Hannelore Maelfait in de bar van de Pannevissers (de YCDP)

Een BLIEDEMAKER is een eerste gevangen haring Lees “Wat is een Bliedemaker” >>>>. Natuurlijk is hij als haring geïnteresseerd in hetgeen men sinds 1 jaar uitspookt in de zee rechtover “De Rampe”. Waarom liggen daar boeien op ongeveer 1 zeemijl (1.852m) afstand van de kust?
Daarom is hij gaan luisteren naar de infomoment “Experimenten met riffen in De Panne”.
In de nieuwe clublokaal van de Pannevissers was hiervoor dinsdag 18 juli een vrij talrijk publiek opgekomen, zowel inwoners als toeristen.

Hannelore Maelfait van de provincie West Vlaanderen Gebiedswerking Kust)

De hoofdspreker was Tomas Sterckx van het project Coastbusters

Na de verwelkoming door Hannelore Malfait werd het project “Coastbusters” toegelicht door Tomas Sterckx van Deme. Het proefproject is een samenwerking tussen meerdere “grote spelers” gecoördineerd door het Vlaams Agentschap ‘INNOVEREN & ONDERNEMEN’. Het project dat over drie jaar loopt wordt volledig gefinanciëerd door deze projectpartners die deze techniek bij succes willen verkopen in het buitenland.

De partners: baggeraars DEME en De Nul, textielfabrikant Sioen, milieuconsultant eCoast en ILVO

Voor het strand van De Panne, ongeveer 1 zeemijl (1.852 m) in zee, loopt een uniek experiment. Een consortium van bedrijven en wetenschappers onderzoekt er of het mogelijk is de kust te beschermen met behulp van riffen van schelpdieren, zeewieren en schelpkokerwormen. Deze testen kaderen in een project om ervoor te zorgen dat onze stranden niet meer wegspoelen bij stormweer.
Door een rif aan te leggen van 100 m2 hoopt het losse zand van de onderwaterzandbanken, dat anders bij zware stormen vrijkomt en wegspoelt, ter plaatse te houden. Dat is belangrijk, want zolang dit zand niet beweegt, zal ook het strand niet bewegen. In het verleden werd onze kust altijd beschermd met harde structuren, zoals golfbrekers of dijken, maar vandaag zoekt men naar duurzame manieren om onze kust te beschermen en die vind je in de natuur zelf.
Deze test zijn reeds een jaar geleden gestart maar nog te vroeg voor resultaten. De proef duurt tot 2021). Wel zijn 2 van de 5 boeien verdwenen.

Het natuurlijke rif werd opgebouwd uit drie delen.
1. In eerste instantie werd zeewier of -gras geplant. De firma Sioen heeft textiel ontwikkeld waarop algen gemakkelijk en snel kunnen groeien. Die matten met de algen erop, zijn vastgemaakt op de zeebodem. Ze worden op grote stalen frames gespannen zodat de algen een stabiel draagvlak krijgen.
2. Een tweede buffer is een mosselrif. Onder het wateroppervlak is een touw gespannen, zoals men dat nu al gebruikt om mosselen te kweken. Daaraan hechten zich mossellarven die uitgroeien tot een mossel met schelp. Na een tijdje vallen de mosselen van de draad en hechtende zich aan de zeebodem (wellicht vergelijkbaar met het kweken van de “Moules de Dunkerque” maar daar mogen ze juist niet op de zeebodem vallen). Op de bodem ligt in De Panne een geotextielzak die de hechting moet bevorderen. Op die manier klitten de mosselen samen en vormen ze een natuurlijk rif met hun schelpen.
3. In derde instantie is het ILVO aan het onderzoeken of er een rif kan gecreëerd worden met schelpkokerwormen. Deze wormen nestelen zich in het zand en maken een kalken kokertje om zich te beschermen. Zo stabiliseren ze de bodem. Die wormen zullen hun kokertje steeds hoger bouwen waardoor een rif ontstaat. ILVO bestudeert momenteel de diertjes en hun gewoonten opdat het een omgeving kan creëren waarin de diertjes zich goed voelen (o.a. ook laboproeven). Daarnaast wordt ook onderzocht of de wormen kunnen gekweekt worden in zee of op het strand.

Na deze uiteenzetting heeft iemand van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), één van de wetenschappelijke partners van het project, aangetoond  hoe die schelpkokerwormen kunnen ingezet worden om de zandbodem te stabiliseren. Zij werd bijgetreden door een andere onderzoekster van het  Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK)  die deze experimenten projecteerde voor eventuele toepassingen in onze kustverdediging. Ze belichte een duidelijke differentiatie tussen de zachte en de harde kustverdediging.

De ingenieur van MDK

Na deze uiteenzettingen volgde veel interessante vragen over de resultaten van 1 jaar experimenteren. Er zijn er ook die meer voorstander zijn van oesters dan van mosselen, maar dit wordt niet uitgetest in dit experiment alhoewel de terugkomst van de inheemse platte oester in de Noordzee een groot effect zou kunnen hebben.
De meeste Pannevissers vinden dergelijke obstakels in de zee bevorderlijk voor hun visvangst. Blijkbaar is het visbestand vooraan aan de kust fel teruggelopen ingevolge de 2 zandophogingen. De structuur van de bodem is niet meer zo levendig als voordien. Men vangt er geen zeetongen meer. Maar juist over de Franse grens onder de uitgebreide mosselkwekerijen zit het vol met vis. Men verwacht ook dat kunstriffen bevorderlijk zouden zijn voor hun hobby. Maar de testen zijn op zeer beperkte schaal en van korte duur (tot 2021). Achteraf worden alle boeien en materiaal terug weggehaald. De huidig gebruikte materialen zijn immers nog niet biologisch afbreekbaar maar Sioen doet daar ook onderzoek naar.

DE BLIEDEMAKER vond deze info- en discussieronde een knap initiatief. Zeer belangrijk opdat deze projecten zouden ‘gedragen’ worden door het grote publiek en de bevolking.
Dat zou de overheid meer moeten doen en dan best op een volkse locatie met een gedifferentieerd publiek (bijvoorbeeld voor het natuurbeheer van onze duinen, waar nog steeds veel misverstand over bestaat)

In De Standaard van 25 juni 2018 stond een mooie visualisatie van die 3 experimenten