De slag om Duinkerke WO I – STRANDFEST

Lange Max te Koekelare voor beschieting Duinkerke
Lange Max te Koekelare voor de beschieting van Duinkerke

Met de herdenking van WO I is veel te doen rond de slag aan de IJzer. Maar hoe zit het met de herdenking van de strijd om de Noordzee? En meer in het bijzonder met de strijd voor de verovering van Duinkerke/Calais. Immers het is duidelijk dat indien Duitse legers deze steden zouden veroverd hebben de uitkomst van WO I er gans anders zou uitgezien hebben. Idem tijdens WO II, indien het Duitse leger in mei 1940 zou doorgestoken zijn naar Duinkerke. Dan zou de evacuatie van de ruim 300.000 soldaten niet mogelijk geweest zijn en zou de WO II oorlog ook anders verlopen zijn.(operatie Dynamo)

 

600px-Westfront-kleurOm inzicht te krijgen in het leven in De Panne tijdens WO I is het essentieel om de minder gekende strijd om het Noordzeekanaal te kennen: nl.  de slag om Duinkerke.
Aanvankelijk was het geenszins de bedoeling van de Duitse Generale Staf om de kusthavens Zeebrugge of Duinkerke te veroveren. De grondgedachte was een zeer snelle troepeninval te doen recht naar Parijs. Men wou een een enorme zwaai maken via België. Men achtte zelf de schending van de Nederlandse neutraliteit niet nodig en hoopte dat Groot-Britannië niet zou tussenkomen als zijn troepen alleen door België zouden trekken. De bedoeling was dus een zuivere continentale strategie om zo snel mogelijk het Franse landleger en terzelfdetijd ten Oosten het Russische leger te verslaan.
De Duitse marine, met als basis Kiel aan de Oostzee, kreeg van de opperste legerleiding aanvankelijk  en puur defensieve opdracht nl hoofdzakelijk de Duitse kust beschermen.
Maar dat veranderde snel. Inderdaad direct na de start van het offensief op 4 augustus 1914 reageerde de Britse regering meteen met een oorlogsverklaring en stuurde direct troepen naar Frankrijk (oorlogsverklaring van de de Amerikanen pas op het einde van de oorloog in 1917 + 1 jaar  nodig om zich te bewapenen). Het is pas nadat het Duitse aanvalsplan van het landleger aan de Marne mislukte (8-9 sept) dat de blikken meer noordwaarts gericht werden. De Duitse marine had dit reeds vroeger ingezien en was van oordeel dat ze veel actiever moest optreden om de controle over de Noordzee in handen te krijgen. Ze nam zelf het initiatief om eind augustus haar marineregimenten te versmelten tot 1 divisie en trok daarmee prompt naar België. Deze mannen in hun blauwe uniformen hebben een grote rol gespeeld bij de verovering van Antwerpen. Toen besefte het Franse hoofdkwartier dat ze meer troepen naar hier moesten sturen. Het was de enige regio waar de Duitsers goed vooruitgang maakten. Het vechtende en vluchtend Belgisch leger slaagde er niet  in om in de regio Oostende een basis te bouwen. Uiteindelijk werd beslist stand te houden aan de IJzer (eind oktober), vooral om te beletten dat de Noord-Franse havens bezet werden. Maar de niet verwoeste havens van Oostende en Zeebrugge waren dus reeds in Duitse handen. Voor meer gedetailleerde uitleg Lees WIKI DE BLIEDEMAKER>>>>

De Britse legerleiding zag het gevaar aankomen en  Engelse officieren hadden reeds op 10 oktober aangedrongen op een onderwaterzetting van de streek ten oosten van de IJzer (ten O-van de IJzer- rechteroever, ts Nieuwpoort en Oostende. Zie ook de interessante voordracht van Johan Termote te Koksijde op 25 mrt 2014 (één van de 235 Davidsfonds-voordrachten ter gelegenheid van de “Nacht van de Geschiedenis”).
Naamloos

Naamloos1
Foto’s van Freddy Penel. Johan Termote voor een volle zaal voor de Nacht van de Geschiedenis te Koksijde

De Engelsen kenden de geschiedenis van de vestingstad Nieuwpoort die in 1793 stand had gehouden tegen de Franse belegering dank zij een goed doordachte “Vauban vestiging” en vooral dank zij de inundatie van de totale omgeving. Zij hadden onthouden hoe moeilijk het was voor de Fransen  om Nieuwpoort in te nemen. (heeft meer dan 1 jaar geduurd). Dan was alles ingebouwd met goed bestudeerde onderwaterzettingssluizen om zeer vlot de inundatie te verrichten en achteraf te controleren.

