Capaciteitstarief goedkoper?

Europa heeft geopteerd voor maximaal Hernieuwbare Energie voor de toekomst: windenergie te land en op zee, zonnepanelen,..(minimale CO2 uitstoot en maximale onafhankelijkheid van de import van olie en gas). België volgt hierin. Hierdoor is bij de burgers een doorgedreven elektrificatie nodig: elektrische auto’s, verwarming met warmtepompen, zonnepanelen..
Om dat te kunnen zal o.a. het laagspanningsdistributienet verzwaar moeten worden: meer kabels en LS transformatoren. Maar dit kost geld.
Fluvius is de werkmaatschappij die boven de 10 Vlaamse DistributieNetBeheerders instaat voor hun operationele taken (vb voor Gaselwest in De Panne). Deze zullen moeten instaan voor de investeringen en het onderhoud van deze verzwaring van de distributienetten. Fluvius raamt deze kosten hiervoor in de eerste 10 jaar (alleen Vlaanderen) op 10 miljard €. Dit wordt momenteel verrekend als onderdeel in de DISTRIBUTIE NETKOSTEN in uw factuur. De totale kost is een zware kost verrekend volgens het jaarverbruik in kWh (dit was ongeveer 40% in mijn E jaarafrekening van oktober 2021. zie verder).
De Vlaamse Regering heeft de laatste jaren reeds meerdere inspanningen geleverd om deze zware kostenpost op te zuiveren o.a. door meerdere intercommunale uitgaven- die daar niet thuishoren- te laten schrappen. Deze zijn eerder van algemeen maatschappelijk belang en werden doorgeschoven naar de Vlaamse regering of naar de gemeente (deze kostenpost was de “vuilbak” geworden van allerlei kleiner kosten. Vb de kost van de openbare verlichting werd eruit gehaald). Vandaar lichte daling van deze kosten de laatste jaren, maar deze distributiekost zal de komende jaren ongetwijfeld moeten stijgen om de te verwachten stijging van de distributie netkosten op te vangen. Ook de andere kostenpost, de HS transmissiekosten, zullen wellicht stijgen maar deze zijn veel kleiner (bij mij 8%)
Tot heden werden al deze kosten verrekend volgens het kWh verbruik. De structuur van deze aanrekening wordt in het capaciteitstarief herzien en zal naast de kWh term zal ook een tweede term voor Piekbelasing in kW bevatten. (de som van de 2 kosten zal ongeveer dezelfde zijn want de totaal te imputeren distributienetwerkkost blijft hetzelfde). Deze uitsplitsing is wel “eerlijker” want de nieuwe investeringen in de netwerken wordt vooral bepaald door de piekverbruiken ingevolge laadpalen voor auto’s, verwarming met warmtepompen en de verdeling van de opgewekte zonne-energie. Deze grote E verbruikers zullen moeten meebetalen in de door hun veroorzaakte netversterkingen (hiervoor is natuurlijk een Digitale elektriciteitsmeter nodig)
Maar er is meer. Deze verbruikers kunnen dank zij hun “slimme digitale meter” hun afname van het distributienet spreiden zodanig dat hun effect op het net minder groot is en de investeringen door de Distributienetbeheerder (Gaselwest) kunnen uitgesteld of vermeden worden. Dus hierdoor een globale minderuitgave die ook de kleine verbruiker te goede komt ( hun netkosten als onderdeel van de totale netkosten zullen dalen). (lees WIKI DE BLIEDEMAKER>>>)
Dergelijk systeem wordt aanbevolen door de Europese instellingen en is reeds grotendeels van toepassing in Nederland, Portugal, Spanje en Italië. (zie kaart verder)
Hierdoor is DE BLIEDEMAKER sterk VOORSTANDER voor een snelle algemeen verplichte invoering van dit nieuwe Capaciteitstarief. Het is een noodzakelijke en toekomstgeerichte maatregel. Het maakt de factuur niet eenvoudiger (1 extra kostenpost komt bij, ook voor degene die nog geen digitale teller hebben. Voor iedereen wordt een minimumpiek aangerekend van 2,5 kW).
Hopelijk veroorzaakt minister Zuhal Demir (NVA) geen vertragingen. De besprekingen over dit tarief zijn het resultaat van een uitgebreid traject met inbreng van alle belanghebbenden al lopende vanaf 2016 en de beslissing om deze kW term in te voeren dateert van augustus 2020 en de invoering was voorzien op 1 januari 2022. Na 2 vertragingen plant men nu de invoering op 1 januari 2023. Vele Vlaamse politieke partijen zijn niet gelukkig met die nieuw tarief opgedrongen door de VREG (of begrijpen het niet). Ook de N-VA is tegenstander. Een studie die op vraag van minister Demir uitgevoerd werden door de Universiteit Gent gebeurde in het najaar van 2021 gebruiken zij als tegenargument.

1. Tariefmethodologie

Het energie decreet bepaalt dat de VREG de enige bevoegde autoriteit is om de distributietarieven te bepalen en te controleren voor elektriciteit en gas. Zij is bevoegd om de distributienettarieven van de 8 Vlaamse intercommunales goed te keuren en de berekeningenmethoden hiervoor vast te stellen (NIET de Vlaamse Regering). Deze distributiekosten zijn een belangrijk onderdeel geworden van de jaarlijks E-afrekening (42 % in mijn geval)
Het capaciteitstarief zal een onderdeel zijn van de distributienettarieven en wordt geïntroduceerd als onderdeel van de wijziging van de tariefmethodologie voor de distributienettarieven voor de reguleringsperiode 2021 – 2024. Hier beperken we ons tot de wijzigingen voor gebruikers aangesloten op het laagspanningsdistributienet (iets analoogs bestaat voor de professionele verbruikers aangesloten op de distributienet. Grote industrieën zijn soms rechtstreeks aangesloten op het Elia HS net.).

2. De 4 grote componenten van de energiefactuur

1. energiekost,
2.nettarieven
3.heffingen
$. Btw
De energiekost wordt bepaald door de marktwerking en leveranciers.
Terwijl de VREG als Vlaamse regulator instaat voor de nettarieven.
Finaal staan de regionale en federale overheden in voor de diverse heffingen
De federale overheid ook bevoegd is voor de btw.

Na meerdere pogingen is men er niet in geslaagd om de distributiemaatschappijen te fusioneren. Vandaar elk zijn eigen tarief omdat hun kosten verschillend zijn.
De invoer van het capaciteitstarief is maar 1 maatregel binnen de wijzigende tariefstructuur. Daarnaast verdwijnt ook het onderscheid tussen dag- en nachttarief voor de distributienettarieven.

1. ENERGIEKOST voor energieleverancier

Sinds de vrijmaking van de energiemarkt in Vlaanderen in 2003 kunnen klanten vrij hun elektriciteitsleverancier kiezen. De liberalisering van de energiemarkt had als doel de concurrentie tussen leveranciers aan te wakkeren, om zo te zorgen dat consumenten konden genieten van competitieve prijzen voor hun gebruikte energie. Daarbovenop is het veranderen van leverancier eenvoudig en kosteloos. Tussen de klant en de leverancier wordt een contract afgesloten voor de aankoop van elektriciteit. De prijs van elektriciteit en gas kan sterk verschillen tussen verschillende leveranciers in functie van het afgesloten contract.
Deze energiekost zelf is opgebouwd uit meerdere elementen:
1. Vaste vergoeding voor de leverancier;
2. Energiecomponent;
3. Bijdrage kosten groene stroom en warmtekrachtkoppeling.

De vaste vergoeding is een soort abonnementskost die de meeste leveranciers aanrekenen voor administratieve kosten zoals facturatie en klantendienst. Deze vergoeding hangt af van het contract evenals de leverancier, en gaat van 0 euro per jaar tot enkele tientallen euro per jaar (mijn factuur: 23 € zonder BTW jaarlijks. ).

De energiecomponent (of verbruik) bestaat uit een prijs voor de geleverde elektriciteit Het is dus een kWh-gedreven kost. Is ingevolge de stijging van de internationale E-prijzen enorm gestegen sinds mijn bovenstaande factuur ingevolge de oorlog in Oekraïne en de schaarste op de energiemarkt.
Dit hoofdgedeelte van de factuur gaat naar Engie

Bijdrage kosten groene stroom en warmtekrachtkoppeling. Het Vlaamse energiedecreet van 2012 verplicht leveranciers om meer groene energie aan te kopen. Daardoor moesten de leveranciers dus meer betalen, en deze extra kost mogen de leveranciers doorrekenen aan hun klanten. De kost staat op de factuur vermeld als ‘kosten groene stroom en wkk’. Deze kosten zijn kWh-afhankelijk, (op mijn factuur: groene stroom 2,0 ce/kWh en WKK 0,28 ce/kWk: dus totaal 2,28 ce/kWh)).

2. NETTARIEVEN voor intercommunale (bepaald en gecontroleerd door de VREG) en Elia (bepaald en gecontroleerd door de federale regering)

Het transport en de distributie van deze energie maakt ook een groot deel uit van de elektriciteitsfactuur. De verantwoordelijkheden voor deze activiteiten (en enkele nevenactiviteiten) worden toegeschreven aan de 8 distributienetbeheerders (DNBs) in Vlaanderen (vb Gaselwest) en aan de nationale HS-transmissienetbeheerder ELIA.

De nettarieven zijn de tarieven die verschuldigd zijn aan de distributienetbeheerder om deze te vergoeden voor zijn gemaakte kosten. De kosten en de daarmee gepaard gaande tarieven verschillen van netbeheerder tot netbeheerder, maar moeten wel worden goedgekeurd door de Vlaamse regulator,
De wijzigende tariefstructuur bepaalt alleen de component nettarieven.

De nettarieven worden ook geınd door de energieleverancier, maar worden onmiddellijk overgemaakt naar de verantwoordelijke netbeheerder. Deze tarieven bestaan uit verschillende componenten:

1. Netgebruik;
2. Databeheer;
3. Openbare dienstverplichtingen;
4. Toeslagen
5. HS transmissiekosten;

1. Netgebruik distributie

De tarieven m.b.t. het gebruik van het net dekken de grootste kosten van de distributienetbeheerder (Gaselwest). Ze bestaan hoofdzakelijk uit de opbouw en het onderhoud aan het distributienet, d.i.: het aansluiten van nieuwe klanten, het aanleggen van nieuwe kabels en het vervangen van beschadigde kabels. De kosten zijn afhankelijk van de dimensioneringsvoorwaarden van het net. Deze zijn gevoelig afhankelijk van de grootste vermogenspieken die verwacht worden. Gaselwest oud 14,99 c€/kWh
NIEUW; 45,85 €/kW/jaar of 114,65 (=45,85 x2,5 min)
1,1 c€/kWh of 0,036 €/kWh

Ook een deel van de transmissiekosten, namelijk dat met betrekking tot de opbouw en het onderhoud van het transmissienet, wordt in de toekomst op dezelfde manier aangerekend, (met een kW-component) en wordt vanaf dan ook onderdeel van de tarieven netgebruik, i.p.v. het onderdeel transmissiekosten. Tenslotte zijn er nog kleinere onderdelen die ook onder de tarieven netgebruik behoren: 2,95 c€/kWh
— de afschrijvingen van de meetinstellingen;
— het uitvoeren van netstudies;
— de vennootschapsbelasting.

Het zijn deze netgerelateerde kosten (distributienet + transmissienet) die het onderwerp vormen van de nieuwe tariefmethodologie. Binnen de energietransitie de komende decennia speelt elektrificatie immers een belangrijke rol. Hierbij wordt er een verdere sterke groei verwacht van het aantal zonnepanelen, elektrische voertuigen, evenals warmtepompen. Hierdoor wordt het distributienet niet enkel intensiever gebruikt (grotere afname), maar worden er ook grotere vermogenspieken verwacht door de gelijktijdigheid van verwarmen en opladen van elektrische voertuigen. Fluvius berekende deze hogere penetratie van deze technieken gedurende 2020–2030 Bij ongewijzigd beleid schatte Fluvius de noodzaak op bijkomende netinvesteringen op bijna 1.000 miljoen euro t.e.m. 2030.
Door de introductie van een capaciteitstarief met een kW-afhankelijkheid worden de verbruikers op het distributienet aangespoord om hun piekvermogen te beperken, en dus aandachtig te zijn voor het gelijktijdig gebruiken van grootverbruikers binnen het huishouden.

