De Calmeyn Kappelle (door Marie-Anne Tibbaut)

In 1887, juist 130 jaar geleden, begint de geschiedenis van de Sint-Pieterskerk als niet canonieke Sint-Pieterskerk. Pas in 1892 wordt het een zelfstandige volle kerk met een eigen parochie.
In 1997 ter gelegenheid van de 100 jaar viering, heeft het St.-Pieterskomitee De Panne, een mooi herdenkingsboek uitgegeven, geschreven door dr. hist. Godgaf DALLE, met als titel “100 jaar St.-Pieters De Panne” (wijlen Willy Berquin was hiertoe de initiatiefnemer).
In het kader van de voorziene ontkerking van één van onze 3 parochiekerken wordt deze geschiedenis hier terug opgefrist met o.a. verwijzingen naar vroegere artikels van DE BLIEDEMAKER. Ook aandacht voor de bouwstijl. De mooie Onze Lieve Vrouwe Kerk komt in een volgend artikel aan bod.

Schets DE BLIEDEMAKER

1.De vissers van de Kerckepanne
gingen meer dan 100 jaar naar de Sint-Audomaruskerk te Adinkerke:

Volledigheidshalve moeten we teruggaan naar de oprichting van de Pêcherie Kerckepanne. Maar hiertoe verwijzen we naar de reeks “Groene Gordel” op  DE BLIEDEMAKER (in de menulijn bovenaan). In een eerste artikel lezen we dat, meer dan 250 jaar geleden, het volledige grondgebied waar nu De Panne, niets anders was dan duinen.  Totdat een eerste gehucht “Kerckepanne” opgericht werd door Veurnse investeerders op de keizerlijke gronden van Joseph II: dit vanaf 1783 (oorspronkelijk slechts 12 ha). De eerste bewoning was vooral aan de noordkant van de huidige Veurnstraat tussen de Kasteelstraat en de Zeelaan-Dorp.
Lees details + mooie kaarten>>>

Pas 6 jaar later in 1789 heeft de bisschop van Ieper dat vissersgehucht met de parochie Audomarus van Adinkerke verenigd (er was nog geen kapel in de Kerckepanne en de bisschop van Ieper vond dat er toch voor het geestelijk aspect moest gezorgd worden! Voor de dichtstbijzijnde kerk of kapel moest men te voet door de duinen naar Adinkerke.
Pas in 1799 onder het Frans bewind (16 jaar NA de stichting) gaat het gehucht administratief over naar de gemeente Adinkerke.
Deze pêcherie, hoofdzakelijk bestaande uit cijnsgronden, is vrij goed gedocumenteerd met kaarten >>>
Deze Kerckepanne groeit uit en bestaat uit ongeveer 30 ha in de jaren 1830, ongeveer van het huidig containerpark t/m den Oosthoek. Situatie bij het begin van het Koninkrijk België: Kerckepanne ingesloten door 2 zeer grote duineigenaars: nl. Bortier: 694 ha en Ollevier: 176 ha = 870 ha = 96,5 % van totaal grondgebied. De scheiding tussen de Bortierduinen en de Ollevierduinen was een lijn ten oosten van de  duin waar nu de “Mont Blanc”  loodrecht op het strand tot aan de Pannekalsijde (de huidige Veurnestraat) (deze scheidingslijn heeft lang blijven bestaan, ook tijdens de oprichting van de Belle Epoque verkaveling, nu Dumontwijk genoemd).  Van West naar Oost lag de Pannekalsijde (aangelegd in 1788, nu de Veurnestraat). In de Kerckepanne woonden  dan slechts een 60 tal vissers. De oppervlakte was van ongeveer 30 ha die aanvankelijk eigendom was van vrederechter Decae uit Adinkerke en veelal als cijnsgrond verhuurd werd aan onze vissertjes. 870 ha duinen + 30 ha vissersgehucht is in het totaal ongeveer 900 ha (= totale oppervlakte van het latere De Panne)
De duinen waren dan privéjachtgebied van 2 grote eigenaars.
Hoe de Bortier-duinen vanaf de confiscatie tijdens het Franse bewind meerdere malen verkocht werden om uiteindelijk bij Pieter Bortier terecht te komen (in 1830) wordt in detail uitgewerkt in het boek “In het Zand geschreven” van Hans Berquin die kort samengevat is in>>>

Pieter Bortier jr.

