Geïnspireerd door tien affiches uit de collectie van Roland Florizoone publiceert DE BLIEDEMAKER een aansluitende reeks artikeltjes over de korte maar boeiende geschiedenis van onze mooie gemeente.
Deze reeks vormt een synthese van eerder verschenen bijdragen op mijn websites (klik hiervoor op de onderstreepte koppelingen).
Uw opmerkingen en aanvullingen zijn welkom via de rubriek Reacties.
De Repos werd in 1911 gebouwd door mevrouw Nelly Dewandre, niet als chic vakantieverblijf maar als asiel voor zieke en verzwakte kinderen. Ze liet het grote gebouw in één jaar optrekken, grotendeels zoals het er vandaag nog staat.
Na WO I, waarin het gebouw uitgewoond en beschadigd uit bezettingen en vluchtelingenstromen kwam, verkocht Dewandre het aan mevrouw Marie Haps. Dankzij steun van het American Red Cross kon Haps De Repos herstellen, uitbreiden en opnieuw openen als rustoord voor verzwakte meisjes uit Brussel, later ook voor gegoede dames. In het interbellum kende de instelling haar commerciële bloeitijd (zie meerdere affiches)
Beide wereldoorlogen richtten zware schade aan: opeisingen, noodhospitalen, soldaten, vluchtelingen… Telkens bleef de site gehavend achter.
Willy Viaene documenteert deze perioden uitgebreid in zijn boek.
Na 1945 kreeg De Repos nieuwe bestemmingen: eerst vakanties voor kinderen van De Post (later naar kasteel van Cabour), daarna de zusters Bernardinnen en uiteindelijk, vanaf 1957, een technische school. Vandaag huisvest de site GO! Atheneum Calmeyn en het CVO Cervo-Go.
Nu de bomen gerooid zijn en veel paviljoenen verdwenen (toch nog 4 aan de oostkant), ligt opnieuw een terrein van 3,2 hectare open, met het hoofdgebouw als blikvanger. (alleen bunker is beschermd). De zone is bestemd voor gemeenschapsvoorzieningen: sport, kunst, jeugd, museum… of misschien opnieuw een vorm van kinder- of jeugdwerking, in de geest van haar begin.
De Repos heeft meer dan een eeuw lang kinderen, vluchtelingen, zusters, soldaten, jongeren en zelfs dames “op kuur” zien komen en gaan. Nu staat het er – bijna weer vrij – te wachten op een volgende bestemming.
Het is aan het nieuw gemeentebestuur én het gemeenschapsonderwijs om dit unieke stukje Panne eindelijk te geven wat het verdient: een toekomst die het verleden eer aandoet. Misschien hierover meer in het Meerjarenplan 2026-2031 van DP
Als ik selectioneer wat ik het meest zinvol vind voor de Repos Sint-Elisabeth — dan zou ik kiezen voor een gemengd erfgoed + cultuur + natuur-project. Concreet:
– Herstellen/renoveren van de bunker + centrale gebouwen (waarvan gedeelte afgebrand), en inrichten als historisch museum / educatief centrum over WO I & II en geschiedenis van De Panne (o.a. vissersverleden)
– Rondom dit centrum in combinatie met het nabije Provinciaal Bezoekerscentrum Duinpanne en het Maurice Calmeynbos: wandelroutes door duinen/bos combineren met inforoutes over natuur,
– Gebruik van bijkomende gebouwen voor tentoonstellingen, workshops, gemeenschap, jeugdactiviteiten — mogelijk ook natuur- en milieueducatie voor scholen of jeugdgroepen. Zo creëer je een duurzame bestemming: erfgoed bewaren, cultuur & natuur verenigen, toerisme én lokaal belang.
Lees ook:
– op de Pannetheek
– WIKI DE BLIEDEMAKER
– Geschiedenis Repos
dankjewel voor al die infos
Dag José. Dank voor je blijvende interesse voor het gebouw Repos Sint Elisabeth.
Ik herinner me nog duidelijk dat destijds het gemeentebestuur met schaamrood op de kaken moest bekennen dat het gebouw Hospitaal l’Océan afgebroken was. Het Rode Kruis dat zijn 100 jarig bestaan wilde vieren in De Panne en meer bepaald in het gebouw dat zoveel betekende voor het Rode Kruis in WOI en WOII. Een bronzen gedenkplaat aan de gevel van de nieuwbouw was alles dat nog te bezichtigen was. Opnieuw gaat een geschiedkundig gebouw (misschien wel één van de laatste in De Panne) onder de bulldozers verdwijnen. Je hoort en je leest af en toe dat andere steden en gemeenten hemel en aarde bewegen om toch nog restanten van WO I en WOII op te sporen , zelfs om dingen op te graven. Binnen enkele jaren zal er van de geschiedenis van Repos Sint Elisabeth enkel nog jouw artikeltjes en mijn boek overblijven waarvan enkele exemplaren in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel , in het archief van het Provinciaal Bestuur in Brugge in de bibliotheek van De Panne , bij de dienst Cultuur De Panne en een honderdtal exemplaren bij de verzamelaars die een exemplaar kochten.
Je hebt gelijk Willy. Vandaar dat ik het nog eens in de kijker geplaatst heb. Die brand zal wellicht ook de genadeslag gebracht hebben + het geld is op. Ik hoor wel geen tegenstand van de bevolking. Hebben we nog een Cultuurraad en is de Erfgoedraad reeds operationeel? De Openbare Koepel zal wellicht blij zijn dat ze het mogen afbreken. Wat komt er in de plaats? Ik dacht dat de gemeente geen afbraak vergunningen zou afleveren indien er nog geen nieuw omgevingsvergunning toegekend is. Het ontgoocheld me ook. José.
Dag José, In 2015 heb ik geschreven naar de toenmalige Minister Bourgeois , bevoegd voor Buitenlands beleid en Onroerend Erfgoed. Er kwam een negatief antwoord in de zin van …….er is geen mogelijkheid om het gebouw Repos Sint Elisabeth toe te voegen aan de lijst van de in aanmerking komende gebouwen die erkend werden.
in de begrotingsgemeenteraad werd ook even de Repos aangeraakt. Blijkbaar nog geen overeenkomst bestemming tezamen met eigenaar nl. het gemeenschapsonderwijs. Dan zou ik als gemeente geen slopingsvergunning toegekend hebben.