2.Opname alle tellers (databeheer)

De distributienetbeheerder is ook verantwoordelijk voor het verzamelen en versturen van de verbruiksdata van eindklanten om deze te kunnen tariferen. Opname tellers. Het verzamelen van de gemeten data en de validatie ervan zijn taken van de DNB. De hierdoor gemaakte kosten worden aan de eindklant doorgerekend via dit tarief a.d.h.v. een vaste jaarlijkse kost. De meters zelf worden niet via dit tarief vergoed. (GASELWEST 2021 13,64 incl BTW)
NIEUW: 11,44 €/j

3.Openbare dienstverplichtingen opgelegd door Vlaanderen

— het opkopen van groenestroom– en warmtekrachtcertificaten;
— de openbare verlichting (deze kost niet meer in 2022 in de netkosten);
— het plaatsen van budgetmeters;
— REG stimuleren(premies betaald via Fluvius)
Deze kosten worden doorgerekend aan de verbruiker in de vorm van een kWh-term.
NIEUW: 0,0490 €/kWh

4. Toeslagen

Een klein deel van de gemaakte kosten door de DNB die buiten bovenstaande kosten vallen, mag worden doorgerekend aan de eindafnemer. Deze bestaan o.a. uit de kosten van de niet- gekapitaliseerde pensioenen, retributiesn en een GRB-heffing (de Grootschalige Referentie Basiskaart van Vlaanderen). Deze kosten worden aangerekend via een kWh-term.
NIEUW: 0,0013505 €/kWh

5. Transmissiekosten Hoogspanningsnet

Het transmissienet verschilt van het distributienet daar het op hogere spanning wordt uitgebaat, en er maar 1 nationale netbeheerder voor is aangesteld: Elia. Zij moeten in hoofdzaak zorgen voor de ontwikkeling en het onderhoud van het hoogspanningsnet. De hieraan gerelateerde kosten worden doorgerekend aan de DNBs en worden bepaald op basis van energie-afname en maximale vermogen-afname. Met de invoer van het capaciteitstarief zal dan ook een deel van deze kosten ook een vermogenterm krijgen voor de eindklant. Deze kosten worden vanaf dan ook beschouwd als netkosten, en verdwijnen uit de sectie transmissiekosten.
Naast bovenstaande kerntaken, heeft de transmissienetbeheerder ook nog bijkomende verplichtingen en activiteiten die ze vergoed krijgen door de DNBs en hun rechtstreeks aangesloten klanten, waardoor ook voor de eindklant extra transmissiekosten worden aangerekend:
— Openbare dienstverplichtingen (aansluiten windparken, financiering groenestroomcertificaten, steunmaatregelen groenestroom en WKKs, etc.);
— De balans tussen vraag en aanbod van elektriciteit ten allen tijden waarborgen (CPTE dispatch)
— Gemeentelijke belastingen.
Deze transmissiekosten zullen in de toekomst nog steeds a.d.h.v. een kWh-term worden getarifeerd aan de eindklant.
NIEUW: 0,0103 €/kWh (groene stroomcer
0,00356 €/kWh overige

3. HEFFINGEN zowel voor de federale als Vlaamse overheden

De heffingen zijn over het algemeen sociaal-ecologisch van aard of verbonden aan de regulering van en de controle op de elektriciteitsmarkt. De kosten kunnen onderverdeeld worden in volgende posten:
1. Energiebijdrage (Federaal accijnzen); 0,23306 c/kWh
2. Federale bijdrage 0,35117 c/kWh
3. Bijdrage Energiefonds (Vlaams).5,16 €/j

1.De federale overheid heft een vergoeding voor elke verbruikte kWh elektriciteit in de vorm van een energiebijdrage, het is dus een kWh-gedreven kost. Deze bijdrage worden ook wel de accijnzen op elektriciteit genoemd. De Energiebijdrage bedraagt 0.23 ce/kWh, inclusief 21% btw.

2. De tweede kost, de federale bijdrage, wordt gebruikt voor de financiering van sommige openbare dienstverplichtingen en de kosten verbonden aan de regulering van en controle op de elektriciteitsmarkt. Elke eindafnemer die op het Belgisch grondgebied is gevestigd, moet de federale bijdrage betalen in functie van de hoeveelheid afgenomen kWh elektriciteit. Het is dus een kWh-gedreven kost. Deze heffing dient onder andere om het Sociaal Energiefonds (dat wordt verdeeld onder de OCMWs) en het fonds beschermde klanten te spijzen. Ook de werkingsmiddelen van de federale regulator CREG komen uit de federale bijdrage. De elektriciteitssector draagt via de federale heffing ook bij aan het Fonds Broeikasgassen (dat maatregelen financiert om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen) en aan het Denuclearisatiefonds. Voor de federale bijdrage werken we met 0.35 ce/kWh, en hier is geen btw van toepassing.

3. De laatste heffing is die voor het Vlaamse Energiefonds. Met het Energiefonds financiert de Vlaamse overheid mee haar energiebeleid. Deze kost bedraagt e5.16/jaar, en ook voor deze kost is er geen btw van toepassing. In het Energiedecreet is bepaald dat ze de middelen mag gebruiken voor:

— de werkingskosten van de VREG;
— openbaredienstverplichtingen inzake energie;
— het sociaal energiebeleid;
— het beleid inzake het rationeel energiegebruik;
— het beleid inzake warmtekrachtkoppeling;
— het beleid inzake de hernieuwbare energiebronnen.

4. BTW federaal. Normaal 21% Tijdelijk 6% om de hoge energiekost (punt 1) enigszins te verminderen

De btw op aardgas en elektriciteit geldt voor alle componenten van de energiefactuur, uitgezonderd voor de federale bijdrage en de bijdrage Energiefonds. In totaal heft de federale overheid voor elektriciteit een btw van 21 procent.

NIEUW TARIEF:
– Een minimale bijdrage aan de netkosten wordt geïntroduceerd: elke afnemer zal een minimale bijdrage moeten leveren van 2.5 kW.

– Netgebruik van een puur kWh-gebaseerd naar een tarief die nog slechts deels kWh-gebaseerd is, dat de kWh-afname van het net goedkoper wordt. Hierdoor worden elektriciteits-intensieve toestellen competitiever, zolang het piekvermogen onder controle gehouden wordt.

– Deze gemiddelde maandpiek kan enkel opgemeten worden door de digitale meter. Mensen met een klassieke meter zullen bijgevolg een forfaitaire vaste kost voor de piek moeten betalen, equivalent aan de minimale bijdrage van 2.5 kW gemiddelde maandpiek.De kWh-tarieven worden voor deze groep gebruikers ook lager, maar deze liggen hoger dan de kWh-tarieven voor verbruikers met een digitale meter

3. Resultaten VREG simulator toegepast op mijn factuur 2021

BTW is nog 21%. De verhoging van de Energiekost was al begonnen alhoewel nog geen oorlog met Oekraïne. Nu zou dat zeker meer dan het dubbele zijn. De Nettarieven hebben daar niets mee te zien en blijven constant (dus nu minder dan 50%). DE BTW is ook tijdelijk 6 % i.p.v. 21 %. Dit is van invloed op alle bedragen

BESLUIT van bovenstaande simulaties:
1. De nieuwe nettarieven (capaciteitstarief) betekenen voor mij een jaarlijkse winst van 60 á 90 €
2. De Digitale Teller zou voor mij een winst betekenen van ongeveer 20 €/jaar. Vroegtijdig installatie in mijn appartement zou toelaten de geraamde piek eventueel de laten Dale van 3,28 kW naar de forfaittaire minimum van 2,5 kW. Dus interessant om de Digitale meter VERVROEGD aan te vragen (ik denk extra kost Fluvius rond de 70 €

DUS ZOWEL HET CAPACITEITSTARIEF ALS DE DIGITALE METER ZIJN VOOR MIJ BEIDE EEN LICHTE WINST. Laat ze maar komen!

Doe uw eigen simulatie>>>>

4. Onderzoek naar de impact van het capaciteitstarief

De voorvergaderingen met alle belanghebbenden zijn reeds gestart in 2016.
In de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Energie van 31 maart 2021 stelde minister Demir voor de impact te willen onderzoeken voor ongeveer duizend doorsneegezinnen en aan de hand daarvan het capaciteitstarief te evalueren. Op basis van die evaluatie zou binnen de Commissie dan een grondig debat gevoerd kunnen worden, met het oog op het implementeren van noodzakelijk flankerend beleid indien dit gewenst zou blijken. Deze commissievergadering gaf aanleiding tot het uitschrijven van een studie die gebeurd is van september 2021 tot eind november 2021. Gedurende de looptijd van het project vond regelmatige terugkoppeling plaats met de opdrachtgevers, de netbeheerder (Fluvius) en de VREG. Een eindrapport bevat analyses, evenals gedetailleerde informatie omtrent de simulatietechnieken, -algoritmes, evenals bijkomende randvoorwaarden waarmee rekening gehouden werd bij het opstellen van dit eindrapport.
Lees het volledig rapport door de Universiteit Gent>>>
Samenvattende tabel van het onderzoek

Er zijn dus winners en verliezers met dit nieuwe tarief. Immers de totale te verdelen kost blijft gelijk. Een “gemiddelde afnemer” zal niets voelen maar de grotere afnemers kunnen besparen door hun teller slimmer te maken en de maandpiek te spreiden (dit is ook in het voordeel van de “kleinere afnemers” want de totale te verdelen netkosten verminderen hierdoor).

Vooral de digitale teller, die het actief opvolgen en bijsturen van het verbruik mogelijk maakt (via allerlei App’s), zal hier voordelen bieden (vooral bij klanten met accumulatieverwarming). Dit opvolgen via de digitale meter is ook zeer wenselijk i.v.m. de bewustwording van hun elektriciteitsverbruik. Zij kunnen vanaf april 2022 ook maandelijks een perfecte eindafrekening aanvragen aan hun energieleverancier (dit is onafhankelijk van het capaciteitstarief). Geen voorschotfacturen meer en geen verrassingen meer bij het ontvangen van de eindafrekening
Bemerk dat iedereen voordeel kan doen met een digitale teller. (midden 2022 nog maar rond de 30% van afnemers. In 2024 verwacht men 70% denk ik. Moet en zal zo snel mogelijk 100% worden. Is ook een Europese directieve).

Voor de “kleine afnemers” komt een kleine jaarlijkse stijging van 20 tot 50 € ingevolge de vaste minimum aanrekening van een piek van 2,5 kW (zelfs als je een digitale meter hebt). Belet dat de veel mensen die het sociaal moeilijker hebben momenteel tijdelijk genieten van een Sociaal Tarief waar geen netkosten aangerekend worden.

Alleen voor de “zeer kleiner afnemers” is een stijging wegens de 2,5 kW piek en weinig jaarverbruik (d.i. voor tweede verblijvers, algemene diensten syndic appartementgebouwen,… Daarom werd een maximumtarief ingevoerd.

Globaal lijkt het een eerlijk tarief dat best verplicht ingevoerd wordt vanaf 1 januari 2023, zoals momenteel gepland.

Hopelijk zal men over deze technische zaak geen politieke spelletjes spelen en hierdoor vertragingen veroorzaken (NVA?- typisch een item voor veel kabaal op Facebook door mensen die er niets van kennen). Men is hierover al bezing vanaf 2016 en het tarief zal zeker doorkomen (in het Gewest Brussel reeds vanaf 2020 via aangesloten vermogen en wellicht volgt Wallonië het Vlaams systeem met de digitale meter)