Pieter Louis Joseph Bortier was zeer rijk en woonde grotendeels in Londen. Hij was kinderloos, en o.a. eigenaar van het grootste deel van de duinen van Adinkerke (De Panne bestond dan nog niet). Hij overleed in 1830 en bij testament komen deze duinen aan zijn neef Pierre Louis Antoine Bortier (1805 – 1879) ook uit Diksmuide (hier verder in het Vlaams Pieter Bortier jr. genoemd, hij was pas 25 jaar toen hij de duinen erfde.). Ook deze was van rijke afkomst (Pieter erfde van zijn vader  in 1843 435 ha hofsteden en landerijen o.a. te Gistel ).  Die Pieter was een man met een sterk ontwikkeld sociaal gevoel. Hij kwam ook op voor de belangen van de vissers. Hij bouwde o.a. een schooltje en een kleine kapel (waar?) voor de kleine vissersgemeenschap. Hij schonk sloepen en netten aan de armste vissers, hij leerde hen netten breien en zonder een noemenswaardige vergoeding te vragen liet hij hen toe z’n duinen te beweiden en er aardappelen te poten. Hij leerde hen ook zeesterren als meststof te gebruiken. Hij steunde het verzoek van de vissers voor de inrichting van een reddingsdienst en een vuurtoren op de Mont Blanc (naast huidig Vuurtorenplein)
Op de volgend kaart van Bruggen en Wegen van 1877 zien we dat alle vlakke delen van het huidig Calmeynbos (langs weerszijden van de weg naar Adinkerke) ingetekend staan als “terres laborables” . Zouden toen reeds door vissers bewerkt geweest zijn. Pieter Bortier jr.  was reeds begonnen met bebossings experimenten. De grote aanplanting is pas gebeurd tussen 1903 en begin 1920, door zijn kleinzoon Maurice Calmeyn. Hij is gestorven op 11 september 1879 op de leeftijd van 74 jaar. Hij was zeer katholiek en had reeds in 1873 ideeën geopperd om een kapel te bouwen voor de vissers, maar wist niet goed waar die best gelegen zou zijn.
Pieter Bortier overleed kinderloos  en via een gedetailleerd testament, werden AL zijn duinen-eigendommen toegekend ALLEEN aan zijn de oudste van zijn 2 zussen Emilie , die gehuwd was met Gerard Joseph Calmeyn uit Ieper. (zijn tweede zus Louise is zeer vroeg overleden). Zo bleven deze duinen bij 1 eigenaar. In dat testament stonden wel veel zware voorwaarden (vb minimum ieder jaar 5 ha bos aanleggen, binnen de 3 jaar alle konijnen vernietigen, Binnen de 5 jaar concessies verlenen voor villa’s, cottages en chalets op een deel van zijn duinen (ts Esplanade en Ollevierduinen), studie voor een haven …)
Voor details hieromtrent + testament: zie het boek “In het zand geschreven” door not. Hans Berquin.
De rijke weduwe Emilie Calmeyn-Bortier had 6 kinderen en bezat bijna alle duinen. Vandaar een indrukwekkende stamboom (zie boek Hans Berquin). Door de opeenvolgende overlijdens, huwelijken en erfopvolgingen zou dit later tot een “monsteronverdeeldheid” leiden onder het explosief groeiend aantal erfgenamen (en nog een geluk want door ruzies is de “Grote Westhoek” pas laat verkaveld geraakt).
Emilie overleed in 1891, pas 11 jaar na haar monstererfenis.Op 5 februari 1870 komt het station te Adinkerke in dienst voor de spoorlijn Lichtervelde-Adinkerke-Duinkerken. Dan is de kiem gelegd van het toerisme in De Panne. Dat is niet begonnen in ” ’t Bad” maar in ” ’t Dorp’. Wel een beetje later dan in de andere badplaatsen. Lees>>>

