De Santos Palace terug in de Zeelaan

Wie De Panne zegt, zei de Santos “La maison du bon café”. Generaties toeristen en inwoners herinneren zich nog levendig de geur van versgebrande koffie, de dampende Brusselse wafels met slagroom en natuurlijk de onovertroffen café glacé.
En nu is er groot nieuws: De Santos Palace is terug in de Zeelaan-Bad!

Een wereld vol met zoete herinneringen

Een wedergeboorte die ongetwijfeld veel harten sneller doet slaan – vooral bij wie de legendarische zaak nog gekend heeft op haar hoogtepunt. Destijds was de Santos wellicht de meest bezochte tearoom van de badstad. Franse dagjestoeristen kwamen speciaal naar De Panne, wandelden over de Zeedijk en eindigden steevast hun dagje uit met een bezoek aan “de Santos”.Later is, dichtbij, de Ferme vernieuwd maar niettegenstaande hun ook uitstekende kwaliteit en mooi interieur hebben ze de Santos nooit kunnen kloppen.

Van café glacé tot kattenkwaad

Mijn eigen herinneringen aan de Santos zijn verweven met familieverhalen en jeugdvriendschappen. Mijn vader, Jules Decoussemaeker, was als architect én als goede vriend van uitbater André Blondeel sterk betrokken bij de opmars van de zaak. Hij en André waren kameraden van jongs af aan, en dat uitte zich soms in knotsgekke avonturen. Eén anekdote blijft me altijd bij: de twee kochten een open auto, timmerden er een houten cabine op – maar vergaten dat hun garage een helling had. Het eerste binnenrijden eindigde dan ook op z’n zachtst gezegd in “krak-boem”.

Velen zullen nog goede souvenirs hebben van de Santos. Maar weinigen hebben de oude Santos gekend . Daar is de kiem geboren met de goede café glacé en de lekkere Brusselse wafels. Naar ‘t schijnt was dit reeds de tweede vestiging (heeft iemand info over deze eerste locatie?). Was de eerste niet waar nu de nieuwe Santos geopend werd midden 21 juli. Immers de nieuwe zaak lijkt nog steeds eigendom te zijn van de familie Blondeel.

Door dat jarenlange contact met de familie Blondeel kon ik als kind vaak spelen met hun kinderen. Vooral met Roland en Guy – later de opvolger van de zaak – maar ook Freddy en Marie-Claire. We speelden achter de tearoom aan de overkant van de straat, verrichtten veel kattenkwaad en kwamen uit in de Visserslaan. Voor een kind een klein wonder.

Een zaak met uitstraling

Toen mijn vader meewerkte aan de grote uitbreiding van Santos Palace – tegenover het oorspronkelijke pand, in het voormalige Hotel Maritime – volgde een periode van groot succes. Ik denk dat mijn vader daar iedere zondag naartoe ging voor de aperitief. Soms wel een beetje te laat thuis voor het middageten. De nieuwe zaak had intussen zo een overweldigend succes dat de gelagzaal verdubbeld werd in grootte. 

Vooraan in het etablissement werd koffie gebrand in een indrukwekkende machine, waarvan de geur tot op straat een uitnodiging vormde. De wafels met slagroom waren excellent en de ijskreem (voor mij vooral de “café glacé”) was de beste van De Panne samen met die van Verdoncks wat verder in de Zeelaan-Bad. De bediening gebeurde door een klein legertje perfect geklede serveuses in wit-zwarte uniformen. Madame Denise, de echtgenote van André, maakte haar dagelijkse ronde van tafel tot tafel voor een vriendelijk praatje.De klanten apprecieerden dat blijkbaar zeer.

Later heeft zoon Guy met zijn vrouw Line dit gebruik overgenomen. Nog steeds een succeszaak tot helaas Guy op pensioen gegaan is. Ik weet niet wat er later gebeurd is want ik woonden dan in Limburg.

Na de verhuis naar Koksijde en het uiteindelijke verdwijnen van de originele Santos – samen met andere iconen als de Terlinck en de Albert Premier – viel er een gat in het Franse toerisme naar De Panne. Maar nu is er hoop: een nieuwe Santos opent opnieuw zijn deuren op de historische plek.

