Markante naoorlogse politiekers

Burgemeester Raf Versteele met minister Leo Tindemans in de Westhoekduinen

Er verandert veel in de organisatie van onze gemeente De Panne. Dat was in het verleden al en het zal ook in de toekomst toe zo blijven (fusies !). Van onafhankelijk vissersenclave Kerckepanne, over Adinkerke, opnieuw De Panne naar wellicht Veurne na de fusies.
Doorheen die evolutie hebben vele gemeenteraadsleden, schepenen en burgemeesters zich ingezet om het bestuur van de gemeente in goede banen te leiden.

De maandelijks gemeenteraad staat on-line


Vóór de Tweede Wereldoorlog waren vooral twee figuren bepalend. Ernest D’Arripe was maar liefst 21 jaar burgemeester en speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de jonge badplaats en de afscheuring van Adinkerke. Ook Jeroom Ver Eecke behoort tot de markante figuren uit die periode: hij was 34 jaar gemeenteraadslid, waarvan 28 jaar als schepen. Lees onderaan>>>
Na de oorlog trad een nieuwe generatie politici op de voorgrond. Onder hen herinneren we ons vooral Oscar Gevaert, die 24 jaar gemeenteraadslid was en 18 jaar burgemeester. Ook Raphaël Versteele liet een duidelijke stempel na tijdens zijn 18 jaar burgemeesterschap, onder meer door de ontwikkeling van nieuwe toeristische verblijven in het kader van de zogenaamde Westhoekverkaveling .
Deze 2 zullen we hieronder bespreken.
Daarnaast kunnen ook Gilbert BossuytJohan Degrieck en Roland Florizoone worden vermeld. Zij doorbraken ELK het record van 36 jaar gemeenteraadslid, soms gecombineerd met een mandaat als burgemeester of schepen.

Oud voorstel van vóór 2014

1. De Panne vroeger en morgen

    De gemeente De Panne was tot 1799 een onafhankelijke “Pêcherie Kerckepanne“. Na de eerste fusie met Adinkerke werd De Panne in 1911 opnieuw een zelfstandige gemeente. In 1977 werd Adinkerke opnieuw samengevoegd met het grotere De Panne. Sindsdien bleef Adinkerke een deelgemeente met een eigen identiteit.
    Ook vandaag staat de bestuurlijke toekomst van gemeenten opnieuw ter discussie. De Vlaamse overheid stimuleert vrijwillige fusies tussen gemeenten, al worden ze voorlopig niet verplicht. Lees uitgebreid artikel op DE BLIEDEMAKER uit 2014>>>
    De vraag rijst dus ook voor De Panne: zal de toekomst liggen in een fusie met de andere Westkustgemeenten zoals Koksijde en Nieuwpoort, of eerder ook met Veurne en Alveringem, zoals vroeger al eens werd voorgesteld?(zie kaart)
    In de praktijk werken veel gemeenten vandaag al samen zonder formeel te fuseren. Een voorbeeld is de Politiezone Westkust, waarin verschillende kustgemeenten samenwerken. (op 1 januari 2025 zijn in Vlaanderen 28 gemeenten gefuseerd tot 13 nieuwe entiteiten, na zeven fusies in 2019).
    We weten het nog niet maar we zien het ontstaan van veel nieuwe intercommunale samenwerkingen waar meestal Veurne OOK inbegrepen is. Veurne is ook de gemeente met de meeste industrie en sociaal-economische troeven.
    Een eventuele fusie met Veurne zou een gemeente van ongeveer 50.000 tot 55.000 inwoners opleveren. Voorstanders wijzen op mogelijke voordelen zoals een sterker bestuur en meer financiële middelen, zeker als in de toekomst de provincies zouden verdwijnen.
    Toch blijft het politiek een gevoelig onderwerp. Veel lokale bestuurders verkiezen zelfstandigheid. Zij vrezen onder meer:
    – minder aandacht voor kleinere dorpen
    – verlies van lokale identiteit
    – minder lokale mandaten
    Daarom komt een vrijwillige fusie vaak moeilijk van de grond
    Veurne wordt vaak als centrumgemeente genoemd omdat de stad geografisch centraal ligt tussen kust en polder. Bovendien was Veurne eeuwenlang het bestuurlijk centrum van de streek, onder meer als hoofdplaats van de historische Kasselrij Veurne.
    Vandaag bevinden zich daar nog steeds belangrijke diensten zoals rechtbank, scholen, ziekenhuis en administraties. Ook de buslijn 56 DP-Veurne wordt niet afgeschaft zoals aanvankelijk gevreesd.
    Daartegenover staat dat de kustgemeenten een heel ander karakter hebben dan Veurne en Alveringem. Waar De Panne en de andere kustplaatsen sterk gericht zijn op toerisme, hebben de poldergemeenten een meer landelijk en regionaal karakter. De vrees om de eigen identiteit te verliezen zorgt dan ook voor politieke terughoudendheid.