Op het kadasterplan van 1845 en op de Popp-kaart van vermoedelijk 1854 is nog geen verharde baan naar Adinkerke te bespeuren. Wel op de kaart van Bruggen en Wegen van 1877 evenals op de militaire kaart van 1883. DE BLIEDEMAKER heeft geen exacte datum gevonden voor de aanleg van deze belangrijke verbinding met de moedergemeente maar veronderstelt dat deze pas aangelegd werd tussen 1854 en 1877 , omstreeks de opening van het station. De kasseiverharding zou gebeurd zijn omstreeks 1892 in het kader van de  aanleg van de Zeelaan.

Juist na 1870 werden aan het kruispunt in ” ’t Dorp”  3 nieuwe hotels gebouwd: Hotel du Pélican,Hotel des Arcades en Hotel des Touristes. De kiem van het toerisme is gelegd  Dit alles zal te maken hebben met de nieuwe spoorlijn.

Rond deze periode herpakt ook de visserij. Het aantal vissersboten 25 in 1887 verdriedubbelde in 1900. Het aantal inwoners, 1.310 in 1887, 1.450 in 1891 was 1.852 in 1900 (meer dan de helft van de mannen zijn vissers)
Toch bleef De Panne ook voor zijn zielenzorg bijna 100 jaar  afhangen van de parochie Adinkerke.

De zandweg naar Adinkerke

2. Opening van de Sint-Pieterskerk in 1887 (ongeveer 135 jaar geleden)

Er zijn wel geschriften die melden dat reeds in 1878 door Hortense Calmeyn (oudste dochter van Emilie) een kapel opgericht was (architect Arthur Verhaege). Het jaar voor het overlijden van Pieter Bortier jr. (1879) werden daar op zijn vraag de relikwie van de Jezuïet H. Aloysius (patroon van de “christelijke jonkheid”) en het H. Kruis geëxposeerd. Ook staat op klokje van de kapel Maria is in 1978 gedateerd. Deze kapel was NIET gelegen in het gehucht de

Bas-reliëf van Mervillie gemaakt door Monique Mol

Kerckepanne zelf  maar juist aan de rand op de duingronden van de familie Bortier. Vreemde priesters kwamen er nu en dan mis en biecht geven.
Ook van het jaar 1878 dateert de eerste versie van het Duinenlied “Leve De Panne”. Blijkbaar is dat lied speciaal gecomponeerd voor de bouw van de kapel. In 2006 waren er grote plechtigheden aan de kerk + inhuldiging van een bas-reliëf (van Monique Mol) ter gelegenheid van 150 jaar viering geboorte van Mervillie Lees>>>

Eerste fase van de St-Pieters-kapel rond 1878 (foto Donny)

Na het overlijden van Pieter Bortier (1879) is het weduwe Emilie Calmeyn-Bortier (1802-1891) , oudste zus van de overleden Pieter Bortier, die de vrome wens van haar broer overneemt en vecht opdat De Panne een echte volwaardige kerk zou krijgen. Dit is tegen de wil van de gemeenteraad van Adinkerke die niet graag het cliënteel van De Panne zouden verliezen . (De ganse ruzie met Adinkerke om daar een volwaardige kerk te mogen maken kunt u lezen in het mooie boekje “100 jaar Sint-Pieters De Panne 1897-1987” van dr. Godgaf Dalle, de buitengewoon goede leraar geschiedenis van het Koninklijk Atheneum te Veurne).