Gelukkig zijn nu veel goede brasserieën bijgekomen op de Markt en op de Zeedijk. Wij verwachten dus ook veel van de nieuwe Santos met dezelfde De Coene-stoeltjes als weleer. Een mooie herrinnering. Ook dezelfde Santos kleuren. Zeer uitgebreid koffieassortissement maar helaas niet meer de wafels. Daarvoor moet men nu naar Hotel aan Zee op de Markt: reuze wafels.
Maar de ziel van de Santos leeft opnieuw.

Geschiedenis in een notendop

• 1911 Oprichting koffiebranderij: De oorsprong van Santos Palace ligt bij de oprichting van de koffiebranderij Compagnie Brésilienne in St.-Jansmolenbeek.
• 1938-Opening in De Panne: Santos Palace opent zijn deuren in de Zeelaan, aanvankelijk op nummer 81 waar nu het restaurant ’t Zonnetje. De zaak wordt uitgebaat door André en Denise Blondeel en staat bekend om zijn koffie, wafels en café glacé. Er is ook een koffiebranderij in het pand, en leveringen gebeuren met een Opel-bestelwagen.
• Eind jaren 1950-Uitbreiding en verhuis: De zaak verhuist naar Zeelaan 98, voorheen Hôtel de la Marine en Hôtel d’Artevelde. Het pand heeft een art-decogetinte gevel met rechthoekig fronton, verticalisme door lisenen, rondbogige deurvensters met balkons en art-decoleuningen. Het omvatte een eigen koffiebranderij. En voor de deur staat de bestelwagen Opel waarmee “les cafés les plus fins” geleverd worden.
• 1971: De koffiebranderij Compagnie Brésilienne wordt overgenomen door Noël Blondeel.
• Jaren daarna: De uitbating gaat over naar zoon Guy en Lyne Blondeel. De zaak blijft een begrip in De Panne.
• Recentere ontwikkeling: Het oorspronkelijke art-decogebouw wordt afgebroken voor nieuwbouw, Residentie Santos Palace, met op de benedenverdieping het Kruidvat. De brasserie verhuist naar Koksijde in de Zeelaan dicht bij het strand.

Nostalgische herinneringen

De geur van versgebrande koffie
Velen herinneren zich nog hoe de geur van versgebrande koffie je tegemoet kwam zodra je de Zeelaan naderde. De koffiebranderij in het gebouw (later de Verenigingsstraat) zorgde voor een unieke sfeer.
Wafels met slagroom – een klassieker
De wafels van Santos Palace waren legendarisch.
Een verdwenen parel
Het originele art-decogebouw in De Panne is inmiddels gesloopt en vervangen door nieuwbouw (nu Kruidvat). Dat roept gemengde gevoelens op.
Een vaste stop voor vakantiegangers en Franse zondagstoeristen
Voor velen was Santos Palace een vast ritueel tijdens hun verblijf in De Panne.
Het leger “serveuses”. Zeer Professioneel en collegiaal. De bediening ging zeer vlug en zeer vriendelijk zowel in het Nederlands als het Frans (en wellicht ook andere talen)

Conclusie:
We zijn verheugd met de terugkomst van de Santos in de Zeelaan die ons mooie herinneringen oproept. Maar we missen in de nieuwe zaak toch enigszins de drukte van de “oude Santos” (veel lawaai, hevig licht met een overmaat aan TL lampen, weinig plaats,…). Maar we mankeren toch de vriendelijkheid en de persoonlijke begroeting van Denise en later Line . We missen ook de aangename geur van vers gebrande koffie maar we missen zeker ook de stevige crew van professionele serveuses (nu is het self-service). Maar ja de tijden veranderen.
Ik mis vooral mijn geliefde “café glacé” (nu hebben ze wel ijskoffie) en ook mijn vers gebakken Brusselse wafel met “crème fraiche” (nu keuze uit taartjes o.a. Veurnse meringue)

DE BLIEDEMAKER wenst de jonge Blondeel uitbating veel succes, ook met hun bloemrijk voorterrasje en windvrij achtertuintje.
De koffieverkoop zal zeker geen probleem zijn (grote keuze)