Duinpark (vervolg 3)

IMG_1403Ingevolge het paasverlof en de vele kijklustigen rond en op het Duinpark wordt veel gesproken  over dit park. Vandaar dat DE BLIEDEMAKER probeert de historische context van dit gedeelte van de Dumontwijk meer bekend te maken. Op een suggestie om dit Duinpark het Thiriarpark te noemen zijn vele reacties losgebarsten, vooral op facebook. Het  valt op dat de Pannenoars graag teruggrijpen naar hun roemrijk vissersverleden en liever over de “Kykhill” duinen spreken. De Adinkerkenaors willen niet weten van verwijzigingen naar de Franstalige Brusselse bourgeoisie die de eerste verkaveling in De Panne gebouwd hebben. Ze verkroppen het niet dat 101 jaar geleden deze klieke onder leiding van dokter Ernest d’Arippe De Panne afgescheurd heeft van Adinkerke en willen dus zeker geen naam die herinnert aan  figuren zoals Dumont, Thiriar, Hobé..

Toch weze benadrukt dat deze percelen deel uitmaakten van 1 grote privéverkaveling nu beter gekend onder de naam “Dumontwijk”.
Hieronder nog een historische schets aan de hand van Albert Dumont.

Schetsen van Albert Dumont
Schetsen van Albert Dumont

Het feit dat deze duin nog niet verkaveld is, danken we grotendeels aan het vroegere “Monumenten en Landschappen” (nu “Onroerend Erfgoed”) die in 1995 de Dumontwijk heeft beschermd zeer tegen de wil van sommige eigenaars en zeker van de toenmalige politiekers. De gemeente heeft zelfs bezwaar ingediend bij de Raad van State. Voordien waren er vele projecten ingediend om dit park te commercialiseren (gelijkvloerse winkeltjes door arch. Alain Houtsaeger; Donny Hotel; seniorenflats door arch. Jules Decoussemaeker, garages door de HORECA en nog veel andere….). Door die bescherming zijn wij nu de enige badplaats zijn waar we nog een echt stukje duin hebben in ons centrum.
Onze voorouders waren zeer fier met deze chique verkaveling en hielden er blijkbaar van om familiefoto’s te maken met die villa’s op de duinen in de achtergrondthiriar1A kykhillA Het project “Schuilhaven De Panne” werd in 1913 politiek geboycot  door Oostende hoofdzakelijk ingevolge vrees voor concurrentie. Vele van onze vissers zijn met hun boten (al dan niet via Engeland tijdens WO I) noodgedwongen naar Oostende verhuisd. De achtergeblevenen konden zich herscholen voor een nieuwe job in de bouw of in het toerisme, ingevolge de eerste toeristische verkaveling nl de Dumontwijk. (de volledige wijk inclusief de 900 m zeedijk van de Witte Berg tot aan de Golfstraat quasi volledig gebouwd tussen 1900 en 1914). In deze overgangsperiode waren de overgebleven vissers met hun duinhuisje een attractie voor de vakantiegangers. Veel postkaarten werden verkocht met beelden van het vissersverleden . Men liet de vissersvrouwen zelfs dwars door de Dumontwijk lopen zoals hieronder.