Om dat te forceren schenkt Emilie Calmeyn via akte, voor notaris Leon Jacobs uit Brussel, op 7 mei 1887  een stuk grond uit haar duinen “met de daaropstaande gebouwen” aan de kerkfabriek van Adinkerke. Zij was dan reeds 85 jaar maar zeer rijk doordat zij het volledig vruchtgebruik van de duinen geërfd had van haar broer, haar zuster niets.
(In de akte noemt de kapel reeds “Chapelle St-Pierre”. St.-Pieter is immers de patroon van de vissers)

In diezelfde akte kondigt haar nooit gehuwde zeer katholieke oudste dochter  Hortense Calmeyn (1824-1893) een schenking aan voor het meubilair aan de kapel en een kapitaal van 20.000 BEF om met de interesten de kerkelijke diensten en een kapelaan te kunnen betalen. Zij was dan  reeds 63 jaar en kinderloos,  maar ook zeer rijk omdat zij al de vruchtgebruiken (alle huuropbrengsten en weiderechten) van haar moeder geërfd heeft per testament.
Hortense zet het gevecht van haar moeder verder een volwaardige kerk. Aldus kan zij de kerk in grootte verdubbelen in 1891-1892  maar nog steeds  zonder toren (haar motivatie was dat de kerk te klein was voor de 1.450 inwoners). Zij betaalt het aandeel van de gemeente. De staat en de provincie moeten weinig bijleggen.

Voordien had men in een brief de bisschop onder druk gezet om de schenking voor te stellen. Vandaar dat de bisschop reeds voor de akte beslist had om van de kapel een “ecclesia adnexa” te maken (op 25 maart 1887 werd het KB ondertekend). Het is nog  geen volwaardige “canonieke kerk” maar bleef nog steeds afhankelijk van Adinkerke voor bijvoorbeeld doopsel)
Op deze datum wordt de kapel dus officieel een kerk nl de Sint-Pieterskerk; dus 130 jaar geleden.
Zou dat niet moeten gevierd worden? (vb gecombineerd met de jaarlijkse traditie van de De Visjchersmesse bij de opening van de kermis in ’t Dorp sinds 2013 Lees>>>

Emilie heeft tot haar overlijden, elf jaar na haar monstererfenis, de “Grote Westhoek”duinen  onaangeroerd gelaten. De verkoop van ruim 1 ha duingebied voor het home Elisabeth is veel later in 1910 gebeurd. Dan waren reeds een 20 tal erfgenamen aanwezig voor de ondertekening van die verkoopakte want dan waren er reeds veel kinderen en kleinkinderen (zoals Maurice Calmeyn) in de grote onverdeeldheid.

Een nieuwe vraag tot zelfstandige parochie werd ingediend op 2 december 1892. De kerkfabriek en de gemeenteraad van Adinkerke, de bisschop en de Bestendige Deputatie hadden hiertegen geen bezwaar meer en de schenking van Hortense gaat in.  Het KB  van 23 april 1894 bevestigt de creatie van de nieuwe parochie en een volwaardige canonieke parochiekerk. De afscheiding van de Sint-Audomarusparochie gebeurde door de bisschop 1 maand later op 31 mei 1894. (de eerste pastoor was A. De Bruyne)

Besluit: de Calmeyn-kapel werd dus in 2 fasen gebouwd (+ veel later de toren) op gronden en met geld van de familie Bortier-Calmeyn als reactie tegen de opeising van het kerkmonopolium door Adinkerke.
Het zijn vooral de 2 oudere dames (moeder en dochter) EMILIE en HORTENSE CALMEYN die zich ingezet hebben om van de vroegere kapel een volwaardige canonieke kerk te maken (de eerste initiatieven en het geld kwam wel uit het vruchtgebruik van de duinen van PIETER BORTIER).
Indien ooit deze kerk zou ontkerkt worden mag die niet meer “kerk” genoemd worden maar wel “kapel”.
Voorstel: CALMEYN KAPEL
(we zullen dan 3 kappellen hebben in De Panne=Bad: de Paterskapel, de Sint Jans kapel en de Calmeyn kapel).

