaars hadden de nodige gelden bijeengeraapt om de studies, bouwvergunningen voor de wegen en aanbesteding van de aannemers en nutsmaatschappijen te starten . Gedurende die 2 jaar voorbereiding was het stil rond het project tot men in begin 1972 de wegeniswerken startte.(zie volgend artikel)

BESLUIT: de procedure voor Westhoekverkaveling is dus volledig democratisch en wettelijk verlopen. Daarna is er wel een betwisting geweest over een ontbrekend expliciet advies van “Monumenten en Landschappen” maar dit werd later door de Raad van Staten ter zijde verschoven. De latere veroordelingen van burgemeester Raf Versteele hebben dus niets te maken met de goedkeuring van deze verkaveling (zoals soms verkeerdelijk gedacht werd of nu nog verteld wordt)

Om dergelijk waardevolle gronden maximaal te laten renderen werd afgeweken van het oorspronkelijk groot villapark concept (met kleine villa’s cf Dumontwijk) naar een mix individuele luxe villa’s overgaande via een strook appartementenvilla’s naar een strook voor verspreide hoogbouw (max 10 bouwlagen) aan het strand. Het hoofddoel van Raf Versteele  was dan de belangen van de badplaats te verdedigen alhoewel hij vaak de belangen van de doorsnee bevolking vergeten geraakte. Hij droomde van een verkaveling mooier dan het Zoute.

In het kader van de “Groene Gordel” rond De Panne kunnen we dus stellen dat voor de wandelaar weinig veranderd was. Wel veel schade door de 2 bunker opruimcampagnes. Zijn verdwenen: de “Duitse wegen” die als wandelweg gebruikt werden (zelfs met kinderkoets). Zijn bijgekomen: de duinvoetversteving (nog steeds “de muur” genoemd), het Sportcomplex in natuurgebied, de camping van Houtsaegers en het Strand Motel.

De “Romeinse Vlakte” had zich aanzienlijk in oppervlakte uitgebreid (zie de teloorgang in een volgend nummer).
De “Houtsaegerduinen” bestonden nog uit reliëfvolle “blanke duinen” . De Sahara vergroot in oppervlakte in zuidelijke richting maar nog geen sporen van vergroening. Nochtans is de Camping du Perroquet zich fel aan het uitbreiden maar vormt nog geen obstakel voor de zandaanvoer vanaf het strand.

We kunnen nog steeds mooie wandelingen maken via onze “Groene Gordel”.
Nu nog staan elk jaar 2 “Groene Gordel” wandelingen op de wandelkalender van de gemeente. Ongeveer hetzelfde traject: 15 km zonder buiten De Panne te komen
Meer uitleg + uitvergrootbare kaart>>>>
De volgende Groene Gordel dagwandelingen gaan door op
– Paaszondag 2015, vertrek om 10 uur op het Canadezenplein. Gids: José Decoussemaeker
– 6 juni 2015, vertrek om 10 uur op het Canadezenplein. Gids: Nicole en Mireille Malfait 

PANNESPROKKELS

Sinds januari 2015 werden de PANNESPROKKELS overgenomen door een openbare pagina op facebook nl: fb_DEBLIEDEMAKER  Kijk>>>
Dit heeft veel voordelen: meer interactief, grote verspreiding, moderner media, enz…
Toch zijn  er ook enkele nadelen gebleken: info moeilijk terug “te zoeken”, veel gekopieerd zonder bronvermelding, enz…
Maar het grootste nadeel is dat veel van onze (oudere) lezers “schrik” hebben van facebook en daardoor dit media niet gebruiken of niet kunnen gebruiken (spijtig).
Op aandringen van deze personen wordt voortaan opnieuw een gedeeltelijk PANNESPROKKEL rubriek voorzien, die soms op meerdere artikelen kan doorlopen.

– De eerste van de 4 fasen van de herinrichting van de begraafplaats van De Panne kan van start gaan. De bouwvergunning werd net goedgekeurd, de werken starten na Allerheiligen 2015 om klaar te zijn eind 2016. Geraamde investering voor deze eerste fase: 1.160.000 €. Architect is Andy Malengier
Het gaat om een uitbreiding van het columbarium, het urnenveld (432) en de aanleg van een strooiweide. Om deze uitbreiding te realiseren wordt het aanpalende Artiestenpad verplaatst (Goed idee!).  Op het einde van de urnelaan ligt de strooiweide. Hier komen enkele zitbanken, een herdenkingselement en een ceremoniële sokkel. 

Het is wel een zeer duur project, destijds gestart door de vorige coalitie. Huidig standpunt oppositie Lees>>>
Ook DE BLIEDEMAKER heeft vroeger ook meermaals zijn twijfels geuit om hiervoor zoveel geld uit te geven (voor de 3 fasen spreekt men over 3 milj €).
Alternatieve uitbreidingsvarianten zijn zeker mogelijk.

– Het bass-relief van Prof  Antoine Depage is gerestaureerd in het kader van de WO I in De Panne. BRAVO voor de gemeente

– Voor de opeenvolgende plannetjes over de evolutie van de groei van de badplaats De Panne Klik>>> of surf via “Groene Gordel” bovenaan in het menu