hoge-duinenlaanA Maar nu is deze weg een geasfalteerde laan met aan weerszijden vol geparkeerde auto’s. Deze straat zou moeten heraangelegd worden volgens het “Herwaarderingsplan Dumontwijk“.
Het is zelfs zo dat het fabeltje algemeen verteld werd dat die vissersvrouwen boven op de Kykhillduin gingen om te kijken naar de vissersboten op het strand om aldus te weten  wanneer ze hun mannen moesten komen helpen om de vis en de netten op te halen. Dat vertel ik ook regelmatig als gids. Is een mooi verhaal. Maar volgens historici kwamen die vrouwen daar slechts 1-maal per jaar “kyken” nl op 1 april. (geen aprilgrap). Immers tot 16 januari 1840 verbood een franse wet dat de IJslandvaarders van Duinkerke uitvaarden vòòr de datum van 1 april. (reden: te veel gezonken schepen en werkomstandigheden te slecht: het was nog te koud en te donker om zo vroeg in het jaar te gaan vissen rond IJsland). De volledige IJslandvaarders-vloot vaarde sindsdien gelijktijdig af op 1 april (tot 100 grote goélettes met een 20 tal man aan boord en 3 masten). Deze vloot passeerde hier en was dus goed zichtbaar (zeker vanop de Kykhill). Zo konden de Pannese vissersvrouwen hun mannen uitwuiven.UnknownHet lijkt ook onwaarschijnlijk dat de vissersvrouwen moesten gaan helpen op het strand. Op veel schilderijen en foto’s zien we meestal alleen maar jongens die kwamen om de vis van de boten te halen en de netten op te laden. Veelal met kar en muilezel. visser5De vissersgezinnen hadden meestal zeer veel kinderen (>10) die niet verder studeerden dan de lagere school. De weg over de Kykhillduinen was zeker niet het ideale duinpadje om met een kar van de Pannekalsijde (=Veurnestraat) naar het strand te trekken. Ten ander vanaf de top van de Kykhilduinen had men wel zicht op zee maar niet op het strand. De zeereepduinen waren dan nog niet geëffend voor de strandpromenade. De natuurlijke duinen dichts aan het strand zijn meestal vrij hoog en steil (zoals ook nog hedendaags tussen de Franse grens en Leffrinckoucke; de huidige Witte Berg;..). Zelfs op de vele postkaarten van de Dumontwijk kan men vanaf de Kykhill onmogelijk het strand zien en dan is ook nog een gedeelte afgeschermd door de Witte Berg). (bekijk foto hieronder en doe abstractie van de weinige  villa’s op de Zeedijk. Conclusie: men kon boten zien op zee maar niet op het strand)

Zicht vanaf de Kykhill. Links de Witte Berg
Zicht vanaf de Kykhill. Links de Witte Berg

Indien men zou beslissen dit duinpark de KYKHILL te noemen dan is het best dat men de Pannenoars toch informeert dat dat fabeltje van die vissersvrouwen om hun geliefde man te helpen niet juist is.
De vissers hadden voor alle hoge duinen een naam. Veelal eindigde deze op HILL (= heuvel).  (vb Francooshill aan de Duinhoekstraat. Deze duin werd volledig weggevoerd per spoorweg via Adinkerke tijdens WO I ). “HILL” komt niet van het Engels maar wel van het Saksisch.  Hill is overgenomen in het Engels en ook in ons mooi vissersdialect. En KYKEN komt natuurlijk van kijken. Dus Kykhill = Kijkduin. Deze dialectnaam zal wel uit ons vissersverleden komen en heeft niets te maken met de Dumontverkaveling. De derde villa op deze paraboolduin (te tellen van het gemeentehuis) heeft wel deze naam overgenomen: nl de villa Kykhill van Georges Hobé. hoge duinenlaan (4)

Villa Kykhill
Villa Kykhill

In vorige artikels is nogal veel geschreven over Thiriar omdat die naam niet zo goed gekend is door de Pannenoars. Nu pas begint men de naam Depage te ontdekken dankzij de expo ‘Het Hospitaal van de Koningin”. In ieder geval zal je in het nieuw “duinpark”  niet naast Thiriar kunnen kijken. Het panoramaplatform zou je best het “monument Thiriar” kunnen noemen. Het ziet er immers nogal monumentaal uit (zeker als je boven bent) en er zullen ook panelen met uitleg komen over deze persoon. Misschien is dat voldoende en moeten we zijn naam niet meer linken aan het “duinpark”. In feite zou je bijna evengoed de naam “Hobé” kunnen gebruiken (de bouwheer van de villa Kykhill rechtover). Over deze bekende persoon is ook zeer veel te vertellen (o.a. directeur eerste paardentram Adinkerke De Panne; gemeentearchitect na WO I en nog veel meer…). Zie één van de volgende DE BLIEDEMAKERs

Herwaardering  Albertpleintje

Hoe het ook weze Kykhill-, Thiriar- of Hobépark wel moet beklemtoond worden dat de renovatie van het Park volgens het “Herwaarderingsplan van de Dumontwijk” bedoeld is als één van de 3 toegangspoorten tot de beschermde wijk. (De andere 2 zijn: het Albertpleintje en de vernieuwde omgeving rond de Onze Lieve Vrouwe Kerk met de Crypte). Vandaar misschien best de vissersnaam Kykhill niet gebruiken. Klinkt wel zeer vertrouwd in de oren van de Pannenoars omdat die nog weten dat er hier vroeger vissers waren en met een verkeerde fabel rondlopen.  Maar dit vissersverleden spreekt de huidige toerist niet meer aan. Ze zijn zeer verwonderd als je daarover spreekt. Destijds heeft de Toeristische Dienst geprobeerd een speciale wandeling aan te bieden over het vissersverleden: nl de Pier Kloeffe wandeling. Maar die wandeling heeft maar een paar jaar op de kalender gestaan. Geen interesse. De Dumontwandeling is reeds meer dan 10 jaar een groot succes. Als je er een naam moet aangeven – wat ik ook niet nodig vind – neem dan best een naam die aansluit met de Dumontwijk. Voor de integrale tekst van het HERWAARDERINGSPLAN Lees>>>