3. Start van de scholen

Op 1 mei 1867 hebben de Zusters van het klooster van de Heilige Gehoorzaamheid (of Blauwe Nonnen) uit Veurne een schooltje geopend voor jongens en meisjes. Moeder Norbertine kocht hiervoor bouwgrond aan Pieter Bortier. Het schooltje groeide uit tot het Immaculata-instituut met thans 4 scholen.

Op 21 juli 1903 hebben Pastoor De Visschere (hier de tweede pastoor van 1901 tot 1906) en onderpastoor Vanneste de Sint-Aloysius Knechtenschool opgericht. De bevolking van de St.-Pietersparochie was dan gegroeid tot 2.050 inwoners (dus meer dan moederparochie Audomarus : 1.300).  Deze school werd aan de heilige Aloysius gewijd, de patroon van de christelijke jeugd. Het is niet op maar langs de duinen van de familie Bortier-Calmeyn en het is wel Louis Calmeyn die de gronden gekocht heeft van de familie Debra-Torrele en er de school en schoolhuis op bouwde.  Louis Calmeyn is 1 van de 6 kinderen van Emilie Calmeyn-Bortier. In 1911 wordt de volledige eigendom overgedragen aan de v.z.w. “De dekenale werken van Veurne”.  Aanvankelijk, na 1911, worden de eerste gemeenteraden van de jonge gemeente gehouden in de school. Meester Constandt was immers de eerstegemeentesecretaris. Hij wordt als schoolhoofd opgevolgd in 1912 door Camiel Noterdaeme. De 82 eerste trouwpaartjes trouwden in de knechtenschool en moesten naar de kerk vlakbij. Er was ook zondagschool waar men Frans kon leren en vanaf de beginne een visserijschool. (zie boekje “Van Kinderkopjes en Bankgeheimen” van Pierre Boonefaes en Herman Calcoen)

In 1910 verzamelde een groep vrijzinnigen voldoende fondsen om een kleinschalige vrije lekenschool op 1 october 1910: het “Institut Pannois”. Stichters Jacques Dumont (één van de dertien kinderen van André Dumont samen met Maurice Calmeyn (kleinzoon van Emilie Calmeyn-Bortier). Adrienne Degrave (later gehuwd met Julien Verzele) uit Stuyvekenskerke werd de eerste leerkracht en directrice. Een liberale coöperatieve bakkerij “Ons Huis” werd op 12 januari 1912 opgericht ter ondersteuning van de school. De eerste klas was gevestigd in villa Marie-Louise in de Zeelaan waar nu Café Sammy. In 1912 aankoop gronden Verenigingstraat.

4.Afsplitsing van de gemeente De Panne

De oprichting van een nieuwe parochie was een eerste grote stap naar de administratieve afsplitsing in 1911. Het zijn ook de grenzen van de parochie die later de grenzen van De Panne geworden zijn (De gemeenteraadsleden zijn tot de bevinding gekomen dat de twee centra dermate van elkaar verschillen en een andere bestemming hebben, dat ze best hun eigen weg gaan). Artikel van Jacques Bauwens>>>

Lees meer feesten 100 jaar De Panne>>>  Lees2>>>

Alhoewel het altijd de bourgeoisie van het gehucht De Panne was die af stevende op een afsplitsing zijn het uiteindelijk de Adinkerkenaars zelf die via de gemeenteraad in 1909 de afscheiding gevraagd hebben:
We citeren :” .. de twee centrums verschillen in opzicht der bevolking en der noodwendigheden; De Panne verblijfplaats van nijverheidsmannen, handelaars en visschers , en zomerverblijfplaats, vergt, om zijn voorspoed te vermeerderen, de uitvoering van werken en de inrichting van diensten waarvan de hoofdzakelijk landelijke gemeente Adinkerke de noodwendigheid niet gevoeld en welke, in den huidigen toestand, gedeeltelijk te haren laste zouden moeten uitgevoerd worden zonder haar eenig voordeel te verschaffen…”.
De Panne ontwerpt zijn eigen gemeente vlag geïnspireerd op het Duinenlied “groen van de biezen en wit van ’t zand”. Zich bewust dat het ontstaan van de nieuwe gemeente zeer nauw verbonden was met het ontstaan van de kerk en de parochie, heeft men tussen het groen en het wit, een gele strook gevoegd om zo de pauselijke kleuren in de vlag te brengen. Op de huidige vlag van NEOS kan men dat nog terugvinden.

Ernest d’Arripe

Op 6 november 1911 heeft de aanstelling van de nieuwe gemeenteraad plaats, en wordt de echtgenoot  van een kleindochter van Emilie Bortier nl Ernest d’Arripe de eerste burgemeester. Een andere kleinzoon Maurice Calmeyn vestigt zich in 1911 ook in De Panne maar wordt als liberaal niet verkozen.
Hoe het dan politiek verder verloopt en wie de 11 burgemeester tot heden zijn  leest u in>>>

Vreemd genoeg werd door de fusie van 1977 deze scheiding weer ongedaan gemaakt.

Hoe dat alles kerkelijk en administratief verder zal evolueren is koffiedik kijken.
Ingevolge de vermindering van het aantal kerkgangers en de schaarste van priesters zullen logischerwijs de 2 parochies Sint-Pieters en Onze Lieve Vrouwe fusioneren. Dan zal 1 van de 2 kerken ontkerkt worden. Logischerwijs de Sint-Pieterskerk. (lees daarvoor eerst volgende DE BLIEDEMAKER over de Onze Lieve Vrouwe Kerk>>>).
De uiteindelijke beslissing gebeurt uiteindelijk door de bisschop van Brugge. – 1. Wat en wanneer zal de bisschop beslissen?
2. Wat is het standpunt van het schepencollege en de gemeenteraad?
3. Wat zal de nieuwe functie zijn van de Calmeyn-kapel? (interferentie mrt de “Uitbouw van het Gemeentehuis” wat tot heden nog niet op de gemeenteraad gekomen is)

Wordt deze nieuwe grote parochie de blauwdruk voor een eerste stap naar een administratieve scheiding De Panne-Adinkerke? Dit temeer de oproep vanuit de Vlaamse Regering groot is om de gemeenten te groeperen in grotere entiteiten die dezelfde analoge activiteiten hebben. Dus de 3 Westkustgemeenten fusioneren? (De Panne; Koksijde en Nieuwpoort)?

5. Sint Janskapel

In de vergadering van de kerkraad van 1 januari 1961 werd de eventuele oprichting van een kapel op de Oosthoek besproken. E.H. de Froidure . die aan het hoofd stond van een Brussels werk voor verlaten kinderen, had voorgesteld een kapel te bouwen waar de gelovigen van de Oosthoek zouden terecht kunnen om hun zondagsplicht te vervullen.
De kerkraad had heel wat bezwaren tegen het voorstel. De kapel zou alleen op zondag toegankelijk zijn voor de bewoners van de Oosthoek en “voor eens in de week dat ze ’t woord Gods zouden horen, zou ’t nog in het Frans gebeuren”. Een echt parochieleven zou er niet zijn en vermits er geen huisbezoeken zouden zijn, konden de gelovogen van de “ware herders” vervreemden. De raad verkoos uiteindelijk toch de oprichting van een kapel , die van de hoofdkerk afhankelijk zou blijven en waar de kapelaan iedere dag de diensten zou verzekeren en voor de zielenzorg van de gelovigen zou instaan. De burgemeester Honore Oscar Gevaert stelde voor, de kapel ofwel in de Veurnestraat, tegenover zijn huis, op te richten. ofwel langs de Koksijdeweg. In afwachting werd de zondagmis opgedragen in een lokaal van het kleuterschooltje aan de Oosthoek.
In 1964 werd de danszaal van Julien Van Roey aan de Noorddreef tot St.-Janskapel omgebouwd.
Heden ten dage biedt het Sint-Jansheem een ruime vergaderzaal met een goede geluidsinstallatie en projectiemogelijkheid. De grote zaal kan in twee gedeeld worden. Elke ruimte biedt ruimte aan ongeveer een dertigtal personen.
Aan te vragen bij VZW Ikaros : huisverantwoordelijke Stephan Houtman (stephan.houtman@me.com ; 0477 44 35 36)
Website: http://www.parochiesdepanne.org