Ferrariskaart vesting Nieuwpoort rond 1777
Ferrariskaart vesting Nieuwpoort rond 1777

Te Duinkerke waren de vestingen ook reeds afgebroken maar de volledige onderwaterzettingsinfrastructuur was nog aanwezig. Men heeft dan reeds vroeger begonnen met een gedeeltelijke onderwaterzetting van de Franse Kleine Moeren. (niet volledig zoniet zouden de Franse en de Belgische legers zich moeilijk kunnen terugtrekken bij een eventuele verdere Duitse opmars).
Het idee van inundatie komt dus van de Engelsen. Daar stonden de Belgen weigerachtig tegen wegens de rampzalige schadegevolgen voor de polders van een inundatie met zout water. Toen de Belgische kapitein-commandant Prudent Nuyten van zijn kant reeds op 10 oktober dit idee toetste met de hoofdsluiswachter kreeg hij een negatief antwoord. Het is dan uiteindelijk geniekapitein Robert Thys die dit plan verder bestudeerde en pas op 21 oktober heeft men met de hulp van schipper Hendrik Geeraert begonnen met de schotten van de Oude IJzer (=Kreek van Nieuwendamme) te lichtten. Veel te laat!. Alhoewel de laatste 2 weken de sluizen niet meer bediend waren en ten gevolge de vele regen veel polders reeds onder water stonden heeft het toch nog tot 25 oktober geduurd vooraleer de Belgische troepen zich vastnestelden achter de spoorlijn Nieuwpoort-Diksmuide en op 29 oktober alles onderstroomde. Indien de inundatie vroeger had gebeurd dan had dit veel mensenlevens kunnen redden. Een verdere doorstoot via de duinen werd verhinderd door de beschieting vanuit Engelse boten. Zo heroveren de Belgen op 3 november het bruggenhoofd van de Palingbrug (tussen Nieuwpoort en Lombardsijde) en het sluizencomplex bleef tot het einde van de oorlog in hun handen.
Commandant Thys logeerde vanaf 15 januari 1915 in de huidige Dumontwijk (nu villa Zonneweelde) Lees DepanneBlogtonderaan>>>>
“..Deze villa was het middelpunt van de verdedigingsstrategie bij de “Slag aan de IJzer”. Zij herbergde namelijk het coördinatiecentrum van waaruit de inundatie van de oostelijke IJzervlakte onder controle gehouden werd. Op onderstaande foto bemerken we Geniekapitein Robert THYS (l) en Jean Dumont – Reserve-Kapitein (r),… Geniekapitein THYS leidde gedurende nagenoeg 4 jaar de Cie Sapeurs-mariniers, die belast was met het op peil houden van de inundaties van de IJzervlakte. De belendende koppelvilla “La Roche” deelde eveneens in de eer want daar waren de manschappen van de eigenlijke compagnie gehuisvest, waaronder de helden van het eerste uur de soldaten Frans Cop en Kamiel Vanbelle en uiteraard de enigste burger in dit heroïsche gezelschap, Nieuwpoortnaar Hendrik Gheeraert…”
Er is nog veel discussie over wie en wat de verdiensten zijn van Hendrik Gheeraert (Nieuwpoort) en  Karel Cogge (Veurne) in deze ingewikkelde onderwaterzettingsprocedure maar in het boek van Jacques Bauwens staat een zeer gedetailleerde chronologie: “De IJzer: het ultieme front”

Commandant Thys in Villa Ante
Geniekapitein Thys (l) en Jean Dumont in Villa d’Ante

Intussen vestigden de Duitse Marine zich te Brugge en Oostende. Vandaar dat Oostende op 23 oktober zwaar beschoten werd door Britse oorlogsschepen. De komende weken en maanden beleeft de kust ten oosten van Nieuwpoort meer dan eens een regen van Britse granaten te verwerken. Het gevolg was dat de Duitse marine direct op grote schaal zware batterijen in de duinen opstelde zodat het voor de Britse Navy veel gevaarlijker werd om in het Belgisch kustgebied te varen. (de batterij Aachen op het domein van  Raversijde is de enige bewaarde van deze 34 kustbatterijen). Het commando van von Schröder kreeg volle armslag van de Duitse admiraliteit. Op het einde van 1915 had hij tienduizenden manschappen onder zijn controle. Na de opbouw van de defensie moesten de 2 havens Oostende en Zeebrugge een veilige basis worden van waaruit aanvalsoperaties op zee konden uitgevoerd worden. Niet alleen de havenfaciliteiten werden uitgebouwd maar ook de aanvoerverbindingen via de binnenvaart.
Aldus begon stilaan de duikbotenoorlog. De “U-bootsflotille Flandern” werd een autonome eenheid in april 1915.