    2. Burgemeester Oscar Gevaert

    In 1947 werd verzekeringsagent Honoré Oscar Gevaert (CVP), op 53-jarige leeftijd, de vijfde burgemeester van De Panne. De Panne was toen nog afgescheiden van Adinkerke, waardoor de gemeenteraad slechts 11 raadsleden en 2 schepenen telde. Burgemeester Gevaert werd aanvankelijk bijgestaan door Omer Vander Meiren / Godfried Houbaert als eerste schepen en Godfried Houbaert / André Gevaert als tweede schepen. Geen van beiden vervulde het mandaat gedurende de volledige zesjarige legislatuur.
    Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 1952 bleef Honoré Oscar Gevaert burgemeester. Ir. Odiel Vanneste werd toen eerste schepen, terwijl André Gevaert tweede schepen werd.
    De gemeenteraad bestond toen uit:
    Leon Demailly (L), Julien Verzele (L), Charles Renders (L), Simonne Schuermans (echtgenote van W. Houtsaeger) (L), Marcel Vanalme, Gilbert Bossuyt (L), Marcel Mahieu en Germain D’Haeveloose (O).
    Ook na de verkiezingen van oktober 1958 bleef Honoré Oscar Gevaert voor de derde maal burgemeester, een functie die hij uitoefende tot 1964. Eerste schepen bleef ir. Odiel Vanneste, terwijl Willy De Cuman tweede schepen werd. De raadsleden waren toen: Willy Berquin, August Boonefaes (CVP), Gilbert Bossuyt (L), Madeleine Decreton, Leon Demailly, Germain D’Havelose (O), Victor Ghysbrecht en Marcel Vanhalme.
    Tijdens de verkiezingscampagne van 1964 had advocaat Raphaël Versteele (1926-1995) de leiding van de CVP-lijst. Vanaf het begin stond Odiel Vanneste als “onafhankelijke” op deze lijst, samen met drie anderen. Hij was dus geen CVP’er, maar maakte wel deel uit van de gezamenlijke lijst.
    Het was duidelijk dat oud-burgemeester Honoré Oscar Gevaert niet langer op deze lijst zou staan, hetzij omdat men hem niet meer wenste, hetzij omdat hij zelf afzag van deelname onder leiding van Versteele. Kort voor het afsluiten van de lijst werd, onder invloed van het ACW, een “vernieuwing” doorgevoerd waardoor Odiel Vanneste zijn beoogde tweede plaats verloor.
    Dit leidde tot een korte maar hevige ruzie. Het gevolg was dat een nieuwe onafhankelijke lijst werd gevormd met onder meer:

    • ir. Odiel Vanneste
    • Willy Berquin
    • dokter Moraux
    • notaris Paul Simpelaere
    • Germain D’Haveloose
      De verkiezingsuitslag luidde:
    • 5 zetels voor de katholieken
    • 4 zetels voor de liberalen
    • 2 zetels voor de Onafhankelijken
      Aanvankelijk was men ervan overtuigd dat Gilbert Bossuyt burgemeester zou worden via een coalitie van liberalen en onafhankelijken. Maar na enkele uren onderhandelen in “restaurant Catinou” kwam er een onverwachte wending: Raphaël Versteele werd burgemeester, Gilbert Bossuyt eerste schepen en Gust Boonefaes schepen.
      Vanaf januari 1965 werd Raphaël Versteele zo de zesde burgemeester van De Panne.
      De gemeenteraad bestond toen uit: Willy Decuman (middenstand), Odiel Vanneste (O), Godfried Houbaert, Germain Dezeure (L), Madeleine Decreton, Gustaaf Bisschop, Lucien Pelfrène (L) en Willy Berquin (O).

    Wie was schepen Odiel Vanneste?

    Ir. Odiel Vanneste werd geboren op 1 maart 1905 in Sint-Michiels-bij-Brugge. Hij studeerde burgerlijk ingenieur aan de universiteit van Gent en behaalde zijn diploma in 1928.
    Omdat hij in de Westhoek moeilijk werk vond als ingenieur, besloot hij zijn eigen project te realiseren. In 1929 richtte hij in De Panne een ijsfabriek op. In een tijd waarin koelkasten nog zeldzaam waren, was zo’n fabriek van groot belang voor hotels, cafés en viswinkels.
    In de jaren vijftig was het een vertrouwd beeld: mannen die zware ijsblokken op de schouder droegen, beschermd door een jutezak, en met een metalen pik de blokken van de kar trokken.
    Schepen van openbare werken
    Als eerste schepen was Odiel Vanneste onder meer verantwoordelijk voor openbare werken.
    Een van de meest zichtbare realisaties uit zijn periode was het gebruik van betonnen straatblokken voor de bestrating van verschillende wegen. Deze grote rechthoekige betonplaten werden in de jaren zestig op veel plaatsen gebruikt, zelfs op de Zeelaan.
    Privé had Vanneste een band met een belangrijke familie uit de geschiedenis van de badplaats. Hij huwde namelijk met een kleindochter van Albert Dumont, een van de grondleggers van het toeristische De Panne.
    Ir. Odiel Vanneste was een veelzijdige figuur:

    • burgerlijk ingenieur
    • ondernemer met een ijsfabriek
    • eerste schepen gedurende twaalf jaar
    • gemeenteraadslid en actief in het lokale leven

    Zijn engagement en zijn rol in de gemeentepolitiek hebben mee het uitzicht van het naoorlogse De Panne bepaald.
    Lees meer over ijsfabriekje>>>

    3. Burgemeester Raphaël Versteele

    Raphaël Versteele werd geboren in Veurne op 26 juli 1926 en overleed op 13 februari 1995. Hij was advocaat, politicus voor de CVP en burgemeester van De Panne.
    Als zoon van een advocaat en stafhouder studeerde hij rechten en behaalde het diploma van doctor in de rechten. Daarna vestigde hij zich als advocaat aan de balie van Veurne.
    Zijn politieke carrière bracht hem in 1965 naar het burgemeesterschap van De Panne, een functie die hij uitoefende tot 1979. In 1971 werd hij voor de CVP rechtstreeks verkozen tot senator voor het arrondissement Oostende. Hij bleef senator tot 1974 en zetelde in die periode ook in de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap, de voorloper van het huidige Vlaams Parlement.
    Tijdens zijn burgemeesterschap werd onder meer de Dynastielaan aangelegd en werd ongeveer 100 hectare duingebied verkaveld in het kader van de zogenaamde Westhoekverkaveling. De bedoeling was rijkere bewoners naar De Panne aan te trekken. Tegen de aantasting van de duinen ontstond echter protest, onder andere pas in 1972, maar de plannen werden toch uitgevoerd. (de BPA “Westhoek A1” werd reeds in 1970 met unanimiteit goedgekeurd in de gemeenteraad)
    In 1979 kwam Versteele in opspraak in een corruptiezaak rond de Westhoekverkaveling. Het onderzoek wees uit dat er steekpenningen zouden zijn betaald bij de ontwikkeling van de verkaveling. Uiteindelijk werd hij in september 1982 veroordeeld tot 30 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 maanden effectief, voor omkoping. Hij moest datzelfde jaar ontslag nemen als burgemeester en werd door de Orde van Advocaten van Veurne levenslang geschrapt als advocaat.
    Raphaël Versteele overleed op 13 februari 1995 na een ziekte.
    Veel meer via de links op https://debliedemaker.be/de-westhoekverkaveling/

    4. Burgemeesters sinds 1982

    nr 7Gilbert BossuytEDA19821988
    nr 8Johan DegrieckPRO19891994
    nr 9Willy Vanheste
    (1938-2007)
    VDA/VEDA19952007
    nr 10Robert Butsraen
    (1943)
    VEDA20082012
    nr 11Ann Vanheste
    (1969)
    DAS20132018
    nr 12Bram Degrieck
    (1976)
    Plan-B20192021
    nr 13Wim Janssens
    (1978)
    kartellijst ActiePlan2025

    5. Besluit

    De politieke geschiedenis van De Panne is rijk en boeiend. Doorheen de jaren hebben vele lokale politici hun bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de gemeente.
    Tegelijk blijft de toekomst open. Nieuwe samenwerkingen en mogelijke fusies kunnen opnieuw veranderingen brengen in het bestuur van de streek.
    De geschiedenis is dus nog lang niet geschreven.

    Onbekend's avatar

    Auteur: DE BLIEDEMAKER

    "Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, later zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005

    Eén gedachte over “Markante naoorlogse politiekers”

    Laat een reactie achter bij freddyvanthournoutReactie annuleren

    Ontdek meer van DE BLIEDEMAKER

    Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

    Lees verder