6. Architectuur van de Kerk

De architectuur van de kerk is een ontwerp van de Veurnse architect Jozef Vinck. Het is een driebeukige neogotische hallenkerk in gele Nieuwpoortse baksteen.  In 1909 werd de sacristie uitgebreid. De toren komt er in 1936 bij, wanneer de kerk door de bouw van de toeristische wijk nu Dumontwijk genoemd al een tijd niet langer in het centrum van de gemeente staat.

Het gebouw is architecturaal vrij sober te noemen. De aankleding en het meubilair past zonder meer de term uitzonderlijk. Jammer genoeg werd het huidige interieur in de loop der jaren aangepast aan de heersende versoberingsmode en blijft slechts een beperkt deel van de binnenafwerking zoals die op het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw wordt uitgedacht, bewaard. (vroeger waren deze neogotische kerken polychromatisch geschilderd cf. de gerestaureerde Sint-Pieterskerk te Koksijde-Dorp)

Petrus is patroonheilige van de gevangenisbewakers, vissers, schippers, sloten- en horlogemakers, smeden, metselaars en van tientallen andere beroepsgroepen. Hij werd aangeroepen tegen koorts, kinkhoest, onvruchtbaarheid, flauwvallen en dieven.

In de ronde bloembak voor de kerk ligt een oud anker, wellicht afkomstig van een Nieuwpoortse vissersboot (17de eeuw).
De kleine Sint-Pieterskerk heeft een stemmig interieur. Zoals in iedere hallenkerk valt het licht slechts binnen van uit de ramen van de zijbeuken. De houten overkoepeling van de middenbeuk doet denken aan een omgekeerd scheepsruim. Het witmarmeren tafelaltaar past goed bij de witte stoet van de kolommen en bogen, die alle aandacht naar het koor leiden. Boven het altaar hangt een neogotisch triomfkruis.
Het vijf meter hoge beeld van Maria Ster der Zee aan de zijgevel van de pastorie is afkomstig van het Instituut Ster der Zee van de Zusters Dominicanessen van Lubbeek voor de opvang van kinderen uit probleemgezinnen. In 1990 hield het Instituut op te bestaan. Maria met het Kind zweeft boven de baren waaruit een anker naar boven komt. Maria werd vanaf de eerste tijden van het christendom vereerd en aangeroepen als de Ster der Zee, symbool van haar hulp om veilig het einddoel van ons leven te bereiken. Het beeld is samengesteld uit ongeveer vijftig stukken in keramiek en weegt 700 kg. Het is een werk van de keramieker-glazenier Rogier Vandeweghe van het huis Amphora uit Brugge.
De Sint-Pieterskerk in De Panne kreeg een nieuw altaar. Het altaar komt uit de Sint-Augustinuskapel van de Katteberg in Bellegem en heeft een nieuwe bestemming gekregen in de Sint-Pieterskerk van De Panne. Het gaat om een groot, strak, wit marmeren altaar.

Voor meer architecturaal uitleg zie website van de gemeente>>>>

“… De houten stoffering, meestal in neogotische stijl, bestaat onder andere uit de indrukwekkende gewelfstructuur, enkele grootse beelden, altaren, biechtstoelen, een preekstoel, communiebanken, bidstoelen, een deel van een sacramentstoren, een prachtig orgeldoksaal en een somptueuze sacristiekast.
Tot de elementen die kenmerkend zijn voor de neogotiek behoren onder andere de steunberen, de luchtbogen, de stenen vensterharnassen (uitlopend in het ornamentele spel van de traceringen), de opengewerkte balustrades langs de goten aan de voet van de daken, de fialen of pinakels, de frontalen of wimbergen, de hogels en kruisbloemen, de triforia, en de onderdorpels van de vensters die met luchtige arcaden de vlakken breken…”