Dit als inleiding om te verklaren hoe de “stellingen-oorlog” uiteindelijk in 1917 zal uitmonden in de vreselijke slag ” STRANDFEST” ter verovering van Duinkerke, waar De Panne ook veel onder geleden heeft (zie de volgende DE BLIEDEMAKER)

Zie ook interessante reactie onder vorig artikel over de verkiezing te Duinkerke

Burgemeester Vanden Bussche schrijft al 10 jaar aan boek over “Leven en Dood Bachten de Kupe tijdens de Groote Oorlog”. Aanleiding was toen hij het dagboek van Jeanne De Launoy las, een verpleegster die in Sint-Idesbald woonde en vier jaar lang de gewonden hielp verzorgen in het hospitaal L‘Océan.
Zeer boeiende getuigenissen in de brieven van een Veurnenaar naar ex-burgemeester, senator Despot gevlucht naar Saint-Andresse.
“…Het was geen pretje hier te wonen. Zo werden hele gezinnen uiteengerukt toen hun kinderen, naarmate het front dichterbij kwam, naar schoolkolonies in Frankrijk werden gestuurd. We werden hier ook beschoten, niet alleen vanuit de lucht maar ook van op zee en van over de IJzer. We hadden hier toen trouwens al een vliegveld, naast Ten Bogaerde…”

Ook hier voorgesteld aan de Davidsfondspubliek Lees “De Coxydsche Gazette”>>>

Naamloos
Burgemeester Marc Vanden Bussche heft de sluier van zijn nieuw boek over WO I. Verwacht najaar 2014

PANNESPROKKELS:

– In Duinkerke is men gestart met de funderingswerken van de voetgangersbrug die de plage van Malo-Bad zal verbinden met het FRAC museum van hedendaagse kunst. (op de achtergrond)

IMG_4290Ook heeft men zoals in België geopteerd voor zandopspuitingen voor de veiligheid tegen stormen (cf de Vlaamse stranden)
IMG_4291Ook in Duinkerke ziet men analoge afvaleilanden zoals in Nieuwpoort (met ondergrondse vuilbakken- ook geen glaslawaai)
IMG_4289– Opmerkelijk dat op het Kerkhof van Zuidkot een 200 tal Duitse graven van WO I. Ook vele graven van van soldaten die gesneuveld in 1945 (De “ Festung Duinkerken” heeft zich immers nooit overgegeven). Wel met de wapenstilstand op 9 mei 45. Of komen ze uit het rechtoverliggend oorlogshospitaal van Zuidkote.
IMG_4288

IMG_4285
Duitse graven
Duitse krijgsgevangen langs de vaart naar Veurne op 11 mei 45 (DepanneBlogt)
IMG_4284
Franse graven

Plopsaqua zou zijn zwembad reeds openen in april 2015. Het zwembad zal zo’n 1.250 personen tegelijk kunnen animeren en zal 4.000 vierkante meter beslaan. In totaal zullen er 50 mensen tewerkgesteld worden. In het grote gebouw zal er plaats zijn voor een gewoon zwembad met vier banen, een golfslagbad met nagebootste regen en onweer, een lazy river met massagemogelijkheden, enkele peuterbaden, een buitenbad, enkele glijbanen en een bioscoopgrot! Het buitengedeelte zal ook een terras met ligstoelen en een speeltuin krijgen. Lees meer>>>

 

 

Onbekend's avatar

Auteur: DE BLIEDEMAKER

"Teruggespoelde" echte Pannenoar sinds 1993. Vroeger burgerlijk ingenieur bij ELECTRABEL, later zelfstandig natuurgids. Het e-mail krantje DE BLIEDEMAKER is gestart in september 2005

3 gedachten aan “De slag om Duinkerke WO I – STRANDFEST”

  1. HEEL INTERESSANT ;;;;bEDANKT PS heb je de boek van michel olyff z’n vader (je buur gelezen???
    )

  2. Beste,
    Ik heb de 2 foto’s van de duitse graven gezien op uw webpagina.
    1) Kan U ook zeggen of deze foto’s betrekking hebbeb op 1914 (Affenberg-slag) of 1917 (Strandfest 1917)
    2) Waar ongeveer gelegen ?
    3) Waarom nooit verplaatst naar Vladslo ?

    Mvg,
    Paul

    1. Deze 2 foto’s heb ik zelf genomen op de Franse begraafplaats te Zuidkot (tussen Bray-Dunes en Duinkerke. De eerste is van een massagraf van de eerste WO. In de tekst veronderstel ik overleden Duitsers uit het groot hospitaal (nu Hopitale Maritime). Immers zeer veel gewonde frontsoldaten werden met de trein via Veurne naar Frankrijk vervoerd. (Veelal Calais). In Zuidkot was een eigen stationnetje (nog zichtbaar) en in de kliniek werden zeer veel oorlogsgewonden verzorgd. Ik veronderstel dat daartussen ook regelmatig Duitse soldaten verzorgd werden (ook in De Panne in de Ambilance Océan).
      De tweede foto zijn individuele Duitse graven van WO II meestal na de bevrijding gesneuveld in september 44. Immers er werd daar nog zeer zwaar gevochten tot de algemene wapenstilstand op 8 mei 1945.
      In dit kerkhof (aan de watertoren) vindt u een mengelmoes van graven. Zowel eerste als tweede oorlog. Zowel Franse, Duitsers en ik denk ook Engelsen. Je moet beslist eens gaan zien.

Geef een reactie

Ontdek meer van DE BLIEDEMAKER

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder