Waarom De Panne moet doorzetten — zonder mitsen en maren
De cijfers bewijzen het, de praktijk bevestigt het.
Volgens De Morgen, van woensdag 28 januari 2026, schakelen steeds meer Vlaamse gemeenten over op afvalophaling per kilogram, met volgens afvalexperts “spectaculaire resultaten”: minder restafval, beter sorteergedrag en meer bewustzijn bij inwoners. Wie daar nog aan twijfelt, hoeft eigenlijk niet verder te kijken dan De Panne zelf.

Wij werken hier al sinds 2017 met het DIFTAR-systeem voor huisvuil, en later ook voor GFT-afval. Lees artikel over eerste jaar ervaring>>>>
Wat in kranten als succesverhaal verschijnt, ervaren wij al jaren in de praktijk: betalen per gewicht verandert gedrag. Niet door te straffen, maar door eerlijk te zijn.

1. Van theorie naar realiteit

Het systeem is technisch eenvoudig en transparant. Men werkt met een vooraf gestorte provisie (ik denk 35 euro) en krijgt bij de vraag voor aanvulling een gedetailleerd overzicht per ophaling, met gewicht en kostprijs. Geen giswerk, geen forfaitaire onrechtvaardigheid: je betaalt exact voor wat je aanbiedt.
Voor een huishouden van twee personen volstaat één kleine restafvalcontainer. Die neemt weinig plaats in, is hygiënisch en — cruciaal aan zee — meeuwbestendig. In al die jaren hebben we blijkbaar geen problemen gehad met sluikstorten van anderen in ons container, zelfs zonder slot.
Dat staat in schril contrast met de vroegere vuilniszakken, die regelmatig werden opengescheurd met zwerfvuil tot gevolg.

2. Wat De Morgen vaststelt, zien wij gebeuren

Het artikel in De Morgen toont aan dat gemeenten met gewichtsdiftar hun restafval fors zien dalen. (reeds166 gemeenten hadden diftar systeem in 2024, 134 gemeenten nog niet). Dat is geen toeval. Wie per kilo betaalt, denkt twee keer na en sorteert beter. Vooral de combinatie met een GFT-container is cruciaal: meer dan 40% van het huishoudelijk afval is immers organisch en hoort niet in het restafval thuis. Dat afval wordt bij IVVO verwerkt tot compost en energie — goed voor milieu én portemonnee.
(op Vlaams niveau in 2026 min 0,14 €/kg max 0,41 €/kg in DP voor 2026 0,20 €/kg. GFT voor DP: 0.07 €/kg)

Ja, het systeem vraagt inzet. Containers moeten buitengezet en binnengehaald worden. Met GFT zelfs meerdere keren per week in de zomer. Maar laten we eerlijk zijn: dat kleine ongemak weegt niet op tegen propere straten, minder afval en lagere kosten.

3. De meeuwen liegen niet

In kustgemeenten is afval geen randprobleem maar opengescheurde vuilniszakken een dagelijkse realiteit. Alles werd al geprobeerd: andere zakken, andere uren, sensibilisering… zonder blijvend resultaat. DIFTAR is het enige systeem dat structureel werkt tegen meeuwenoverlast, precies omdat er geen losse zakken meer op straat liggen. Dat is geen ideologie, dat is ervaring.

4. Politieke keuze, correcte keuze

Dat de gemeenteraad van 26 januari 2026 unaniem voor DIFTAR koos, is dan ook logisch en verstandig. Bovendien: Vlaanderen verplicht deze richting, en gemeenten die aarzelen, zullen vroeg of laat toch volgen. Het verschil is alleen of je dat voorbereid en doordacht doet, of onder tijdsdruk.
De cijfers spreken boekdelen. Koksijde (met 170 kg/inw) zit al onder het Vlaamse streefcijfer (2024: 181 kg/inw) voor restafval per inwoner. De Panne (2024: 209 kg/inw) nog niet — mogelijk omdat hier nog te veel uitzonderingen bestaan en niet iedereen voluit op DIFTAR zit. Dat pleit niet tegen het systeem, maar wel voor een consequente toepassing.

5. Problemen zijn geen argumenten

Het Drop&Go-systeem voor de toeristen kent soms piekbelasting, vooral op zondagavond wanneer toeristen alle gelijktijdig vertrekken. Dat vraagt technische bijsturing en extra capaciteit, geen afschaffing. Problemen los je op; bewezen systemen gooi je niet overboord.
Ook voor appartementsgebouwen is maatwerk nodig te bespreken met de VME/Syndic. Maar net daar kan individuele weging zorgen voor meer rechtvaardigheid én kostenverlaging voor wie weinig afval produceert.

6. Conclusie

Wat De Morgen “spectaculair” noemt, is in De Panne al jaren zichtbaar:
DIFTAR vermindert afval, houdt straten proper en maakt het systeem eerlijker.
Wie vandaag nog tegen DIFTAR pleit, pleit in feite voor meer restafval, meer meeuwen en hogere kosten voor iedereen.
De keuze is eenvoudig:
👉 ofwel blijven we klagen over afval,
👉 ofwel zetten we door met een systeem dat bewezen heeft dat het werkt.
De Panne en Koksijde maakten in 2017 reeds de juiste keuze.
Nu is het tijd om ze volledig, consequent en zonder angst af te maken.
Iedere verandering in de gewoonte van de mensen heeft geklaag (vb op facebook) vooral van degene die het nog NIET toepassen. De overgangstijd (zomer 2026) is misschien wel kort?