De vier heiligen van de glasramen in de apsis zijn van links naar rechts: de apostel Andreas, broer van Petrus, met het Andreaskruis in X-vorm, waarop hij de marteldood stierf; de apostel Petrus met de sleutels van het Rijk Gods; Johannes de Doper, voorloper van Christus, met het Lam Gods, symbool van Christus naar het woord van Johannes; de missiebisschop Amandus (7de eeuw) met een kerkje, verwijzend naar de kloosters en kerken die hij als ‘Apostel van Vlaanderen’ oprichtte.

Polychrome Sint-Pieterskerk te Koksijde

Gedurende de eerste wereldoorlog is de schade aan de kerk zeer beperkt. Alleen glasramen beschadigd en ook het orgel.
Pas in 1930 werd bij de gemeente De Panne door de parochianen een aanvraag ingediend om eindelijk eens een kerktoren om de kerk aldus meer kerkallures te geven. Op een slecht moment, midden in de economische crisis. Vandaar uitgesteld Hij kwam derhalve slechts klaar in juli 1936. Architect de Pannese architect Oscar Vermeesch. Ook werden 2 klokken besteld: de mi-klok (1.235 kg) noemde Petrus en de sol-klok (555 kg)  Maria.
Na de tweede wereldoorlog zijn de glasramen terug moeten hersteld worden. Beide klokken werden gedeporteerd maar Maria is na de bevrijding teruggekeerd. In de plaats van de grote mi-klok kwam een nieuwe fa-kruis en een la-kruis klok en het klokkenspel werd uitgebreid met een fa-kruis-klok Marie Louise.

Postkaarten van Michel Vermeesch op Pannetheka Lees>>>

Volgende DE BLIEDEMAKER : Onze Lieve Vrouwe Kerk

Toevoeging: ontkerking op 1 juli 2021

Onttrekking aan de eredienst van de Sint-Pieterskerk De Panne

Broeders en zusters,

Het parochielandschap is vandaag in volle beweging.
Binnen ons bisdom zijn we volop bezig met het uitwerken van de Pastorale Eenheden.
Ook de burgerlijke overheid vraagt ons om over de toekomst na te denken.
Onze kerkelijke structuren dienen aan deze evoluties aangepast te worden.

In overleg met de pastoraal verantwoordelijken heb ik, gelet op de vraag van de gemeente De Panne, onderzocht om het kerkgebouw Sint-Petrus te De Panne niet meer te gebruiken voor de eredienst en de parochie Sint-Petrus te De Panne op te heffen en te voegen bij de parochie O.L.Vrouw te De Panne.

In twee decreten van 17 juni 2021 heb ik beslist met ingang van 1 juli 2021

• het kerkgebouw Sint-Petrus te De Panne te onttrekken aan de eredienst en terug te brengen tot een profaan en niet onwaardig gebruik waarna het opnieuw volledig ter beschikking komt van de eigenaar, op heden de kerkfabriek Sint-Petrus te De Panne – en na het volledig doorlopen van de burgerrechtelijke procedure tot samenvoegen bij de parochie O.L.Vrouw te De Panne, de kerkfabriek O.L.Vrouw te De Panne –, die vervolgens het gebouw in erfpacht kan geven aan de gemeente De Panne met het oog op de realisatie van een bibliotheek en een socio-cultureel centrum;
• de parochie Sint-Petrus te De Panne op te heffen en te voegen bij de parochie O.L.Vrouw te De Panne.

Binnen de 10 nuttige dagen na deze betekening kan de herroeping van de decreten aan mij gevraagd worden overeenkomstig canon 1734.

Ik hoop dat deze beslissingen bijdragen tot steeds verder groeiende samenwerking binnen de federatie De Panne.

Dankbaar voor uw gelovige inzet, groet ik u van harte,

Brugge, 17 juni 2021,

• Lode AERTS
  Bisschop van Brugge