Herwaardering O.L.V. Kerkomgeving
Herwaardering O.L.V. Kerkomgeving


hoge duinenlaan (4)Naamloos

PANNESPROKKELS:(wordt permanent bijgewerkt)

– Voor De Panne is er al heel wat activiteit geweest op het “Fietspadenrapport van Het Nieuwsblad”.(men kan zelf een mening geven en meer is altijd beter).Nog tot 5 mei.DOE MEE Lees>>>

– RTBF in actie. Op zoek naar ROSALIE.

554689_10151362895031439_1130366853_n

– In Nieuwpoort Bad is men volop bezig met de verdere verbreding van de Zeedijk (gedeelte ten Westen van waar nu de schildpqd van Jan Fabre).  Men wacht niet op de bouw van de ondergrondse garages in dit deel. Tezelfdertijd heeft ook de strandzone tussen de dijk en de vaste cabines uitgebreid en aangeplant met helm (cf de top van ons Thiriarpark). Deze zone wordt merkelijk breder (vergelijk oud gedeelte uiterst links op onderstaande foto). In De Panne duren dergelijke beslissingsprocessen iets langer.

Nieuwpoort Bad
Nieuwpoort Bad
IMG_1378
Gids Anne Versteele

– vanaf 15 april wordt de volledige slikke en schorre van het Vlaams Natuurreservaat “de IJzermonding” naar jaarlijkse gewoonte tijdelijk (minstens tot 15 juli)  ontoegankelijk, omwille van het  broedseizoen. De nog geplande geleide wandelingen moeten zich dus beperken tot een klein gedeelte.

– Cynthia Dierinck wint Westkust Magazine’s Covergirlwedstrijd Lees>>>>

4cvrf

Onbekend's avatar

Auteur: DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, later zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005

3 gedachten aan “Duinpark (vervolg 3)”

  1. Van Hendrik Conscience wordt wel eens gezegd: ” Hij leerde zijn volk lezen.”
    Van de Bliedemaker kan men terecht zeggen: “Hij leerde de Pannenoars de geschiedenis kennen van hun eigen gemeente.”
    En dat die eerste vreemdelingen die hier 150 jaar geleden kwamen wonen meestal Franstalig waren? Jammer voor ons, maar dat konden zij ook niet helpen. En dat zij verantwoordelijk zijn voor onze unieke Dumontwijk, dat moeten we hen toch nageven…

  2. Volledig mee eens, Camiel, met beide stellingen. De gedrevenheid van José om alle kleurrijke details uit De Panne’s verleden naar boven te halen, is werkelijk verbluffend. Het was ook de geest van de toenmalige tijd dat de rijke bourgeoisie die hier van ons prachtige kustlandschap kwam genieten, niet de drang voelde om “Vlaemsch” te leren … waarom ook, om met die simpele vissers en boertjes te converseren ? Jammer alleen dat op vandaag een deel van hun hedendaagse nakomelingen er nog steeds schijnen zo over te denken … Reden te over om in ieder geval bij de naamgeving van straten, parken en pleinen in de eigen omgeving te rade te gaan.

  3. “Festival aan zee.” Eindelijk eens een festival met een Nederlandstalige naam!
    Ik weet niet wie hier voor verantwoordelijk is, maar hij heeft alvast mijn zegen…
    En voor alle duidelijkheid; ik heb niets tegen het Engels als internationale communicatietaal, maar moeten wij daarom ons eigen mooie Nederlands verwaarlozen ?
    Ik krijg het op de heupen, als we geen kinderen meer mogen hebben, maar ‘kids’, dat we niet meer mogen winkelen, maar ‘shoppen’. En ga zo maar door …

Geef een reactie

Ontdek meer van DE BLIEDEMAKER

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder